Γροθιά στο στομάχι. Αυτή είναι η έκφραση που περιγράφει την εμπειρία μιας παράστασης της καλλιτεχνικής ομάδας «Εν Δυνάμει». Αποτελούμενο από ηθοποιούς με, αλλά και χωρίς αναπηρία, το θεατρικό σχήμα μοιάζει να πραγματώνει την αποστολή της τέχνης: διευρύνει την εμπειρία του ανθρώπου, σπάει στερεότυπα, ανατρέπει δεδομένα και κυρίως σε ωθεί να κοιτάξεις κατάματα καταστάσεις που σε άλλη περίπτωση θα χαμήλωνες το βλέμμα, για να μην τις δεις.

Οι «Εν Δυνάμει» γεννήθηκαν το 2008, με πρωτοβουλία της Ελένης Δημοπούλου και της Μαρίας Ιωαννίδου. Μητέρες και οι δύο ατόμων με αναπηρία, ήθελαν να εντάξουν τα παιδιά τους σε ένα σύνολο μεικτό και όχι ακόμα μία φορά σε μια ομάδα ατόμων μόνο με αναπηρία. 

Ως ηθοποιός και σκηνοθέτις, η κ. Δημοπούλου ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση της ομάδας, πιστεύοντας ότι «μέσα από την τέχνη οι άνθρωποι μπορούν να επικοινωνήσουν με ισότιμο τρόπο και να έχουν ισότιμες ευκαιρίες να εκφραστούν και αντίστοιχα να προσφέρουν στην κοινωνία». Έντεκα χρόνια μετά, η ομάδα έχει ανεβάσει πολλές παραστάσεις και έχει στο δυναμικό της συμμετοχές σε γνωστά φεστιβάλ στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Και σε λίγες ημέρες έρχεται η ώρα να επαναλάβουν το μεγάλο βήμα: τη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Αθηνών. 

 


Πρόβα πριν από τη συμμετοχή της ομάδας στο φεστιβάλ «Our Stage» της Δρέσδης.

 

Η  κάθοδος στο Φεστιβάλ Αθηνών

Η ομάδα θα ταξιδέψει στις 16 και 17 Ιουλίου στην Αθήνα, για να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου με την παράσταση «Ερωτευμένα άλογα», το τρίτο μέρος της τριλογίας «Το άλλο το κανονικό». Ολόκληρη η παράσταση περιστρέφεται γύρω από ένα ερωτικό «αχ». Στην πραγματικότητα, το έργο παρουσιάζει τον έρωτα από τη σκοπιά της αναπηρίας, χωρίς όμως να περιορίζεται εκεί.

«Μιλάμε για το σώμα, για την απελευθέρωση που όλοι αποζητούμε για να ερωτευτούμε και να ανοιχτούμε στον έρωτα», σημειώνει η επί σειρά ετών σκηνοθέτις της ομάδας, Ελένη Ευθυμίου. Στη διάρκεια της προετοιμασίας της παράστασης, οι καλλιτέχνες ομολογούν ότι βίωσαν στιγμές ανεπανάληπτες. «Η διαδικασία της πρόβας ήταν ερευνητική πρώτα πρώτα για εμάς τους ίδιους, σε σχέση με το πώς θα προσεγγίσουμε ο ένας τον άλλο, πώς θα επανατοποθετηθούμε και πώς θα μοιραστούμε τις αγκυλώσεις, τις φαντασιώσεις και τα θέλω μας», αναφέρει η Ελένη Ευθυμίου.  

Θέματα ταμπού

Οι παραστάσεις της ομάδας θίγουν με τολμηρό, αιχμηρό και συχνά ποιητικό τρόπο οικουμενικά ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως ο έρωτας και η ζωή, μέσα από το πρίσμα της αναπηρίας και της διαφορετικότητας. Με κείμενα των ίδιων των ηθοποιών, τα θεατρικά έργα επιδιώκουν κάθε φορά να ανοίξουν έναν διάλογο με τον θεατή για την αποδοχή ή μη της διαφορετικότητας, την πρόσβαση σε βασικές παροχές, αλλά και για θέματα ταμπού ακόμα για τη χώρα μας, όπως είναι ο σεξουαλικός βοηθός, ο αυνανισμός και η καταπίεση του έρωτα.

«Η αναπηρία για εμάς είναι το έναυσμα για να μιλήσουμε για κάτι μεγαλύτερο. Μοιραζόμαστε το δικό μας βίωμα, που ως βάση του έχει τη συνύπαρξη και την ένταξη με τέτοιο τρόπο ώστε το κοινό να οικειοποιηθεί τη διαφορετικότητα. Δεν είναι τόσο οικείο στην κοινωνία μας να δίνεται ο λόγος σε διαφορετικούς ανθρώπους», προσθέτει η κ. Ευθυμίου. 

Για τους «Εν Δυνάμει», όμως, η αναπηρία δεν είναι μόνο το μήνυμα, αλλά και το μέσο. Δεν αποτελεί εμπόδιο στην τέχνη, αλλά δρόμο, έναν δρόμο διαφορετικό και συναρπαστικό, μέσω του οποίου ο ηθοποιός και ο σκηνοθέτης εκφράζονται και αποδίδουν το νόημα της παράστασης.

«Πράγματα αλλιώς, περπάτημα αλλιώς. Όχι καλό ή κακό περπάτημα, απλώς αλλιώς», αναφέρει ο Βαγγέλης Κοσμίδης, ηθοποιός, βοηθός σκηνοθέτη και μέλος της ομάδας από τα δεκαπέντε του χρόνια, προσθέτοντας πως ο ίδιος αντιλαμβάνεται την αναπηρία ως μια κατάσταση που προσφέρει νέες δυνατότητες.

Για τον Μιχάλη Ντολόπουλο, ηθοποιό με αναπηρία, η αναπηρία για την οποία τόσο λόγο κάνουμε δεν υφίσταται καν. «Για μένα η αναπηρία δεν είναι τίποτα, τίποτα. Δεν έχω ούτε άγχος. Τα κάνω όλα. Κάνω τους άλλους να γελούν, τους κάνω να καταλάβουν το θέατρο που παίζουμε», λέει. 

«Να έρθουν να δουν την παράσταση και να δουν ποιοι έχουν πραγματικά αναπηρία και ποιοι δεν έχουν», προκαλεί το κοινό με τη σειρά της η Μαρία Δαχλύθρα, επίσης ηθοποιός με αναπηρία. Έχει δίκιο. Η ομάδα «Εν Δυνάμει» έχει αναπτύξει ένα τόσο δυνατό δέσιμο μεταξύ των μελών της και έχει εργαστεί τόσο σκληρά και επίμονα, που ο κάθε ηθοποιός βρίσκει τη δική του θέση, συνυπάρχοντας άψογα με το σύνολο. Ένα άτομο που πριν μπορεί να ντρεπόταν να αρθρώσει μια φράση στη σκηνή τρέχει, παίζει, μιλάει, φωνάζει, ερμηνεύει.

 


Φωτογραφία των «Εν Δυνάμει» για τις ανάγκες της παράστασης «Ερωτευμένα Άλογα». Φωτό: Δημήτρης Χονδροπήδας

 

Μια ομάδα που δεν «σπάει»

Η Μαρία Κολτσίδα, ηθοποιός της ομάδας και θεατροπαιδαγωγός στο επάγγελμα, υποστηρίζει ότι ένα από τα πράγματα που κρατούν την ομάδα ενωμένη είναι η «ανάγκη να μοιραστούν μεταξύ τους και να περάσουν στο κοινό που τους παρακολουθεί κάθε φορά το ένα και μοναδικό μήνυμα για το οποίο έχουν συμφωνήσει. «Ένα είδος θεατρικής διαδήλωσης», τονίζει χαρακτηριστικά. 

«Στο μυαλό μου δεν υπάρχει πλέον διαφορετικότητα, υπάρχουν συνάδελφοι και φίλοι. Οι ταμπέλες εν τέλει είναι ένας τρόπος να ελέγχουμε τους εαυτούς μας και την κοινωνία», σημειώνει η κ. Κολτσίδα. «Όταν μπήκα στην ομάδα και γνώρισα συνομήλικους ανάπηρους και ανάπηρες, μου πήρε λίγο χρόνο να διαχειριστώ τι νιώθω γι’ αυτό. Μετά, αυτό φεύγει και μένεις με έναν άνθρωπο, με έναν φίλο ή φίλη», τονίζει. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ