ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

«Χάρτης του κόσμου» από σίδερο

ΜΑΡΩ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

«Εγκιβωτισμός - Mappemonde» του Γιώργου Λάππα, ένα από τα πιο σημαντικά έργα της ελληνικής μεταπολεμικής γλυπτικής.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Δεν έχω μπει ακόμη μέσα σε αυτό το μεγάλο σπίτι-κόσμο του Γιώργου Λάππα που παρουσιάζεται στην Γκαλερί Citronne – Αθήνα, αλλά το ονειρεύομαι: Ενα μνημειακό έργο ύψους 3 μέτρων, βαρύ και ταυτοχρόνως πολύ ελαφρύ, καθώς το φως το διαπερνά, ένα σιδερένιο καταφύγιο όπως θα το ζωγράφιζαν τα παιδιά, με τέσσερις τοίχους και μια δίρριχτη στέγη που προστατεύει τον επισκέπτη, ενώ ταυτόχρονα του αφηγείται μια ιστορία. Την ιστορία του κόσμου. Η γκαλερί, έπειτα από 12 χρόνια επιτυχημένης ζωής στον Πόρο, εγκαινιάζει τον νέο της χώρο στην Αθήνα με την εγκατάσταση του Γιώργου Λάππα (1950-2016) «Εγκιβωτισμός-Mappemonde», ένα από τα πιο γνωστά και σημαντικά έργα της ελληνικής μεταπολεμικής γλυπτικής, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο της Μπιενάλε Βενετίας 1988. Η επιλογή της Τατιάνας Σπινάρη να στεγάσει την αθηναϊκή Citronne σε ένα διαμέρισμα του Κολωνακίου, στον τέταρτο όροφο μιας αστικής πολυκατοικίας, ταιριάζει απόλυτα με την επιλογή της εναρκτήριας έκθεσης. Ενας χώρος σε ανθρώπινη κλίμακα μέσα στο κέντρο της πόλης φιλοξενεί, περιέχει και εμπεριέχεται, «εγκιβωτίζει τον προσωπικό εκστατικό χάρτη του Γιώργη», όπως γράφει στο σημείωμά της η συνεπιμελήτρια της έκθεσης, γλύπτρια και σύντροφος του καλλιτέχνη, Αφροδίτη Λίττη. Αυτή η προσωπική χαρτογράφηση που έχει ως αφετηρία την κατοικία, ανοίγεται προς τον κόσμο μέσω των αρχετύπων της μυθολογίας.

Mappemonde (Μάπεμοντε) ονομάζονταν στον Μεσαίωνα οι χάρτες που απεικόνιζαν τον Γη, το ανατολικό και το δυτικό ημισφαίριο σαν δύο εφαπτόμενους κύκλους. Ετσι ονόμασε ο Γιώργος Λάππας το μεγάλο έργο που άρχισε να δημιουργεί στα 1984 και ολοκλήρωσε 4 χρόνια αργότερα. Ο δικός του «Χάρτης του Κόσμου» αποτελεί μια γλυπτική αφήγηση, η οποία ξεκινά από τα προσωπικά του βιώματα, και στην πορεία αποκτά πανανθρώπινη σημασία. Τα μεταλλικά στοιχεία που εκτίθενται παράλληλα, σιδερένια γλυπτά τα οποία πλαισιώνουν το έργο, γίνονται τα σύμβολα μιας ιερογλυφικής γλώσσας που δανείζεται στοιχεία από τον παγκόσμιο πολιτισμό – «συρραφή σπαρμένων εικόνων πολιτισμού» τις ονομάζει η Αφροδίτη Λίττη. Αυτά τα αφηρημένα σχήματα που αφαιρέθηκαν από τις εξωτερικές επιφάνειες του «σπιτιού» μέσα στο εργαστήριο του καλλιτέχνη, δημιουργούν κενά σημεία που στην έκθεση φωτίζονται θαυμάσια από την Ελευθερία Ντεκώ. Οι αντανακλάσεις τους στους τοίχους της γκαλερί θυμίζουν το Θέατρο Σκιών. Ή τους μεγάλους Καθεδρικούς με τα βιτρό παράθυρα. Ή τους μνημειώδεις ινδικούς ναούς με τις αμέτρητες αναπαραστάσεις χαμένους μέσα στην άγρια βλάστηση. Και μερικά πολύ πρόσφατα, ενδιαφέροντα έργα σύγχρονων εικαστικών που δουλεύουν και πάλι με το φως και τη σκιά, όπως ο Ουίλιαμ Κέντριτζ και η Κάρα Γουόκερ.

Ανέκδοτο βιβλίο

Eπιπλέον στον 600σέλιδο κατάλογο, που η γκαλερί εκδίδει σε συνεργασία με τις εκδόσεις Καστανιώτη, έχει ενταχθεί το ανέκδοτο «Μυστικό Βιβλίο» του Λάππα. Το βιβλίο αυτό, με άγνωστο και πολύτιμο αρχειακό υλικό, καταγράφει βήμα-βήμα τη σύνθεση του έργου με αυτόγραφες σημειώσεις, φωτογραφίες και σκίτσα.

​​Γκαλερί CITRONNE - Αθήνα, Πατριάρχου Ιωακείμ 19. Εως 28/2/19.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ