Χρειαζόμαστε ένα νέο Σύνταγμα;

Ενας πολιτικός, ένας οικονομολόγος και τέσσερις καθηγητές του Δημοσίου Δικαίου –οι Νίκος Αλιβιζάτος, Παναγής Βουρλούμης, Γιώργος Γεραπετρίτης, Γιάννης Κτιστάκις, Στέφανος Μάνος και Φίλιππος Σπυρόπουλος– πήραν την πρωτοβουλία να συντάξουν μια πρόταση για ένα καινοτόμο Σύνταγμα.

Η Καθημερινή παρουσιάζει το πλήρες κείμενο της πρότασης ενώ ανοίγει το διάλογο για τις κυριότερες θεματικές της: το εκλογικό σύστημα, τη διάρκεια και τη δυνατότητα διάλυσης της Βουλής, την άρση εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση, τις ασυλίες των βουλευτών, το ρόλο και τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας, το ασυμβίβαστο βουλευτών – μελών της κυβέρνησης, τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, τη δημοσιονομική αυτοτέλεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Σε αυτό το διάλογο, που εξελίσσεται και εν αναμονή της επίσημης δήλωσης προθέσεων της κυβέρνησης ως προς το περιεχόμενο της συνταγματικής αναθεώρησης, η γνώμη των αναγνωστών της Καθημερινής είναι, προφανώς, ευπρόσδεκτη. Μπορείτε να στέλνετε τα σχόλια σας στο syntagma@kathimerini.gr



ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Άποψη: Το «Διαγενεακό» Σύνταγμα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΛΑΧΟΣ

Η κρίση χρέους, η λιτότητα, η ύφεση, η περιβαλλοντική υποβάθμιση, η συρρίκνωση του δημόσιου τομέα,  ανεργία και φτώχεια εντείνουν τη «σύγκρουση» συμφερόντων ανάμεσα στην κυρίαρχη και στη νεότερη γενιά ή  - στην περίπτωση της Ελλάδας - ανάμεσα στη γενιά του Πολυτεχνείου και στη γενιά της κρίσης.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ιερότητες και αναγκαιότητες

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ*

Ενα συνταγματικό κείμενο, είτε αφορά στον τρόπο της αναθεώρησής του είτε στην επιτακτικότητα των ρυθμίσεών του, μπορεί να είναι, είτε αυστηρό, να αλλάζει δηλαδή μέσα από σύνθετες ενέργειες –συχνά και αποκαλυπτικές μιας διάχυτης δυσπιστίας ανάμεσα στην κοινωνία και την εξουσία– είτε ήπιο, ώστε ευχερέστερα να τροποποιείται.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Εξορθολογισμός της διαδικασίας

ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ ΚΟΝΤΙΑΔΗΣ*

Οι διαδικαστικές εγγυήσεις που τίθενται στο Σύνταγμα ως προς την αναθεώρησή του αποσκοπούν στη διασφάλιση του αυστηρού χαρακτήρα και της υπεροχής του έναντι των κοινών νόμων, καθώς και στον αποκλεισμό της δυνατότητας της εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας να τροποποιεί κατά βούληση το θεμελιώδες πλαίσιο οργάνωσης της πολιτείας.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ελαστικά και απαρέγκλιτα όρια του άρθρου 110Σ

ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΣΩΤΗΡΕΛΗΣ*

Η πρόταση των «6» είναι αναμφίβολα πολύ ενδιαφέρουσα, όχι μόνον διότι εισφέρει ή –εν πολλοίς– υιοθετεί ορισμένες αξιοπρόσεκτες θέσεις συνταγματικής πολιτικής (ιδίως ως προς τις σχέσεις κράτους - εκκλησίας, τα κόμματα, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το δημοψήφισμα και τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας), αλλά και γιατί τροφοδότησε μια μεγάλη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση. 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Προστασία της ιδιοκτησίας και φοβία της αγοράς

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΛΗΣ*

Η προστασία της ιδιοκτησίας είναι κρίσιμη για τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Εκτός από το προφανές, την οικονομική υπόσταση των ατόμων, το περιουσιακό δικαίωμα θεμελιώνει και την πολιτική τους αυθυπαρξία, ώστε να αυτενεργούν στο εκλογικό και κοινωνικό γίγνεσθαι.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ιδιοκτησία ως ένα «κομμάτι ελευθερίας»

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΕΡΟΝΤΑΣ*

Η προστασία της ιδιοκτησίας προστατεύεται από τη συνταγματική διάταξη του άρθρου 17, που ορίζει ότι «η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται εις βάρος του γενικού συμφέροντος». 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Περιουσία και ανάπτυξη

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΜΠΗΤΡΟΣ*

Αργότερα ή γρηγορότερα, από την κατάρρευση της αστικής τάξης και την πτώχευση της χώρας μας θα αναδυθεί επιτακτικά το αίτημα για μια νέα συνταγματική τάξη. 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι περιορισμοί της ιδιοκτησίας

H πρόταση των «6» εναρμονίζει την προστασία της ιδιοκτησίας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και την «ελληνική» νομολογία του ΕΔΔΑ και επιδιώκει να εμπεδώσει συνθήκες φορολογικής σταθερότητας, τουλάχιστον όσον αφορά τα βάρη της ακίνητης περιουσίας.

Η πρόταση της ομάδας των «6», επιτέλους, εναρμονίζει την προστασία της ιδιοκτησίας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και την «ελληνική» νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τους οποίους μια μακρά παράδοση κρατισμού επιμένει να αγνοεί μέχρι σήμερα στην ελληνική έννομη τάξη. 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η γραφειοκρατία της Δικαιοσύνης

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ*

Την είσοδο της Ελλάδας στην κρίση, αλλά και την έξοδο από αυτήν, επηρέασε και επηρεάζει η γραφειοκρατία στα πεδία της διοίκησης και της Δικαιοσύνης.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οικονομία: τα όρια του δικαστικού ελέγχου

Είναι ιδεολογικά «ουδέτερο» το ισχύον Σύνταγμα; Είναι πράγματι «ανοικτό» στην ερμηνεία του, επιτρέποντας, ανάλογα με τις εκάστοτε επιλογές του εκλογικού σώματος, την ανεμπόδιστη εφαρμογή διαφορετικών πολιτικοοικονομικών προγραμμάτων, ίσως και αντίθετων μεταξύ τους;

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αλλαγή παραδείγματος με ισχυρή Αυτοδιοίκηση

ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ*

Εμπιστεύεστε το ελληνικό κράτος; Αν απαντήσατε αρνητικά, κατατάσσεστε στη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων ακόμα και αν δεν συμμερίζεστε την καταγεγραμμένη άποψη της πλειονότητας πως «δημοκρατία υπάρχει μόνο κατ’ όνομα».

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση

Το καινοτόμο στην πρόταση των «6» είναι η οικονομική αυτονόμηση των δήμων και των περιφερειών: οι μεν δημοσιονομικοί τους πόροι θα περιέρχονται απευθείας σε αυτούς, οι δε προϋπολογισμοί τους δεν θα μπορούν να είναι ελλειμματικοί.

Αν χρειαζόταν να επιλέξει κανείς τις τρεις πιο καινοτόμες προτάσεις της ομάδας των «6» για το νέο Σύνταγμα, τότε σίγουρα, μεταξύ αυτών, θα περιλάμβανε εκείνη για την αποκέντρωση και την αυτοδιοίκηση της χώρας.