ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δημήτρης Βλάχος: Τρεις «βόμβες» στα χέρια της επόμενης κυβέρνησης

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΛΑΧΟΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η αντίδραση των αγορών στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας: Την εβδομάδα που ακολούθησε τις εκλογές, οι επενδυτές επιβράβευσαν τη νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη με 10% άνοδο στο Χ.Α. και 35 μονάδες βάσης μείωση στο 10ετές ομόλογο. Και αυτό σε μια περίοδο που το παγκόσμιο επενδυτικό κλίμα γυρνά και δείχνει να προσδοκά παγκόσμια ύφεση, φοβούμενο την κορύφωση του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ - Κίνας, τους δασμούς στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, τις επιπτώσεις ενός άτακτου Brexit κ.λπ.

Στο πλαίσιο αυτό, η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί μια πολύ λεπτή και ευαίσθητη συγκυρία, και χωρίς καμία καθυστέρηση να αποσυναρμολογήσει τρεις «βόμβες» που απειλούν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στα χρόνια της κρίσης.

Πρώτη «βόμβα» είναι η διαχείριση του δημοσίου χρέους. Η κυβέρνηση θα πρέπει στους επόμενους μήνες, και πριν από την κατάθεση του προϋπολογισμού τον Οκτώβριο, να ξαναβγεί στις αγορές εκμεταλλευόμενη το θετικό κλίμα, έτσι ώστε να εξασφαλίσει περαιτέρω εσωτερική ρευστότητα σε ιστορικά χαμηλό κόστος, να ενισχύσει τη δευτερογενή αγορά των ομολόγων και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα υψηλής ποιότητας ρευστών στοιχείων ενεργητικού (HQLA) για τις ελληνικές τράπεζες.

Δεύτερη «βόμβα» είναι το τραπεζικό σύστημα. Η κεφαλαιακή ενίσχυση των συστημικών τραπεζών και η μείωση του ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) αποτελεί το πρώτο και αναγκαίο βήμα για την επιστροφή στην κανονικότητα. Η εφαρμογή ενός συνδυασμού των δύο σχεδίων που έχουν προταθεί μέχρι στιγμής (του ΤΧΣ στο πρότυπο του ιταλικού GACS και της ΤτΕ με βάση τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις των τραπεζών) θα θωρακίσει το τραπεζικό σύστημα, αρκεί να γίνει άμεσα και γρήγορα. Το αυξημένο ενδιαφέρον μεγάλων θεσμικών επενδυτών για την αγορά των ελληνικών ΜΕΔ και οι βελτιωμένες προσδοκίες για την οικονομία που σηματοδοτεί η επικείμενη κυβερνητική αλλαγή δημιουργούν το πλέον ιδανικό κλίμα για μια τέτοια εξέλιξη.

Μία επιπλέον κίνηση ενίσχυσης του τραπεζικού συστήματος, που παράλληλα θα βοηθήσει περαιτέρω τη δευτερογενή αγορά ομολόγων, θα είναι η αύξηση του ορίου που έχει επιβάλει η ΕΚΤ στο ποσό των ελληνικών ομολόγων που επιτρέπεται να κατέχουν οι τράπεζες. Το όριο αυτό είχε επιβληθεί υπό πολύ διαφορετικές συνθήκες, και οι λόγοι επιβολής του πλέον δεν συντρέχουν. Η χώρα έχει βγει επιτυχώς στις αγορές και οι τράπεζες έχουν ανακτήσει πρόσβαση στη διεθνή διατραπεζική αγορά δανεισμού repo. Αυτό συνεπάγεται ότι η απόκτηση επιπλέων ελληνικών ομολόγων θα ενισχύσει το καθαρό περιθώριο επιτοκίου (ΝΙΜ) και θα βελτιώσει τον δείκτη HQLA χωρίς να επιβαρύνει την εγχώρια ρευστότητα.

Τρίτη «βόμβα» είναι η ΔΕΗ και ο εκτροχιασμός της τα τελευταία χρόνια. Το ότι ένας κρατικός κολοσσός ηλεκτρισμού μιας ευρωπαϊκής χώρας κατάφερε να καταγράφει ετήσιες ζημίες σχεδόν 1 δισ. ευρώ το 2018 είναι αδιανόητο. Μπορεί να έχει εξασφαλιστεί η ρευστότητα της εταιρείας μέχρι το 2020, όμως είναι αδύνατο να συνεχιστεί αυτή η κακοδιαχείριση. Θα χρειαστούν ριζικές και άμεσες τομές και αναδιοργάνωση ώστε να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της πιο συστημικής εταιρείας στη χώρα.

Οι τρεις παραπάνω προκλήσεις αποτελούν απειλή για την ανάκαμψη της χώρας, αν η επόμενη κυβέρνηση δεν επιμεληθεί την άμεση διευθέτησή τους. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επανακινηθεί η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, που επιβραδύνθηκε σημαντικά τα τελευταία 4,5 χρόνια, και να επέλθουν νομοθετικές ρυθμίσεις για τη μείωση της φορολογίας και της γραφειοκρατίας που θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις από ξένους αλλά και εγχώριους επενδυτές.

Η Ελλάδα πέρασε τη μεγαλύτερη ύφεση, σε βάθος και σε διάρκεια, παγκοσμίως τον τελευταίο αιώνα, χωρίς να βιώσει την υψηλή ανάπτυξη που συνήθως διαδέχεται τέτοια υφεσιακά επεισόδια, αλλά παρέμεινε κολλημένη στη στασιμότητα. Το θετικό σε αυτή την εξέλιξη των πραγμάτων είναι ότι έχει σωρευθεί ένα τεράστιο δυναμικό αξίας το οποίο θα απελευθερωθεί αν γίνουν οι σωστές κινήσεις και επιλογές. Το επενδυτικό ενδιαφέρον υπάρχει και είναι σοβαρό, ενώ οι τρέχουσες αποτιμήσεις είναι χαμηλές και αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες. Στο χέρι της επόμενης ηγεσίας είναι να πείσει και εντέλει να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον που τόσο χρειάζεται και αξίζει η χώρα.

* Ο κ. Δημήτρης Βλάχος είναι τραπεζικό στέλεχος της Nomura με εξειδίκευση στις αναδυόμενες αγορές και στα δομημένα παράγωγα. Οι απόψεις που εκφράζει είναι προσωπικές.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ