ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δεμένα θα είναι τα χέρια της Λαγκάρντ

BALAZS KORANYI / REUTERS

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

H Eυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο επικείμενο πακέτο μέτρων για την αναθέρμανση της οικονομίας δεν αναμένεται να μειώσει περαιτέρω τα ήδη χαμηλότατα επιτόκιά της. Ωστόσο, εκτιμάται πως για μεγάλο μέρος του επόμενου χρόνου θα κρατήσει δεμένα τα χέρια της νέας προέδρου της, Κριστίν Λαγκάρντ, περιορίζοντας αρκετά τα περιθώρια κινήσεών της, ενόσω η ευρωπαϊκή οικονομία θα παραπαίει. Εχοντας κατά νουν την εκτεταμένη συρρίκνωση της μεταποίησης, την όξυνση ενός παγκόσμιου εμπορικού και συναλλαγματικού πολέμου και την επικείμενη ασύντακτη έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., η ΕΚΤ έχει ήδη υπαινιχθεί ότι θα συνδράμει επιπλέον την οικονομία της Ευρωζώνης, προσβλέποντας στο να αποτρέψει μία επικίνδυνη κάμψη, που ίσως οδηγήσει σε ύφεση. Εντούτοις, έχει μπροστά της δύο μείζονα θέματα. Το ένα σχετίζεται με το πώς τα προβλήματα της Ευρωζώνης είναι εισαγόμενα, άρα μη ελεγχόμενα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το άλλο έχει να κάνει με το ότι τα εναπομείναντα εργαλεία παρέμβασής της έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Οντως, ο χαρακτηριζόμενος ως ο πολλοστός γύρος νομισματικής χαλάρωσης της ΕΚΤ από το 2011 και εντεύθεν μπορεί να εξαλείψει και τα ελάχιστα πυρομαχικά που διαθέτει. Επιπλέον, ενδεχομένως να κλονίσει και την αξιοπιστία των δηλώσεών της ότι κάποια στιγμή θα μπορέσει να κλείσει τις στρόφιγγες της ρευστότητας.

Η Γερμανία, λόγου χάριν, μπορεί ήδη να δανείζεται με -0,6% σε ορίζοντα δεκαετίας. Παρά ταύτα, ο νυν πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, ο οποίος στα τέλη Οκτωβρίου παραδίδει τα ηνία στην Κριστίν Λαγκάρντ, επιδιώκει με ζήλο να αποφύγει κάθε συζήτηση περί περιορισμένου οπλοστασίου. Οπως ίσως μπορεί να φανταστεί κανείς, οι αρμόδιοι αξιωματούχοι θα συνδυάσουν ορισμένα μετριοπαθή μέτρα και θα καταρτίσουν πακέτο συνολικό στις 12 Σεπτεμβρίου, ώστε να δοθεί η εντύπωση στις αγορές ότι πρόκειται για μία ευρεία παρέμβαση. «Βασικός στόχος του πακέτου θα είναι να διατηρηθεί η ποσοτική χαλάρωση, την οποία ήδη έχει επιτύχει η ΕΚΤ», παρατηρεί ο Φρεντερίκ Ντικροζέ, υπεύθυνος στρατηγικής στον οίκο διαχείρισης πλούτου Pictet Wealth Management. «Θα ήταν μη αποδεκτό εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να παραδεχθεί ότι η οποιαδήποτε νέα μέθοδος χαλάρωσης θα ήταν λιγότερο αποτελεσματική εξαιτίας των περιορισμένων αποδόσεών της». Πιθανώς η δέσμη μέτρων να περιλαμβάνει μείωση του επιτοκίου καταθέσεων, νέο πρόγραμμα αγοράς τίτλων και ενδεχομένως νέο σύστημα κλιμακωτών επιτοκίων καταθέσεων, το οποίο θα προστατεύσει τις τράπεζες από μερικές δυσμενείς επιπτώσεις εξαιτίας των χαμηλότατων επιτοκίων.

Η δραστικότητα της μείωσης των επιτοκίων της ΕΚΤ είναι οριακή, εάν σκεφθεί κανείς πόσο χαμηλά είναι ήδη αυτά. Ο δε ισολογισμός της τράπεζας βρίσκεται ήδη στα 4,7 τρισ. ευρώ, δείχνοντας ότι οι αγορές τίτλων θα πρέπει να είναι μαζικές, άρα και πολιτικά επίμαχες, εάν πρόκειται να επιφέρουν ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τα όσα εκτιμά η JP Morgan, εάν η ΕΚΤ θελήσει να αναθεωρήσει προς τα άνω τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, θα πρέπει το πακέτο ποσοτικής χαλάρωσης να είναι ισοδύναμο με το σχεδόν ήμισυ των μέτρων που έλαβε από το 2014 – δηλαδή 1,25 τρισ. ευρώ όσον αφορά τις αγορές ομολόγων και 350 δισ. ευρώ επιπλέον αναφορικά με τα φθηνότατα δάνεια σε τράπεζες. Ωστόσο, ακόμα και ένας τέτοιος συνδυασμός κινήσεων να μην επαρκεί να επαναφέρει τον πληθωρισμό στα επίσημα επίπεδα του στόχου του.

Εάν το ευρώ εξασθενούσε, σαφώς και θα λειτουργούσε βοηθητικά. Εντούτοις, κάτι τέτοιο δύσκολα επιτυγχάνεται, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) βρίσκεται και αυτή σε φάση χαλάρωσης της νομισματικής της πολιτικής και η αμερικανική κυβέρνηση διαμαρτύρεται, επειδή το δολάριο είναι ισχυρό. Η δε διαβάθμιση των επιτοκίων, τέλος, θα προσφέρει άμεση αρωγή στις ευρωπαϊκές τράπεζες, αλλά με δεδομένο ότι πρόκειται για περίπλοκο σύστημα, μετά δυσκολίας μπορεί να αντιστραφεί. Οπότε, θα κρατάει δεμένα τα χέρια της Κριστίν Λαγκάρντ για πολύ μεγαλύτερο διάστημα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ