Τριάντα χρόνια πριν, στις 5 Ιουνίου του 1989, έμελλε να τραβηχτεί μία εκ των εμβληματικότερων φωτογραφιών του 20ού αιώνα. Μια μέρα μετά τη «σφαγή της Τιεν Αν Μεν», όπου ο Κινεζικός στρατός κατέστειλε βίαια τις φοιτητικές διαδηλώσεις στην περίφημη πλατεία σκοτώνοντας έως και 2600 ανθρώπους, η πλατεία είναι σχεδόν άδεια. Μια ίλη τεθωρακισμένων κινείται μέχρι που ένας άγνωστος άνδρας, σαν μοναχικός καουμπόι, με δύο σακούλες στα χέρια, στέκεται μπροστά τους και τους κλείνει τον δρόμο. Τα τανκς προσπαθούν να τον παρακάμψουν, αλλά αυτός αλλάζει πορεία, προκειμένου να τα ανακόψει. Τους κάνει νεύμα, κουνώντας μαζί και τη σακούλα του. Να φύγουν; Να σταματήσουν; Δεν είναι φοιτητής, κρατάει σακούλες από ψώνια, είναι ένας περαστικός που επιστρέφει από την αγορά και νιώθει την ανάγκη να κάνει αυτό, μία μέρα αφού τα ίδια τανκς έχουν ανοίξει πυρ αδιακρίτως. Τι σκέφτεται; Δεν φοβάται; Τι λέει στο πλήρωμα του τεθωρακισμένου πάνω στο οποίο τελικώς σκαρφαλώνει; 

Ο Tank Man, όπως έμεινε στην ιστορία, παραμένει αγνώστου ταυτότητος μέχρι σήμερα. Δεν μάθαμε ποτέ το όνομά του, τι έκανε εκεί και κυρίως τι απέγινε αφότου δύο άντρες –που δεν διακρίνεται αν είναι αστυνομικοί ή περαστικοί– τον απομακρύνουν. Κάποιες θεωρίες υποστηρίζουν ότι εκτελέστηκε λίγες ημέρες αργότερα, άλλες ότι διέφυγε στην Ταιβάν, όπου ζει έως σήμερα. Όποιος και να είναι, ο Άγνωστος Επαναστάτης ή Άγνωστος Διαδηλωτής έγινε το σύμβολο ενός ολόκληρου κινήματος. Σε όλο τον κόσμο αυτή η δαυιδική φιγούρα που στέκεται μπροστά στον Γολιάθ χαράχτηκε στη μνήμη όσων είδαν το βίντεο που κατάφερε το CNN να βγάλει λαθραία από τη χώρα. Μόνο στη χώρα του τον έχουν ξεχάσει. Λόγω της ισχυρότατης λογοκρισίας που ακολούθησε τα γεγονότα του 1989, οι επόμενες γενιές δεν έμαθαν για τον Tank Man. Ή έτσι παριστάνουν. 

Σε ντοκιμαντέρ του 2006, η εμβληματική φωτογραφία παρουσιάζεται σε Κινέζους φοιτητές. Μοιάζουν γνήσια έκπληκτοι, δεν την έχουν ξαναδεί ποτέ. Ένας εξ αυτών υποθέτει ότι πρόκειται για έργο τέχνης. Μόνο που λίγο αργότερα ψιθυρίζει στον διπλανό του «‘89» και η δημοσιογράφος καταλαβαίνει. Αυτοί οι νέοι ξέρουν. Απλώς είναι πιο ασφαλές να προσποιούνται το αντίθετο. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ