Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Πομπήιος Τρόγος, αρχαία Αθήνα και βελανίδια

Κύριε διευθυντά
Εύλογα και δίκαια ο συνεργάτης σας κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος γράφει («Πατριωτισμός τότε και τώρα», «Καθημερινή» της 28ης Οκτωβρίου 2018) πως «εθνικιστής, ας πούμε, είναι όποιος λέει “όταν εμείς χτίζαμε τον Παρθενώνα εσείς τρώγατε βελανίδια”», συχνά απευθυνόμενος κυρίως σε Δυτικούς, προσθέτοντας πως αυτοί οι «εσείς» ζούσαν σε σπηλιές ή προτάσσοντας άλλα επιτεύγματα των ευκλεών προγόνων μας. Δίκαια, ιδιαίτερα όταν αυτοί που επικαλούνται τη σύγκριση δεν κάνουν καμία προσπάθεια να φανούν αντάξιοι των μακρινών προγόνων τους.

Ωστόσο, ενδιαφέρον θα είχε να ερευνηθεί ποιος έβαλε τον θεμέλιο λίθο αυτής της ελληναράδικης παράκρουσης. Ισως να μην ήταν εθνικιστής. Ισως να μην ήταν καν Ελληνας. Πιθανόν να ήταν ο Ιουστίνος, ο Ρωμαίος ιστορικός του 2ου μ.Χ. αιώνα. Σε ένα εδάφιο στην «Επιτομή» του των «Φιλιππικών Ιστοριών» του Πομπηίου Τρόγου, ανέφερε για τους Αθηναίους και όχι για όλους τους Ελληνες (μεταφράζω από την αγγλική απόδοση του κειμένου γιατί τα λίγα λατινικά που έμαθα στο πρακτικό τμήμα στο Βαρβάκειο της δεκαετίας του 1960 δεν μου επιτρέπουν άμεση πρόσβαση και κατανόηση του πρωτότυπου κειμένου): «Γιατί είναι μοναδικοί στο να καμαρώνουν για την καταγωγή τους καθώς και την ανάπτυξή τους. Δεν ήταν μετανάστες ή ένα ετερογενές μάζωμα λαών που βρέθηκαν τυχαία μαζί και ίδρυσαν την πόλη· αντίθετα, οι Αθηναίοι γεννήθηκαν από τη γη που κατοικούν και η πατρίδα τους είναι ο τόπος καταγωγής τους. Υπήρξαν οι πρώτοι που δίδαξαν πώς να δουλεύεις το μαλλί και τη χρήση της ελιάς και του κρασιού· και όταν οι άνθρωποι έτρωγαν ακόμα βελανίδια, οι Αθηναίοι τούς έδειξαν πώς να οργώνουν και να σπέρνουν στάρια. Οσο για τη λογοτεχνία και τη ρητορική και όλο τον σημερινό πολιτισμό μας – η Αθήνα είναι το ιερό λίκνο τους»!

Λεανδρος Σλαβης, Πολιτικός μηχανικός, Αθήνα


«Ενα μεσημέρι στης Ακρόπολης τα μέρη/ άπονοι ληστές κάναν τις πέτρες τις ζεστές λημέρι. Στο Μοναστηράκι Βαυαροί χωροφυλάκοι μες στην αντηλιά/χορεύουν μπρος στο βασιλιά συρτάκι...». Η σύζευξη στίχων Νίκου Γκάτσου με μουσική Σταύρου Ξαρχάκου έτεκε αυτό το σπουδαίο τραγούδι που ευτύχησε να ερμηνευθεί από τον Σταμάτη Κόκοτα. Στου Οθωνα τα χρόνια μάς μεταφέρει ο επιστολογράφος της «Κ» ξεφυλλίζοντας δημοσίως εμπιστευτικό γραπτό της συζύγου του προσωπικού ιερέα της βασίλισσας Αμαλίας. Στη φωτογραφία (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο) άποψη της Αθήνας, αρχές του δευτέρου ημίσεος του 19ου αιώνα.

Το «Σημειωματάριο» της Χριστιάνας Λυτ-Φίσερ και οι τρεις μεγάλες δυνάμεις, στου Οθωνα τα χρόνια

Κύριε διευθυντά
Η Χριστιάνα Λυτ - Φίσερ, σύζυγος του θεολόγου και προσωπικού ιερέα της βασίλισσας Αμαλίας, Α.Η.F. Λυτ, έμενε στην Αθήνα από το 1839 μέχρι το 1852. Στο βιβλίο της «Μια Δανέζα στην αυλή του Οθωνα» (Β΄ έκδοση, Ερμής, 1988) γράφει, μεταξύ άλλων, στο «Σημειωματάριό» της το 1843: «Οι τρεις μεγάλες δυνάμεις ανταγωνίζονταν για το ποια θα είχε την κυριαρχία στην Ελλάδα. Ετσι η Αγγλία υποστήριζε το Κόμμα των Φιλελευθέρων, η Γαλλία το Κόμμα των Καθολικών, έχοντας συγχρόνως μεγάλες ελπίδες γιατί ο βασιλιάς ήταν καθολικός, και η Ρωσία το Ρωσικό Κόμμα, το χριστιανικό ορθόδοξο, που ήταν και το μεγαλύτερο, γιατί είχε ίδια θρησκεία με τον λαό. Αυτή την εποχή ήταν στην κυβέρνηση το Αγγλικό Κόμμα με πρωθυπουργό τον Μαυροκορδάτο, γιατί η Αγγλία είχε δανείσει στην Ελλάδα πολλά χρήματα. Δεν έμεινε όμως στην εξουσία ούτε ένα χρόνο, κι ο Κωλέττης, που ήταν με το Γαλλικό Κόμμα, έγινε πρωθυπουργός. Αμέσως τότε η Αγγλία ζήτησε το δάνειο πίσω, μαζί με τους τόκους, που έως τότε δεν είχαν πληρωθεί»!

Ο ίδιος ο Οθων, σε επιστολή του προς τον εξάδελφό του Φρειδερίκο, αυτοκράτορα της Αυστρίας και βασιλέα της Πρωσίας, γράφει σχετικώς: «Αναμφιβόλως γνωστόν σοι τυγχάνει ότι ο πρώην εν Παρισίοις πρέσβυς μου Α. Μαυροκορδάτος, ον κατ’ απαίτησιν των πρεσβευτών των Δυτικών Δυνάμεων ανήγαγον εις την πρωθυπουργίαν, από μακρού χρόνου ευρίσκεται ενταύθα. Η ξένη ανάμειξις εν τοις εσωτερικοίς πράγμασι της χώρας, υποστηριζομένη εκ των εν τοις πέριξ της πρωτευούσης εστρατοπαιδευμένων ξένων στρατών, κωλύει αυτόν εν τη δράσει»!

Οπως είναι γνωστόν, ο Α. Μαυροκορδάτος παραιτήθηκε έπειτα από διακυβέρνηση έξι εβδομάδων το 1841, επειδή, πέρα πολλών άλλων, διαφώνησε με τον Οθωνα αναφορικά με τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις. Τον διαδέχθηκε κυβέρνηση (Χρηστίδη - Κωλέττη), που ανήκε στο «γαλλικό κόμμα», μέχρι τις 3.9.1841.
Συμπερασματικά, έχουν μεν εν τω μεταξύ βελτιωθεί οι σχέσεις μας με τις εκάστοτε μεγάλες δυνάμεις, αλλά οι αναγκαίες κατά περίπτωση δομικές μεταρρυθμίσεις αποτελούσαν και αποτελούν, ανέκαθεν, άλυτο πρόβλημα για την ταλαίπωρη Ελλάδα.

Γρηγόρης Γ. Βαρελας, Οικονομολόγος Απόφοιτος Ινστιτούτου Ε.D.I. της World Bank, Θρακομακεδόνες Αττικής

«Η ψυχή δεν χωρεί σε ζυγαριάς τάσι»

Κύριε διευθυντά
Με αφορμή τον πρόσφατο εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, ας μου επιτραπεί (με ολιγοήμερη καθυστέρηση)  να παραθέσω ένα απόσπασμα από το βιβλίο μου «Στην ανατολή του ήλιου - έπος 1940».

«...Οι ηγέτες των ελεύθερων χωρών χαρακτήριζαν σαν θαύμα το αποτέλεσμα του πολέμου των Ιταλών και Ελλήνων. Προεξοφλούσαν την ήττα της Ελλάδος. Και τούτο γιατί λογιάζανε τα πάντα στη ζυγαριά της υλικής δύναμης, αλλά και την πλειονότητα του εχθρού σε δυναμικό στρατιωτών.  Και λοιπόν; Ποιος τους είπε ότι τα πάντα ζυγιάζονται; Ποιος τους είπε ότι η ψυχή χωρεί στης ζυγαριάς το τάσι; Η ψυχή μήτε ζυγιάζεται μήτε και σε καλούπια μπαίνει –τόνισε με έξαψη ο στρατηγός– κι εκεί που γιγαντώνεται αυτή η… θέαινα είναι όταν κινδυνεύει να ξεκορμιστεί. Κι αν πεις στον κίνδυνο της σκλάβωσης! Τεντώνει το τόξο της και πετάγεται έως την ουράνια τράπεζα της θυσίας! Και τώρα νάτη της Ελλάδας η ψυχή! Αρματωμένη και αόρατη, ιέρεια στο φως το ηθικό λουσμένη, αψηλοφτερουγά, τη δική της να λαμπρύνει και πάλι την αλήθεια.

Μπαίνει μπροστά και μάχεται. Πέφτει κι ολόρθη ξεπετάγεται κι απ’ την αρχή ξαναχτυπά: Για της πατρίδας τη γλυκιά/ κι ασκλάβωτην ανάσα!

Υστερα, πληγωμένη κι ένδοξη, θλιμμένη και περήφανη, γονατίζει με σεβασμό και με ευλάβεια πολλή σφαλεί τα μάτια των παιδιών της, χαράζοντας ένα σεπτό σταυρό στον κάθε ήρωά της. Εναν άλικο σταυρό από το αίμα το δικό του, πάνω στο χιονάτο, τον ματωμένο τάφο του. Για τελευταίο χαίρε, λίγα φρέσκα αγριολούλουδα στης ελληνικής ψυχής το νοητό ανθογυάλι, λιτή σπονδή κι απέριττη στην άγια την ταφή του. (...)

Μάχες γεμάτες αυταπάρνηση!/ Θυσία στον βωμό της λευτεριάς!/ Τρόπαια αθάνατα στης τιμής το βάθρο!/ Μύρο και αγίασμα στη χάρη της πατρίδας!

Τιτάνας ο ελληνικός στρατός! Από τις πρώτες πολεμικές συγκρούσεις ανέμισε χρυσόφτερες, απίστευτες ελπίδες, στέλνοντας μήνυμα αισιοδοξίας σε όλους τους ελεύθερους λαούς: Το μήνυμα της νίκης! Πως κάθε έργο από καρδιάς κι απ’ του ιδανικού τη ρίζα βγαλμένο, είναι έργο δυνατό κι αληθινό, όπως ετούτος ο αγώνας. Και ρίχνει σπόρο γερό στο διάβα του. Σπόρο άξιο να καρπίσει! Και κάρπισε ένας αγώνας! (…) Θυσία στην ακήρατη ουσία της λευτεριάς και στ’ ανθρώπινα ιδεώδη.

Το ιστορικό Οχι των Ελλήνων χάρισε στην οικουμένη το ουράνιο νόημα της ελευθερίας. Ανθοβόλησε τους νοητούς κήπους της με τα άνθη των ανθρώπινων αξιών. Την πότισε με των ιδανικών τα νάματα από τον ολόφλογο πυρρίχιο χορό των ηρώων της, τον μέχρι αυτοθυσίας! Εκείνη, η οικουμένη συγκινημένη κι έκθαμβη εξυμνούσε το μεγαλείο της ελληνικής φυλής. Μούσα ορθοκύματη και πάλι η Ελλάδα, μεταλάμβανε εαυτήν και τον άνθρωπο της γης.

Με το άγιο αίμα των παιδιών της /από το δισκοπότηρο της ιερής μεγαλοσύνης τους!».

Ελενη  Αποστολιδου - Λουκατου, Συγγραφέας

Μόνο χάδια ήθελε ο «Μουσολίνι»

Κύριε διευθυντά
Ηταν 28η Οκτωβρίου του 1940. Ο δικτάτορας Μουσολίνι της φασιστικής τότε Ιταλίας, αφού είχε καταλάβει την Αλβανία, ζήτησε την παράδοση της Ελλάδας και όταν εισέπραξε το βροντερό ΟΧΙ της κυβέρνησης και του ελληνικού λαού, μας κήρυξε πόλεμο.

Αμέσως η κυβέρνηση έκανε γενική επιστράτευση και οι στρατεύσιμοι με χαρά και ενθουσιασμό έσπευδαν να παρουσιασθούν στις μονάδες τους και στη συνέχεια προωθούνταν στο μέτωπο με ό,τι μέσα διέθετε τότε η μικρή και φτωχή Ελλάδα. Ο κύριος όμως όγκος του στρατού μας που ήταν το πεζικό, πήγαινε με τα πόδια, αλλά με το ηθικό ακμαιότατο οι στρατιώτες μας βάδιζαν για το μέτωπο τραγουδώντας το τραγούδι της Σοφίας Βέμπο «Με το χαμόγελο στα χείλη πάν’ οι φαντάροι μας μπροστά να πιάσουνε το Μουσολίνι να τον κρεμάσουν απ’ τα αυτιά» σαν να πήγαιναν σε πανηγύρι. Το σπίτι μας ήταν στην οδό Χαριλάου Τρικούπη (Αγρίνιο) απ’ όπου περνούσε ο στρατός. Στην αυλή μας είχαμε ένα πηγάδι που τότε είχε κρύο και καλό νερό απ’ το οποίο έπαιρνε νερό όλη η γειτονιά – ξεδιψούσαν δε, και οι περαστικοί.

Ο πατέρας μας είχε δώσει στα τέσσερα παιδιά του από μια ποτίστρα και καθώς περνούσαν οι στρατιώτες για το μέτωπο τους λέγαμε: «Καλώς ορίσατε παιδιά στο χωριό μας, ελάτε να πάρετε νερό κρύο από το πηγάδι μας» και αυτοί γέμιζαν τα παγούρια τους απ’ τις ποτίστρες και μας ευχαριστούσαν, μάλιστα ένας είπε στον μικρότερο από μας, που ήταν τότε τριών χρόνων και δεν πρόφερε το ρο (έλεγε νεδό), «γεια σου πιτσιρίκο, όταν γυρίσω θα σου φέρω ένα κομμάτι Μουσολίνι»... περίπου δύο μήνες αργότερα, κάποια ξαδέρφια μας απ’ το χωριό Κατοχή, μας δώρισαν ένα γαϊδουράκι που είχε γεννηθεί την 28η Οκτωβρίου και το είχαν ονομάσει «Μουσολίνι», «τιμής ένεκεν» στον δικτάτορα της Ιταλίας που μας είχε κηρύξει πόλεμο.

Ο «Μουσολίνι» λοιπόν (που είχε αναλάβει να τον φροντίζει ο μεγαλύτερος αδελφός μας ο Γιάννης, εντεκάχρονος τότε) άκουγε πολύ καλά το όνομά του και ερχόταν αμέσως όταν μάλιστα του προτείναμε με το χέρι μας κάτι να φάει.

Στο μεταξύ, οι νικηφόρες μάχες του στρατού μας διαδέχονταν η μία μετά την άλλη στο μέτωπο της Αλβανίας, μέχρι που μας επιτέθηκε και άλλος δικτάτορας, ο Χίτλερ, αφού πρώτα είχε καταλάβει σχεδόν όλη την Ευρώπη.

Αναγκαστήκαμε τότε να συνθηκολογήσουμε, αποσπώντας συγχρόνως τον παγκόσμιο θαυμασμό για την ηρωική αντίσταση που επέδειξε η μικρή Ελλάδα απέναντι σε δύο αυτοκρατορίες.

Εκεί που είναι σήμερα η συνοικία «Μακρή» ήταν τα χωράφια του Στάικου-Μακρή, που έφταναν από τα φανάρια της οδού Χ. Τρικούπη μέχρι το ρέμα και τα παλιά σφαγεία. Στην άκρη του κτήματος αυτού προς Νότο, ήταν ένας λοφίσκος έκτασης περίπου δέκα στρεμμάτων, που στην κορυφή του ήταν ένα τεράστιο δέντρο (βελανιδιά) και γύρω γύρω μερικά καχεκτικά ελαιόδεντρα. Το μέρος αυτό που δεν καλλιεργούνταν για καπνά, τα παιδιά της γειτονιάς, μικρά-μεγάλα, το είχαμε σαν τόπο συγκέντρωσης για τα παιχνίδια μας.

Εκεί έφερνε ο Γιάννης τον «Μουσολίνι» για να βόσκει στο χορτάρι που ήταν άφθονο. Πολλές φορές τον έδενε σε μια ελιά και τον άφηνε και τη νύχτα εκεί. Ετσι ο «Μουσολίνι» είχε συνηθίσει το μέρος και όταν καμιά φορά έφευγε από τον στάβλο του, ξέραμε ότι θα τον βρούμε εκεί να βόσκει. Αργότερα, όταν ήρθαν οι Ιταλοί, στο μέρος αυτό έφτιαξαν στάβλους για τα άλογα και τα μουλάρια τους και εμείς (τα παιδιά) αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε αλάνα για τα παιχνίδια μας.

Ο «Μουσολίνι» όμως δεν ήθελε να αλλάξει συνήθεια, γι’ αυτό ένα βράδυ που έφυγε από τον στάβλο του, πήγε στα παλιά του λημέρια να βοσκήσει.

Εκεί τον βρήκαμε το πρωί κοντά στα παχνιά των ιταλικών αλόγων και για να τον πιάσουμε του φωνάξαμε: «Μουσολίνι» έλα, χωρίς να σκεφτούμε ότι αυτό μπορεί να έχει για μας και για την οικογένειά μας δυσάρεστες συνέπειες, όταν οι Ιταλοί στρατιώτες άκουγαν να λέμε τον αρχηγό τους γάιδαρο...

Η αντίδραση όμως των Ιταλών στρατιωτών ήταν τέτοια που μας ξάφνιασε και εμάς, γιατί δεν την περιμέναμε. Εβαλαν όλοι μαζί τα γέλια. Η συνέχεια ήταν ότι με αυτούς τους Ιταλούς γίναμε φίλοι και μας άφηναν να βοσκάμε τον «Μουσολίνι» στα παλιά του λημέρια.

Χρηστος Χατζηαγαπης, Αγρίνιο

Και για μπάρκο μες στ’ αμπάρια

Κύριε διευθυντά
Με ενδιαφέρον διάβασα στο «Τέχνες και γράμματα» του φύλλου της «Κ» του Σαββάτου 27 - Κυριακής 28 Οκτωβρίου 2018, το κείμενο του κ. Στέφανου Μακρή «Βγάζοντας από τη λήθη έναν ήρωα». Ο κ. Μακρής παρουσιάζοντας το βιβλίο της κ. Τέσυς Μπάιλα «Αγριες θάλασσες», μας λέει ότι το βιβλίο αναφέρεται στον πατριώτη καπετάνιο Μιλτιάδη Χούμα, που αποφάσισε με το καΐκι του «Ευαγγελίστρια» να ρισκάρει τη ζωή του και το καΐκι του, και από το 1941 έως το 1944 να οργώνει τις ελληνικές θάλασσες σε αποστολές διαφυγής προς τη Μέση Ανατολή Αγγλων και Ελλήνων αγωνιστών. Στη συνέχεια παρουσιάζει τη συνομιλία που είχε με τη συγγραφέα. Στην τελευταία ερώτηση: «Υπάρχει αναλογία στην ιστορία του Χούμα με τη σημερινή εποχή;» η κ. Μπάιλα απαντά:

«Σε πολλά επίπεδα. Οταν έγραφα το βιβλίο, το προσφυγικό ήταν σε πλήρη εξέλιξη... Τότε κατάλαβα πως το υλικό που είχα στα χέρια μου για την περίοδο 1941-1944 ήταν επίκαιρο. Και τότε οι άνθρωποι έφευγαν μέσα στο καΐκι του Μιλτιάδη για να βρουν καταφύγιο στον Τσεσμέ και στη Μέση Ανατολή. Η ιστορία επαναλαμβάνεται...». Φοβούμαι ότι η κ. Μπάιλα, αν έτσι κατάλαβε, πλανάται πλάνην οικτράν. Τι σχέση έχουν οι σημερινοί πρόσφυγες που έρχονται από την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή με τους Αγγλους και τους Ελληνες πατριώτες που διέφευγαν από την Ελλάδα για να πάνε στη Μέση Ανατολή; Οι πρώτοι έρχονται για να σωθούν από τον πόλεμο, οι δεύτεροι πήγαιναν για να συνεχίσουν τον πόλεμο και τον αγώνα κατά του Αξονος.

Οι πρώτοι έρχονται για να σώσουν τη ζωή τους, οι δεύτεροι πήγαιναν για να δώσουν τη ζωή τους. Οι πρώτοι αν ναυαγήσουν περισυλλέγονται και περιθάλπονται, οι δεύτεροι, αν τους έπιαναν οι Γερμανοί ή οι Ιταλοί, ξέρουμε πολύ καλά ποια θα ήταν η μοίρα τους. Μόνο καταφύγιο στον Τσεσμέ και στη Μέση Ανατολή δεν έψαχναν να βρουν οι διαφεύγοντες Ελληνες και Αγγλοι, και δεν υπάρχει καμία αναλογία με τη σημερινή εποχή. «Αλεξάνδρεια - Ραφήνα πήγαινε τα χρόνια εκείνα / και για μπάρκο μες στ’ αμπάρια είχε μόνο παλικάρια», μας λέει το τραγούδι του Μίμη Πλέσσα και του Κώστα Βίρβου για το καΐκι «Αγία Κυριακή». Δεν νομίζω ότι θα γραφεί τραγούδι για τα φουσκωτά που μας φέρνουν «παλικάρια» από τη Μέση Ανατολή.

Ματθαίος Μ. Δημητρίου, Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α.

Οδοιπορικό σε μια πόλη εχθρική

Κύριε διευθυντά
Σας γράφω μήπως και κάποιος δήμαρχος δείξει κάποιο ενδιαφέρον για τους δημότες του. Ναι... ο κ. Καμίνης είναι μορφωμένος κι έξυπνος, αλλά η Αθήνα έχει τα χάλια της. Ο δήμαρχος πρέπει να έχει τσαγανό.

Χαρήκαμε όταν είδαμε να φτιάχνεται η οδός Λουκάρεως, δίπλα στον Αρειο Πάγο και το Πρωτοδικείο. Φαρδύς δρόμος και φαρδιά περιποιημένα πεζοδρόμια. Αμ δε!.. Τα πεζοδρόμια «πιάνονται» από δύο σειρές τραπεζάκια και καρέκλες. Μένει ένα στενό πέρασμα μισού μέτρου. Από τη Δευτέρα ώς και την Παρασκευή ένα πλήθος δικηγόρων πιάνει τον χώρο. Ωσπου να περάσεις, λες τόσες συγγνώμες, που περισσεύουν και για την άλλη ζωή.

Να κατέβεις στον δρόμο; Διπλής κατευθύνσεως και διπλής στάθμευσης ταξί και ιδιωτικά αμάξια. Να γίνεις περιστέρι να πετάξεις; Μονίμως κινδυνεύουμε. Κι όλοι οι Αμπελόκηποι έτσι είναι. Τα αυτοκίνητα παρκάρουν όπως να ’ναι. Τα μηχανάκια το ίδιο.

Βέβαια ο δήμος κερδίζει απ’ όλα αυτά. Και οι δημότες!.. Λίγα πληρώνουν κι αυτοί; Μας χαρατσώνει ο κ. δήμαρχος κανονικά. Και στην Τήνο τα ίδια. Βασιλεύει η παρανομία της παρανομίας. Τα θεόρατα εκδρομικά πούλμαν παρκάρουν μπροστά απ’ τα σπίτια. Εξαφανίζουν τη θάλασσα. Υπάρχει ειδικός χώρος γι’ αυτά, αλλά πέρα βρέχει!.. Ποιος θα ελέγξει τους πουλμαντζήδες! Ποδηλάτες και μηχανάκια κινούνται επάνω στα πεζοδρόμια. Για να βρεις μπλε κάδο, ιδρώνεις, πού να ρίξεις τις μπαταρίες και τα γυάλινα αντικείμενα ή τα χαρτιά.

Αλλη ταλαιπωρία με τα μέσα συγκοινωνίας. Να μπαίνουμε από την μπροστινή πόρτα, για να χτυπούν την κάρτα ή τα εισιτήρια. Σε πολλές στάσεις υπάρχει πλήθος ανθρώπων. Και να! η καθυστέρηση. Πολλοί μπαίνουν ελεύθεροι και ωραίοι. Ποιος θα τους κάνει παρατήρηση; Το έκανα κι εγώ, αν κι έχω πάντα κάρτα, για να δω αν με ελέγξει κάποιος. Μια χαρά!.. Τα μηχανήματα στις άλλες πόρτες πάνε περίπατο. Ξοδευτήκαμε για να τα βάλουμε, αλλά δεν βαριέσαι!..

Εχω δύο στέκια που συναντιέμαι με την παρέα μου. Συμπαθούμε τα παιδιά που μας περιποιούνται. Γινόμαστε φίλοι. Φεύγουμε για καλοκαίρι και δεν τα ξαναβλέπουμε. Σπάνια να μείνει κάποιο παιδί περισσότερο. Στενοχωριόμαστε. Πώς να κάνουν οικογένεια. Μια αγωνία βλέπω στα μάτια τους κι αυτό γίνεται και σε πολύ καλά μαγαζιά.
Κάποιος καλός δημοσιογράφος, σε καλό σταθμό, είπε πως οι Ελληνες δεν έχουν την αλληλεγγύη του παρελθόντος. Πώς και δεν την έχουν. Υπάρχει η μυστική αλληλεγγύη ανάμεσα σε συγγενείς και φίλους, ακόμη και σε αγνώστους που βρίσκονται στον δρόμο τους. Το γνωρίζω πολύ καλά. Και να προσέξουν τους γέρους διάφοροι έξυπνοι, γιατί αυτοί συντηρούν πολλές οικογένειες. Τη σύνταξή τους δεν τη χαίρονται όταν βλέπουν γύρω τους φτώχεια και μιζέρια.

ΥΓ.: Την «Καθημερινή» έναν αιώνα τη διαβάζει η οικογένειά μου.

Σουλα Ροδοπουλου, Συγγραφέας

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ