ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ορους στις τράπεζες βάζει ο «Ηρακλής» για να αναλάβει δάνεια 30 δισ.

ΕΥΓΕΝΙΑ ΤΖΩΡΤΖΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μονόδρομος για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες δείχνει η συμμετοχή τους στο σχέδιο της κυβέρνησης για τη μείωση των κόκκινων δανείων με την επωνυμία «Ηρακλής», που έλαβε την εβδομάδα που μας πέρασε το πράσινο φως από τη Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε. Τα υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) στη χώρα μας, που φθάνουν τα 79 δισ. ευρώ, και η απαίτηση των εποπτικών αρχών, δηλαδή του SSM, να μειωθούν δραστικά, περιορίζοντας το ποσοστό τους από το σημερινό 39% σε μονοψήφιο ποσοστό έως το 2022, προεξοφλούν τη συμμετοχή όλων των τραπεζών σε αυτό το τιτάνιο έργο.

Οι διοικήσεις των τεσσάρων συστημικών τραπεζών καλούνται να κάνουν τις αναγκαίες ασκήσεις εργασίας, προκειμένου να προσδιορίσουν το ακριβές ύψος, αλλά και το είδος των κόκκινων δανείων που θα εντάξουν στο όχημα ειδικού σκοπού (SPV) που θα δημιουργηθεί γι’ αυτό με την προοπτική να αναλάβει δάνεια 30 δισ. ευρώ. Η άσκηση εργασίας, που είναι συνάρτηση των τεχνικών λεπτομερειών που χαρακτηρίζουν τον μηχανισμό, δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε επαναχάραξη της πολιτικής τους στο θέμα των τιτλοποιήσεων και των πωλήσεων κόκκινων δανείων που έχουν σχεδιάσει, προκειμένου οι σχεδιασμοί αυτοί να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του «Ηρακλή», που όπως προκύπτει από τις λεπτομέρειες που έχουν γίνει γνωστές δεν χωράει εκπτώσεις. Ενας από τους βασικούς όρους που προϋποθέτει η συμμετοχή στον «Ηρακλή» είναι η ένταξη στο τμήμα των ομολογιών υψηλής διαβάθμισης (senior note) που θα εκδώσει το SPV, μη εξυπηρετούμενων δανείων με «ποιοτικά» χαρακτηριστικά, δηλαδή με υψηλές πιθανότητες ανάκτησης. Τα δάνεια αυτά θα πρέπει να είναι ιδιαίτερης επενδυτικής βαθμίδας και συγκεκριμένα BB-. Να σημειωθεί ότι η μόνη τράπεζα που έχει λάβει πιστοληπτική αξιολόγηση BB- στο πλαίσιο της τιτλοποίησης του χαρτοφυλακίου Pillar, ύψους 2 δισ. ευρώ, είναι η Eurobank. Η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς δεν έχουν πραγματοποιήσει ακόμη κάποια τιτλοποίηση και, ως εκ τούτου, δεν έχουν λάβει ακόμη πιστοληπτική αξιολόγηση, ενώ η Alpha Bank, που «τρέχει» αυτή την περίοδο την τιτλοποίηση του χαρτοφυλακίου Orion με στεγαστικά δάνεια ύψους 1,9 δισ. ευρώ, δεν έχει αξιολογηθεί και δεν διαθέτει σχετικό rating. Ηδη πάντως η διοίκηση της Εθνικής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να κάνει εντός του 2020 την τιτλοποίηση των στεγαστικών δανείων ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ που είχε προγραμματίσει για το 2021.  Η εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου θα φτάσει τα 9 δισ. ευρώ και θα δοθεί για το συγκεκριμένο τμήμα των «ποιοτικών» ομολογιών που θα εκδοθούν, προσδοκώντας με αυτό τον τρόπο να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες κατάπτωσης της εγγύησης. Η ικανοποίηση αυτής της συνθήκης προϋποθέτει τα επίπεδα ανάκτησης αυτών των δανείων κατά την αποτίμηση του χαρτοφυλακίου και οι προβλέψεις που συνοδεύουν αυτά τα δάνεια να είναι ρεαλιστικές.

Βασικός όρος που θα καθορίσει, άλλωστε, το πόσα και τι είδους κόκκινα δάνεια θα μεταφερθούν στο σχήμα είναι η προϋπόθεση που τέθηκε από την ίδια τη Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε., ότι δηλαδή η κρατική εγγύηση για το τμήμα υψηλής εξασφάλισης θα τίθεται σε ισχύ μόνον εάν το ήμισυ και πλέον των μη εγγυημένων επισφαλών τμημάτων έχει πωληθεί επιτυχώς σε ιδιώτες. Διευκρινίζεται ότι στο πλαίσιο της τιτλοποίησης θα εκδοθούν εκτός από τα υψηλής διαβάθμισης ομόλογα και δύο άλλοι τύποι ομολόγων, μεσαίας (mezzanine notes) και χαμηλής διαβάθμισης (senior notes). Η DG Comp έθεσε ως όρο να πωληθεί σε επενδυτές τουλάχιστον το ήμισυ αυτών των ομολογιών. Ο όρος αυτός θέτει εκτός «Ηρακλή» το χαρτοφυλάκιο Pillar, ύψους 7,5 δισ. ευρώ, που τιτλοποιεί η Eurobank και για το οποίο έχει προβλεφθεί ότι το μεγαλύτερο τμήμα των τίτλων θα δοθεί στους μετόχους της τράπεζας και ένα μικρό τμήμα σε άλλους επενδυτές. Το γεγονός αυτό δυσχεραίνει την ένταξη της συγκεκριμένης τιτλοποίησης στον «Ηρακλή», χωρίς αλλαγές. 

Κρίσιμο μέγεθος από την πλευρά των τραπεζών θα αποτελέσει το κατά πόσον η τιτλοποίηση θα έχει κεφαλαιακό κόστος, δηλαδή κατά πόσο από τη συναλλαγή θα εγγράψουν ζημία. Το σχέδιο επιδιώκει να είναι κεφαλαιακά ουδέτερο για τις τράπεζες εξαιτίας της κρατικής εγγύησης που θα δοθεί στο καλό τμήμα της τιτλοποίησης, κάτι που θα πρέπει να πιστοποιήσει στην πράξη και ο SSM, αναγνωρίζοντας ότι η ελάφρυνση που θα έχουν στο ενεργητικό τους από τη μεταφορά δανείων και τη μείωση των κινδύνων θα αντισταθμίσει τη ζημία από την πώληση του κακού τμήματος των δανείων που θα μπουν στην τιτλοποίηση. Ενα άλλο κόστος που θα πρέπει να συνυπολογίσουν οι τράπεζες είναι ο τόκος που θα καταβάλουν στο Δημόσιο για την εγγύηση του senior τμήματος.

Οπως διευκρίνισε πάντως ο υφυπουργός Οικονομικών Γ. Ζαββός, αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το κόστος αυτό με βάση τις σημερινές συνθήκες προσδιορίζεται περίπου στις 180 μονάδες βάσης. Ως βάση υπολογισμού είναι το κόστος των ασφαλίστρων κινδύνου, δηλαδή του CDs, το οποίο μεταβάλλεται ανάλογα με τον κίνδυνο της χώρας και τις συνθήκες των αγορών. Ο υφυπουργός Οικονομικών εξήγησε, πάντως, ότι οι τόκοι δεν θα επιβαρύνουν λογιστικά τις τράπεζες εφάπαξ και θα πληρώνεται κάθε χρόνο από το SPV.

Θετικά αποτιμούν το σχέδιο διεθνείς οίκοι

Θετική υποδοχή είχε από τους διεθνείς οίκους η ανακοίνωση της έγκρισης από την DG Comp του σχεδίου «Ηρακλής», με την JP Morgan να χαρακτηρίζει το σχέδιο ως «θετικό βήμα» στη διαδρομή για την πλήρη εκκαθάριση των κόκκινων δανείων, ενώ πιστωτικά θετική για τις τράπεζες χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία της κυβέρνησης και η Fitch σε έκθεσή της.

Η HSBC χαρακτηρίζει το σχέδιο οικονομικά βιώσιμο για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς τα οφέλη του έναντι των απλών τιτλοποιήσεων είναι περισσότερα από τα αρνητικά. Το κεφαλαιακό κέρδος, όπως εξηγεί η HSBC, μπορεί να είναι καθοριστικό στη διευκόλυνση της συναλλαγής, καθώς η κρατική εγγύηση της κυβέρνησης μπορεί επίσης να βελτιώσει την τιμολόγηση. Αν και, όπως επισημαίνει, οι αποτιμήσεις των τραπεζών θα γίνουν πιο ακριβές, η βελτίωση που θα υπάρξει στο επενδυτικό κλίμα απέναντι στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο είναι πολύ σημαντικότερη από το κεφαλαιακό κόστος του σχεδίου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, θα οδηγήσει σε μείωση 36% των NPEs και σε 15% βελτίωση της κερδοφορίας, με το κεφαλαιακό κόστος να τοποθετείται στις 230 μονάδες βάσης.

Από την πλευρά της JP Morgan σημειώνεται ότι η αποτελεσματικότητα του σχεδίου θα κριθεί από την κινητοποίηση των τραπεζών και τη συμμετοχή τους, κάτι που με τη σειρά του εξαρτάται από:

α) Το επίπεδο των προμηθειών που θα πρέπει να πληρώσουν, ώστε να μην θεωρείται το όλο πλάνο κρατική ενίσχυση.

β) Το κεφαλαιακό όφελος από τους senior τίτλους και ευρύτερα.

γ) τις τιμές με τις οποίες θα μεταφερθούν τα δάνεια και ευρύτερα οι κίνδυνοι στην εκτέλεση του σχεδίου.

Ο αντίκτυπος του σχήματος στo οικονομικό προφίλ των τραπεζών θα εξαρτηθεί από τον βαθμό συμμετοχής, το κόστος συμμετοχής και την «όρεξη» των επενδυτών για «επικίνδυνα» ελληνικά assets, υπογραμμίζει από την πλευρά της η Fitch, η οποία σημειώνει επίσης ότι, ενώ υπάρχουν ρίσκα κατά τη διαδικασία εκτέλεσης, τα οποία σχετίζονται με το στήσιμο και τη χρήση του σχήματος, το προηγούμενο της Ιταλίας και η εμπειρία που αποκτήθηκε φέτος στην Ελλάδα από τις τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων θα διευκολύνουν τη διαδικασία και θα στηρίξουν την αποδοχή από την αγορά.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ