ΚΟΣΜΟΣ

Η «σκοτεινή» πλευρά της Σελήνης

SHANNON HALL/THE NEW YORK TIMES

Tμήμα του κρατήρα «Αρίσταρχος» στην επιφάνεια της Σελήνης, όπου επικρατούν ακραίες συνθήκες. Εχει, δε, και έντονη σεισμική δραστηριότητα. NASA/GSFC/ARIZONA STATE UNIVERSITY

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Παρά τις επιτυχημένες αποστολές της ΝASA στη Σελήνη, η αλήθεια είναι ότι οι άνθρωποι έχουν παραμείνει πολύ λίγο χρόνο πάνω στον φυσικό δορυφόρο της Γης. Συνολικά, οι δώδεκα αστροναύτες του προγράμματος «Απόλλων» παρέμειναν στην επιφάνεια της Σελήνης αθροιστικά περίπου δέκα ημέρες, ενώ βρέθηκαν εκτός σεληνακάτου μόλις 80 ώρες.

Προφανώς σε τόσο σύντομο χρόνο απλώς πήραν μία ιδέα με τους κινδύνους της επιβίωσης εκεί.

Η προοπτική παραμονής στη Σελήνη για μεγαλύτερο διάστημα έχει ενισχυθεί, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ δεσμεύθηκε ότι ο άνθρωπος θα ξαναπατήσει εκεί μέχρι το 2024. Ταυτόχρονα, η Κίνα προγραμματίζει την πρώτη της επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη μέσα στην επόμενη δεκαετία. Είναι αναγκαίο, λοιπόν, οι επιστήμονες να αξιολογήσουν προσεκτικά τους κινδύνους.

Η Σελήνη μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα για τους γήινους επισκέπτες της. Οταν οι αστροναύτες του προγράμματος «Απόλλων» πάτησαν στην επιφάνειά της, η σκόνη κόλλησε στις στολές τους, έγδαρε τις μάσκες τους, έκανε τα μάτια τους να δακρύσουν. Η σκόνη της περιέχει θραύσματα αλάτων πυριτίου, που είναι λεπτά σαν άμμος, αλλά κόβουν σαν γυαλί. Αυτό ακριβώς τα καθιστά τοξικά. Οι αστροναύτες του μέλλοντος, που θα παραμένουν επί μακρόν στη Σελήνη, προφανώς θα εισπνέουν για πολύ χρόνο την επικίνδυνη σκόνη. Μάλιστα μία πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι η μακρά έκθεση σε αυτή μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες, όπως είναι η βρογχίτιδα και ο καρκίνος.

«Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η Σελήνη είναι σαν μία έρημος, ενώ στην πραγματικότητα μοιάζει περισσότερο με ωκεανό» επισημαίνει  ο δρ Ρίτσαρντ Σιούρινγκ, χειρουργός στη NASA. Διαθέτει μία κυματιστή επιφάνεια. Αν προσθέσει κανείς και την ισχυρή αντίθεση φωτός-σκότους, είναι σαφές ότι τα μάτια του αστροναύτη μπορούν να παραπλανηθούν.

Ακόμα και ένας απλός περίπατος μπορεί να κρύβει κινδύνους. Πρόσφατη μελέτη απέδειξε ότι η Σελήνη έχει έντονη τεκτονική δραστηριότητα, κάτι που πρέπει να θεωρείται μάλλον κακή είδηση για τις μελλοντικές μας αποικίες εκεί.

Μέρα... 28 ημερών

Επίσης, ο ύπνος είναι μάλλον δύσκολος στο φεγγάρι. Τα βιολογικά μας ρολόγια ρυθμίζονται με την έκθεση στο ηλιακό φως, καθώς τη μέρα διαδέχεται η νύχτα κάθε 24 ώρες. Στη Σελήνη αυτή η αλλαγή συμβαίνει κάθε 28 ημέρες. Είναι βέβαιο ότι ο κιρκαδικός ρυθμός των αστροναυτών διαταράσσεται. Στη Γη η έλλειψη ύπνου προκαλεί διανοητική σύγχυση. Στο φεγγάρι είναι απλά επικίνδυνη, καθώς οι νυσταγμένοι αστροναύτες δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Τέλος, όπως αποδείχθηκε από μετρήσεις που πραγματοποίησε η NASA, κάθε αστροναύτης, που βρίσκεται εκτός της προστατευτικής ατμόσφαιρας της Γης και του μαγνητικού της πεδίου, εκτίθεται σε κοσμική ακτινοβολία, κατά περίπου διακόσιες φορές υψηλότερη από αυτή της Γης. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση που θα αντιμετωπίσουν οι αστροναύτες του μέλλοντος. Ακόμα και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που βρίσκεται κοντά στη Γη και είναι σχετικά προστατευμένος, τα επίπεδα ακτινοβολίας είναι υψηλά. Μακροπρόθεσμα η κοσμική ακτινοβολία μπορεί να επηρεάσει τις διανοητικές λειτουργίες και να οδηγήσει σε άνοια, έκπτωση της μνήμης, άγχος, κατάθλιψη και αναποφασιστικότητα, αλλά και να προκαλέσει καρκίνο. 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ