Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Ουδείς θα μείνει αλώβητος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Εάν αστεροειδής κατευθυνόταν προς τη Γη, απειλώντας τον πλανήτη και την ανθρωπότητα, θα αναμέναμε απ’ όλες τις χώρες και όλα τα έθνη να συνεργάζονταν ώστε είτε να αποτρέψουν την καταστροφή είτε να διαχειριστούν όσο καλύτερα γινόταν τις συνέπειες. Σήμερα, όμως, οπότε παρακολουθούμε τις αλυσιδωτές εξελίξεις τις οποίες προκαλεί η κλιματική αλλαγή, που δάση φλέγονται στον Αρκτικό Κύκλο, που οι πάγοι λιώνουν, που ο Ιούλιος ήταν ο θερμότερος μήνας ο οποίος καταγράφηκε ποτέ, που ακραία καιρικά φαινόμενα πλήττουν σχεδόν κάθε χώρα, η ανθρωπότητα φαίνεται ολοένα πιο διχασμένη, με νέες εντάσεις και με τη ραγδαία αναζωπύρωση παλιών διενέξεων. Ουδείς θα μείνει αλώβητος.

Ενώ την Πέμπτη οι πρόεδροι Τραμπ και Πούτιν συζήτησαν το ενδεχόμενο αμερικανικές δυνάμεις να συνδράμουν στην προσπάθεια κατάσβεσης των πυρκαγιών της Σιβηρίας, οι δύο χώρες βαδίζουν ολοταχώς προς νέο πόλεμο εξοπλισμών. Την Παρασκευή ήρθε το επίσημο τέλος του συμφώνου για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μέσου Βεληνεκούς (INF) το οποίο υπεγράφη το 1987 μεταξύ ΗΠΑ και τότε Σοβιετικής Ενωσης και οδήγησε στη απόσυρση χιλιάδων πυρηνικών πυραύλων από την Ευρώπη. Ισχυριζόμενος ότι η Ρωσία αθετεί υποχρεώσεις που απέρρεαν από τη συνθήκη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την κατάργησή της, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάπτυξη και τοποθέτηση νέων πυρηνικών και συμβατικών πυραύλων από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Τι θα γίνει στην Ευρώπη εάν οι ΗΠΑ θελήσουν να τοποθετήσουν πυραύλους στα εδάφη νατοϊκών συμμάχων;

Παρότι το ΝΑΤΟ συμμερίζεται τις ανησυχίες των ΗΠΑ ως προς τη Ρωσία, θα αντέξει η Συμμαχία όταν πολλές χώρες θα αρνηθούν, φοβούμενες τις αντιδράσεις των πολιτών που γίνονται ολοένα πιο ευαίσθητοι σε ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος και της κατάργησης της πυρηνικής ενέργειας και των πυρηνικών όπλων; Επειδή η σχέση Τραμπ - Πούτιν φαίνεται ακλόνητη, ίσως στόχος της κατάργησης της συνθήκης δεν ήταν τόσο η Ρωσία όσο η Ε.Ε., τη διάλυση της οποίας θα ήθελε να δει ο Τραμπ (όπως δείχνει ο ενθουσιασμός του για το Brexit). Οπως και να έχει, η κατάργηση του INF επιδεινώνει την ένταση στον κόσμο, με απρόβλεπτες συνέπειες. Στην παγκόσμια οικονομία, ο προστατευτισμός των ΗΠΑ προκαλεί ρίγη ανησυχίας, καθώς εντείνεται ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Από την 1η Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ θα επιβάλουν δασμούς αξίας 10% σε κινεζικά εμπορεύματα αξίας 300 δισ. δολαρίων. Ηδη, ισχύουν δασμοί 25% σε προϊόντα αξίας 250 δισ. δολαρίων. Αναμένεται η αντίδραση της Κίνας, η οποία είναι ολοένα πιο αποφασισμένη να διεκδικήσει αυτά που πιστεύει ότι της αναλογούν ως υπερδύναμη. Την ίδια ώρα, όμως, οποιαδήποτε εμπόδια στην ανάπτυξη και στην ευημερία των Κινέζων ίσως προκαλέσει κραδασμούς στο καθεστώς, συμβάλλοντας σε ακόμη πιο δυναμική συμπεριφορά της χώρας στην περιοχή και στον υπόλοιπο κόσμο.

Εν τω μεταξύ, η συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Κίνας αναπτύσσεται και στο οικονομικό και στο στρατιωτικό επίπεδο. Η Ασία φαίνεται να αποσταθεροποιείται σε πολλά επίπεδα. Δεν είναι μόνο η κλιμακούμενη ένταση μεταξύ Πακιστάν και Ινδίας (πυρηνικές δυνάμεις και οι δύο και παλιοί αντίπαλοι), αλλά και ο εμπορικός πόλεμος που ξέσπασε μεταξύ Ιαπωνίας και Νοτίου Κορέας. Οι δύο ισχυρότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή δεν έχουν ξεπεράσει την παραδοσιακή έχθρα μεταξύ τους, η οποία τροφοδοτείται από τις μνήμες της συμπεριφοράς των Ιαπώνων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη δική μας την ευρύτερη περιοχή, η κατάργηση από τις ΗΠΑ της διεθνούς συμφωνίας για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν αυξάνει συνεχώς τον κίνδυνο σοβαρής σύρραξης, ενώ η Συρία και η Υεμένη ακόμη φλέγονται και η Τουρκία δοκιμάζει τα όρια σχεδόν όλων των γειτόνων της, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας και της Κύπρου.

Οι προβλέψεις επιστημόνων είναι ότι η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει, πλήττοντας κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, θέτοντας σε κίνηση μεγάλες και απρόβλεπτες αλλαγές σε όλο τον κόσμο. Είναι τραγικό ότι παντού ενισχύεται ο εθνικισμός, όταν η μόνη σωτηρία θα ήταν η πανανθρώπινη, συντονισμένη προσπάθεια.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ