ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κεντρικές τράπεζες, σύμμαχοι το 2009, ανταγωνιστές το 2019

Howard Schneider, Leika Kihara, Balazs Koranyi / REUTERS

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΝΑΛΥΣΗ

Την τελευταία φορά που οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες είχαν αλλάξει ταυτόχρονα πολιτική ήταν μια κίνηση συνεργασίας με στόχο να αποτρέψουν τη μετατροπή της χρηματοπιστωτικής κρίσης σε παγκόσμια ύφεση. Σήμερα, υπάρχει ο κίνδυνος ο νέος παγκόσμιος γύρος μείωσης των επιτοκίων δανεισμού να πάρει ανταγωνιστική μορφή, καθώς οι κεντρικοί τραπεζίτες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την κλιμάκωση της έντασης στο εμπόριο, ένα ευμετάβλητο επενδυτικό κλίμα και την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού από την υποστήριξη της παγκοσμιοποίησης σε μάχη μηδενικού αθροίσματος σε μια επιβραδυνόμενη παγκόσμια οικονομία. Είναι μια κατάσταση που έχει προκαλέσει βαθιά εσωτερική διαίρεση στην ΕΚΤ, στην Τράπεζα της Ιαπωνίας και στην αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed), καθώς οι αξιωματούχοι τους συζητούν με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίσουν την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ έχουν περιορισμένο περιθώριο για να μειώσουν τα επιτόκια δανεισμού, και οι κυβερνήσεις ακολουθούν πολιτική που ενδέχεται να προκαλεί προβλήματα, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Τρεις κεντρικές τράπεζες, ιδιαίτερα η Fed, καθορίζουν τις συνθήκες που επηρεάζουν τα επιτόκια δανεισμού, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τη ροή κεφαλαίων σε ολόκληρο τον κόσμο. Και οι τρεις τους αναμένεται να χαλαρώσουν τη νομισματική τους πολιτική. Αν θυμίζει σε κάτι η σημερινή κατάσταση τη συντονισμένη χαλάρωση πριν από μία δεκαετία, είναι το γεγονός πως όλοι επικεντρώνονται στο εμπόριο και στη μοίρα που θα έχει η μεταποίηση παγκοσμίως, κάτι που δημιουργεί νέο τοπίο, όπου υπάρχουν νικητές και χαμένοι. Αν ΕΚΤ και Fed χαλαρώσουν τη νομισματική τους πολιτική, όπως αναμένεται, οι επικεφαλής της Τράπεζας της Ιαπωνίας θα πρέπει να επιλέξουν μεταξύ της αντίδρασης που θα έχει το ήδη πιεσμένο χρηματοπιστωτικό τους σύστημα σε ακόμη πιο χαμηλά επιτόκια δανεισμού και της επίπτωσης που θα έχει στους Ιάπωνες εξαγωγείς πιθανή ανατίμηση του γιεν.

Οι Ευρωπαίοι κεντρικοί τραπεζίτες, απογοητευμένοι που οι κυβερνήσεις δεν υιοθετούν επεκτατική δημοσιονομική πολιτική ώστε να ενισχύουν την ανάπτυξη, έχουν εμπλακεί σε διαμάχη για το πόσο χαμηλότερα μπορεί να μειωθεί το επιτόκιο δανεισμού, χωρίς να προκαλέσει προβλήματα, πόσο μπορεί να επεκταθούν άλλα προγράμματα της ΕΚΤ και κατά πόσον θα έχουν θετική επίδραση. Στη Fed οι κεντρικοί τραπεζίτες διαφωνούν για το αν θα πρέπει να μειώσουν τα επιτόκια δανεισμού κατά πολύ, λίγο ή καθόλου. Σε κάθε περίπτωση, αξιωματούχοι αναγνωρίζουν το γεγονός ότι οι οικονομίες και τα χρηματοπιστωτικά τους συστήματα έχουν γίνει τόσο αλληλένδετα, ώστε η πλήρως ανεξάρτητη άσκηση νομισματικής πολιτικής αποτελεί πλέον παρελθόν, αν ήταν ποτέ εφικτή. Επιπλέον, η αλλαγή νομισματικής πολιτικής πριν από μία δεκαετία είχε στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης, κάτι που θα ήταν προς όφελος κάθε χώρας, ενώ οι κυβερνήσεις εφάρμοζαν προγράμματα ενίσχυσης της οικονομίας ακολουθώντας την ίδια κατεύθυνση με τη νομισματική πολιτική. 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ