Ηλίας Μαγκλίνης ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ

Καμία υποχρέωση

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διάλειμμα ολίγων λεπτών από την εκλογολογία για όσους ενδιαφέρονται· όσοι επιμένετε να διαβάζετε σχόλια περί της πολιτικής επικαιρότητας προσπεράστε άφοβα το σημερινό σημείωμα.

Βουτιά στην Ιστορία, λοιπόν, με άρωμα ελληνοαμερικανικό. Αυτό τον καιρό μεταφράζω από τα αγγλικά το μυθιστόρημα «Μάχιμη θητεία» του Αμερικανού Στίβεν Κρέιν (1871-1900). Διαδραματίζεται εν πολλοίς στην Ελλάδα του 1897 με σκηνικό τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο.

Ο Κρέιν, μάχιμος ρεπόρτερ στη Νέα Υόρκη, πνεύμα ανήσυχο και τύπος περιπετειώδης, είχε προκαλέσει αίσθηση στην Αμερική όταν εξέδωσε το 1893 το «Κόκκινο σήμα του θάρρους» ή «Το κόκκινο παράσημο ανδρείας» (οι δύο τίτλοι του βιβλίου όπως αποδόθηκαν σε δύο εκδοχές στα ελληνικά: και οι δύο κυκλοφόρησαν σχεδόν ταυτόχρονα, και πολύ πρόσφατα, ο πρώτος από το «Μεταίχμιο», σε μετάφραση του Νίκου Παναγιωτόπουλου και εισαγωγή του Νίκου Μπακουνάκη· ο δεύτερος από τις εκδόσεις Διαλέγεσθαι, σε μετάφραση της Κατερίνας Σχινά).

Μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στον αμερικανικό εμφύλιο, θεωρείται το πρώτο αντιπολεμικό λογοτεχνικό έργο: ο κεντρικός ήρωας εγκαταλείπει το πεδίο της μάχης τρελαμένος από τον φόβο. Δεν πρέπει να είχε ξαναγίνει κάτι τέτοιο στα λογοτεχνικά ιστορικά (μονάχα μερικούς στίχους του Αρχίλοχου μπορώ να σκεφτώ για το πώς πέταξε την ασπίδα και το έβαλε στα πόδια, όχι τόσο όμως από φόβο, όσο από λαχτάρα για τη ζωή και τις ηδονές της). Το βιβλίο θεωρείται κλασικό σήμερα. Ο Χέμινγουεϊ το αγαπούσε ιδιαιτέρως.

Λίγα χρόνια μετά, ο Κρέιν, αφού επέζησε ενός ναυαγίου ανοικτά της Κούβας (πέρασε μαζί με άλλους τριάντα ώρες πάνω σε σωστική λέμβο), ζήτησε και βρέθηκε στην ταραγμένη Ελλάδα του 1897 για να καλύψει τον πόλεμο με την Τουρκία ως ανταποκριτής της περιώνυμης τότε New York Journal. Σχετικά με τις ανταποκρίσεις του από την Ελλάδα, ο Νίκος Μπακουνάκης έχει πραγματοποιήσει ενδελεχή έρευνα, από την οποία αναμένουμε προσεχώς σχετικό βιβλίο.

Στην αποστολή του αυτή, ο Κρέιν συνοδευόταν από μια γυναίκα με την οποία συνδεόταν ερωτικά, την Κόρα Τέιλορ. Η τελευταία είχε πουλήσει ένα ξενοδοχείο για να τον ακολουθήσει.

Το καλύτερο όμως είναι ότι και η Κόρα Τέιλορ έστελνε ανταποκρίσεις στη New York Journal, διέτρεξε μόνη της, αλλά και με τον Κρέιν, την Ελλάδα της εποχής και σήμερα θεωρείται η πρώτη γυναίκα πολεμική ανταποκρίτρια στην Ιστορία.

Ο Κρέιν ήταν παρών στην τουρκική επίθεση στο Βελεστίνο, όπου και υιοθέτησε ένα αδέσποτο κουτάβι το οποίο βάφτισε «Βελεστίνο». Με την υπογραφή της ανακωχής, οι Κρέιν - Τέιλορ πήραν το κουτάβι μαζί τους στην Αγγλία.

Η «Μάχιμη θητεία» δεν πήγε καλά, ωστόσο, όταν εκδόθηκε το 1899 στην Αμερική. Ενα χρόνο μετά, ο Κρέιν θα πέθαινε από φυματίωση σε σανατόριο στον Μέλανα Δρυμό. Παραθέτω εδώ ένα σύντομο ποίημά του: «Ενας άνδρας είπε στο σύμπαν: “Κύριε, υπάρχω!” / “Παρ’ όλα αυτά”, απάντησε το σύμπαν, / “Το γεγονός αυτό δεν μου έχει προκαλέσει την αίσθηση κάποιας υποχρέωσης”».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ