Αρίστος Δοξιάδης* ΑΡΙΣΤΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ*

Οι ακτές και οι επιχειρήσεις

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Πριν από λίγες ημέρες το ρεπορτάζ του Γιώργου Λιάλιου στην «Κ» για ενδεχόμενες αλλαγές στη νομοθεσία περί αιγιαλού έγινε αφορμή για πολλά άρθρα και σχόλια, τα περισσότερα αρνητικά, για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις. Αργότερα μάθαμε ότι δεν θα κατατεθούν στη Βουλή τώρα, αλλά αυτό μπορεί να συμβεί αργότερα. Η δική μου θέση είναι επίσης αρνητική για τη γενική κατεύθυνση των αλλαγών, και εξηγώ γιατί.

Θεωρώ ότι πρέπει να είναι απόλυτη προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια να αυξηθούν οι επενδύσεις και να ενισχυθούν τα κέρδη των επιχειρήσεων. Μερικές από τις ρυθμίσεις, όπως η λιγότερο αυστηρή οριοθέτηση της προστατευμένης ζώνης, θα έδιναν ευκαιρίες για νέες επενδύσεις. Αλλες, όπως η μεγαλύτερη έκταση που μπορεί να καλυφθεί από ομπρέλες και ξαπλώστρες, θα τόνωναν τα κέρδη μερικών παράκτιων επιχειρήσεων. Με αυτό το σκεπτικό, οι αλλαγές θα ήταν θετικές αν δεν είχαν μεγάλο παράπλευρο κόστος. Το κόστος όμως μπορεί να είναι πολύ μεγάλο.

Δεν πρόκειται μόνο για μια στάθμιση ανάμεσα στην οικονομία και στο περιβάλλον, όπως συμβαίνει συχνά στις βιομηχανικές επενδύσεις. Το κόστος υπάρχει μέσα στο ίδιο το πεδίο της οικονομίας: η εντατική ιδιωτική εκμετάλλευση των ακτών εμποδίζει έναν άλλο τρόπο οικονομικής ανάπτυξης, που υπόσχεται περισσότερα κέρδη και καλύτερους μισθούς για πολύ περισσότερους. Αυτό συμβαίνει με δύο τρόπους.

Πρώτον, συγκεντρώνει ακόμα περισσότερο τον τουρισμό εποχικά και γεωγραφικά. Το ζητούμενο για τη βιώσιμη και μακροχρόνια ανάπτυξη του τουρισμού μας είναι να έρχονται περισσότεροι επισκέπτες όχι για τις ακτές αλλά και για την ενδοχώρα, όχι μόνο για την παραλία αλλά και για το περπάτημα, τα μνημεία, τη σύγχρονη τέχνη, τη διασκέδαση. Και να έρχονται όχι μόνο Ιούλιο και Αύγουστο, αλλά σχεδόν όλο τον χρόνο. Το ένα δεν εμποδίζει το άλλο, θα πει κάποιος. Κι όμως, μερικοί πόροι είναι περιορισμένοι.

Τα αεροδρόμια παθαίνουν έμφραγμα κάθε καλοκαίρι, ενώ δεν αξιοποιούνται πλήρως τις άλλες εποχές. Θα επενδύσουμε για να τα μεγαλώσουμε, ώστε να πάνε περισσότεροι στην παραλία ή θα προτιμήσουμε άλλες υποδομές; Οι ντόπιοι εργαζόμενοι δεν μπορούν να καλύψουν όλες τις εποχικές θέσεις το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα αυτό το εισόδημα να πηγαίνει σε ξένους, ενώ η ανεργία συνεχίζει να ταλαιπωρεί τους Ελληνες τον χειμώνα. Οι δε επιχειρηματίες του τουρισμού φυσικό είναι να εξαντλήσουν πρώτα το εύκολο κέρδος στις ακτές, όσο υπάρχουν οι ευκαιρίες, και μετά να στραφούν σε νέα σχέδια. Για αυτούς τους λόγους, ο περιορισμός στην εντατική εκμετάλλευση της παραλίας είναι προϋπόθεση για την επέκταση και διαφοροποίηση του ελληνικού τουρισμού.

Δεύτερον, και πιο σημαντικό: η ελληνική εμπειρία του καλοκαιριού, που στηρίζεται στην κοινόχρηστη φύση, και ιδιαίτερα στην ανοικτή παραλία, είναι ένα από τα πιο ελκυστικά στοιχεία της ζωής σε αυτή τη χώρα, όπως έγραφε ο Στάθης Καλύβας την περασμένη Κυριακή. Η μεγάλη πρόκληση για την ανάπτυξη τα επόμενα δέκα χρόνια είναι να εγκατασταθούν εδώ επιχειρήσεις τεχνολογίας και γνώσης, που απασχολούν στελέχη με υψηλή μόρφωση και εξειδίκευση. Αυτοί μπορούν να βρουν δουλειά σε πολλά μέρη του κόσμου και έχουν την πολυτέλεια να διαλέξουν εργοδότη με κριτήριο, μεταξύ άλλων, την ποιότητα ζωής που παρέχει η θέση. Τέτοιοι είναι οι μορφωμένοι Ελληνες νεομετανάστες, αλλά και πολλοί κοσμοπολίτες Ευρωπαίοι, Ινδοί, ακόμα και Αμερικανοί. Θα έκανε ζημιά στην «οικονομία της γνώσης» της Ελλάδας αν υποβαθμίζαμε τη ζωή των μελλοντικών εργαζόμενων εδώ για να εισπράξουμε περισσότερα από τους τουρίστες.

Οσα γράφω δεν αναφέρονται σε άλλες χρήσεις των ακτών. Δραστηριότητες όπως η ιχθυοκαλλιέργεια, οι ναυπηγοεπισκευές, η αφαλάτωση και η παραγωγή ενέργειας δεν δημιουργούν τα προβλήματα που ανέφερα, αν βρίσκονται σε απόσταση από τις ελκυστικές παραλίες. Αυτές οι επενδύσεις πρέπει να διευκολυνθούν. Οι τεχνικές προδιαγραφές τους είναι θέμα προστασίας περιβάλλοντος, για το οποίο έχουν τον λόγο οι πιο ειδικοί.

* Ο κ. Αρίστος Δοξιάδης είναι εταίρος στο κεφάλαιο επενδύσεων τεχνολογίας Big Pi.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ