ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

THE GLASS KEY

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Ματιές

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Ο νουάρ κόσμος του Ντάσιελ Χάμετ

Πριν από περίπου 40 χρόνια, είχε ζωντανέψει στις ΗΠΑ το ενδιαφέρον για τη μεγάλη παράδοση του αστυνομικού μυθιστορήματος, αλλά και για το φιλμ νουάρ, όπως είχαν ακμάσει την περίοδο 1925-1950. Εκείνη την εποχή, που επιχειρούσε να δει με άλλη κριτική ματιά τους μεγάλους δασκάλους του είδους, εμφανίστηκαν και οι βιογραφίες και οι αναλύσεις του Ρίτσαρντ Λέιμαν, του κατεξοχήν μελετητή του Ντάσιελ Χάμετ, του κορυφαία στυλίστα, που σάρωνε σε πωλήσεις τις δεκαετίες του ’20, του ’30 και του ’50. Το ενδιαφέρον είναι διαρκές έκτοτε, με τις όποιες φυσιολογικές διακυμάνσεις, και στις μέρες μας αποκτούν συλλεκτικό ενδιαφέρον ακόμη και «νέα ματιά» της περιόδου 1975-1985. Ηταν τότε, που πολλές νέες εκδόσεις της χρυσής εποχής της αστυνομικής φιλολογίας άρχισαν να κυκλοφορούν από εκδοτικούς οίκους με σαφή λογοτεχνικό χαρακτήρα (στην Ελλάδα, εκείνη την περίοδο οι εκδόσεις Αγρα έδωσαν τίτλους αστυνομικών μυθιστορημάτων με νέα φιλολογική προσέγγιση και αναβάπτισαν την κληρονομιά τους στην κοινή συνείδηση των αναγνωστών). Ο οίκος δημοπρασιών Christie’s δημοπρατεί στη Νέα Υόρκη, στις 24 Οκτωβρίου, την πρώτη έκδοση της κλασικής πλέον βιογραφίας του Ντάσιελ Χάμετ από τον Ρίτσαρντ Λέιμαν. Είχε κυκλοφορήσει το 1981 με τίτλο «Ο άνθρωπος σκιά. Η ζωή του Ντάσιελ Χάμετ» (Shadow Man. The Life of Dashiell Hammett) και τώρα, με την ευκαιρία της δημοπρασίας, ο Ρίτσαρντ Λέιμαν δημοσίευσε ένα πυκνό και χρήσιμο άρθρο στο ηλεκτρονικό περιοδικό των Christie’s για την προσωπικότητα του Ντάσιελ Χάμετ. Οσοι τον θυμούνται σήμερα (πέραν των πιστών του είδους), τον γνωρίζουν περισσότερο από την κινηματογραφική μεταφορά των βιβλίων του και την αρχετυπική εικόνα του Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ στο «Γεράκι της Μάλτας» (1941). Ο Ντάσιελ Χάμετ ευτύχησε στη μεγάλη οθόνη. Τα βιβλία του, που έβγαιναν πρώτα σε συνέχειες σε περιοδικά, συνέπεσαν με τη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ και μεταφέρθηκαν με μεγάλη εμπορική επιτυχία στην οθόνη. Στη φωτογραφία, βλέπουμε σκηνή από το «The Glass Key» (1942) με τους (από αριστερά) Μπράιαν Ντόνλεβι, Αλαν Λαντ, Βερόνικα Λέικ (διάσημη για τα μακριά, ξανθά μαλλιά της). Ο Ντάσιελ Χάμετ έζησε μια πλήρη και σκληρή ζωή, παρά τη μεγάλη επιτυχία του μετά το 1926-30. Η υγεία του ήταν κλονισμένη ήδη από το 1918, όταν στη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου είχε προσβληθεί από την ισπανική γρίπη. Ενας μεγάλος μετρ, που αξίζει να μνημονεύουμε. 

ΜΑΔΡΙΤΗ
Η γοητεία του Χοακίν Σορόγια

Οσοι αγαπούν το ιμπρεσιονιστικό έργο του Ισπανού ζωγράφου Χοακίν Σορόγια (1862-1923) θα απολαύσουν την έκθεση έργων του στη Μαδρίτη, στο ίδρυμα Maria Cristina Masaveu Peterson. Ο επιχειρηματίας Πέδρο Μασαβέου Πέτερσον (1938-1993) ήταν θαυμαστής του Σορόγια και υπήρξε ο μεγαλύτερης συλλέκτης έργων του. Είχε αγοράσει 59 έργα. Τα περισσότερα ανήκουν στις συλλογές του ιδρύματος και λιγότερα στο Μουσείο Καλών Τεχνών των Αστουριών.

ΜΟΣΧΑ
Η Ισπανία στη Ρωσία

Η μεγαλύτερη αποστολή έργων τέχνης από την Ισπανία στη Ρωσία είναι διαθέσιμη στην έκθεση ισπανικής τέχνης από τον 19ο και τον 20ό αιώνα στο μουσείο Πούσκιν της Μόσχας. Στη φωτογραφία, ένας επισκέπτης βλέπει έργα του Ισπανού ζωγράφου Ιγνάθιο Θουλοάγα. Η έκθεση στο μουσείο Πούσκιν στηρίζεται σε δανεισμό έργων 18 κορυφαίων Ισπανών ζωγράφων από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές της Ισπανίας, καθώς και σε έργα που ανήκουν στις μόνιμες συλλογές του ρωσικού μουσείου.

ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Αντικείμενα επιθυμίας

Στο Μουσείο του Βερολίνου Vitra Design παρουσιάζεται ένα πανόραμα σουρεαλιστικής τέχνης από το 1924 έως τις μέρες μας. Η έκθεση, με μεγάλη ποικιλία και πλούτο έργων, εξετάζει την επίδραση της σουρεαλιστικής τέχνης στο ντιζάιν και στις εφαρμοσμένες τέχνες. Είναι η πρώτη φορά, λένε οι διοργανωτές, που μία έκθεση για τον σουρεαλισμό ασχολείται ενδελεχώς με την επιρροή του στη φωτογραφία, στη μόδα, στις γραφικές τέχνες, στην επίπλωση και στην εσωτερική διακόσμηση. 

ΠΑΡΙΣΙ
Το κέντρο συντήρησης του Λούβρου

Οι πρόσφατες πλημμύρες στον ποταμό Σηκουάνα (2016 και 2018) κατέστησαν το πρόβλημα προστασίας των έργων τέχνης στις αποθήκες και στις αίθουσες του Λούβρου απολύτως επιτακτικό. Πριν από λίγο καιρό, στη γαλλική πόλη Lievin, στη βόρεια Γαλλία, εγκαινιάστηκε το κέντρο συντήρησης του Λούβρου, το οποίο σε προοπτική χρόνου πέντε ετών θα μπορεί να φυλάσσει περίπου 250.000 έργα τέχνης. Το κέντρο ανεγέρθηκε κοντά στο παράρτημα Louvre-Lens. 

ΜΙΝΕΑΠΟΛΗ
Η τέχνη του Θεάστερ Γκέιτς

Προσωπικότητα μεγάλης εμβέλειας και επιρροής, ο 46χρονος Αμερικανός καλλιτέχνης Θεάστερ Γκέιτς, με βάση το Σικάγο, είναι διάσημος για τις εγκαταστάσεις του, που διερευνούν όψεις του αστικού σχεδιασμού, της πίστης και των εσωτερικών χώρων. Αυτήν την περίοδο, παρουσιάζεται έκθεση με εγκαταστάσεις του, ολόκληρα σύμπαντα, στο Walker Art Center της Μινεάπολης που –με τίτλο «Assembly Hall»– μεταμορφώνεται το ίδιο σε μια αχανή εγκατάσταση.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ