Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Λίγοι «μοιράζουν» τις σωστές μπαλιές

Κύριε διευθυντά
Οπως είναι γνωστό, στη διάρκεια ενός ποδοσφαιρικού αγώνα ή αγώνα μπάσκετ, χρησιμοποιείται μόνο μία μπάλα (ελαστική σφαίρα).

Αντί της λέξης «μπαλιά» –της οποίας ο εγκυκλοπαιδικός ορισμός έχει ως εξής:  «1) το λάκτισμα ή το χτύπημα της μπάλας και η τροχιά που διαγράφει η μπάλα («έστειλε μια καλή μπαλιά και έτσι σημειώθηκε γκολ») 2) χτύπημα από μπάλα («μου ήρθε μια μπαλιά στο κεφάλι»)»– χρησιμοποιείται στις αναμεταδόσεις αγώνων από εκφωνητές η λέξη «μπάλα». Ετσι ακούγονται εκφράσεις όπως «ο τάδε παίκτης κέρδισε άλλη μια μπάλα», σε αγώνα της Εθνικής ποδοσφαίρου «χάνουμε εύκολα μπάλες», «πήραν τις αδέσποτες μπάλες», «στη διάρκεια του αγώνα ο κυνηγός πήρε πάνω από 50 μπάλες», «ο επιθετικός τάδε δεν τροφοδοτήθηκε από πολλές μπάλες» κ.λπ.

Μετά τα ανωτέρω, θα πρέπει από τους εκφωνητές να χρησιμοποιούνται σωστά οι λέξεις «μπάλα»  και «μπαλιά».  Αποτελεί γενικά πρόκληση η παραβίαση της ταυτότητας της κάθε λέξης.

Θάνος Θανασης, Τοπογράφος μηχανικός ΕΜΠ


 «Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί τούτη η χάρη» έγραψε κι ακούγεται για όποιον επιχειρεί, με όποια εξάρτυση φέρει, καταδύσεις και αναδύσεις στο σεφερικό σύμπαν, σαν πρόλογος ευαγγελίου.  «...κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά». Στη φωτογραφία, ο Μικρασιάτης Γιώργος Σεφέρης, πρεσβευτής στο Λονδίνο, με τους πρωθυπουργούς Βρετανίας Μακμίλαν και Ελλάδος Καραμανλή σε δεξίωση το 1961. Χρόνια νωρίτερα, πικραμένος από δυσμενή μετάθεση στο προξενείο Κορυτσάς νιώθει παγιδευμένος ανάμεσα στους «θεοτούμπηδες» της διπλωματίας και τους «κουσκουσούρηδες» της ελληνικής κοινωνίας. Αντλεί δύναμη από τη σκέψη της Μαρώς· τη λατρεία και τον πόθο του γι’ αυτήν καταθέτει λιτά σε επιστολές, με λέξεις υπαγορευμένες από καρδιά και σώμα.

Oι δόκιμοι, ο «Ιέραξ», τα καψώνια και η ευτυχής γνωριμία με τον πρεσβευτή Γιώργο Σεφέρη

Κύριε διευθυντά
Στις 24 Οκτωβρίου 1963, με τηλεγράφημα η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωνε στην Αθήνα ότι ο Γιώργος Σεφέρης είχε κερδίσει το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας. Ενα σχεδόν χρόνο πριν, στις αρχές Ιουλίου 1962, το «Β.Π. Ιέραξ» απέπλεε από τον προλιμένα του Πειραιά για το καλοκαιρινό ταξίδι των ναυτικών δοκίμων.

Ενα ταξίδι που οι πρωτοετείς δόκιμοι το περιμέναμε με χαρά αλλά και με αγωνία και φόβο. Χαρά, γιατί θα ταξιδεύαμε για δύο περίπου μήνες και θα επισκεπτόμαστε ένα σωρό λιμάνια. Μας περίμεναν η Λισσαβώνα, το Λονδίνο, η Κοπεγχάγη, το Οσλο, η Στοκχόλμη, το Μπορντό, το Γιβραλτάρ, η Τρίπολη Λιβύης, η Αμμόχωστος και η Θεσσαλονίκη. Θα περνούσαμε τις Ηράκλειες Στήλες.

Τον φοβερό Βισκαϊκό Κόλπο, το κανάλι του Κιέλου. Θα μπαίναμε σε φιορδ. Θα επισκεπτόμαστε μουσεία, βιομηχανίες, ιστορικά μνημεία και τόπους. Θα γνωρίζαμε άλλους πολιτισμούς και νοοτροπίες και γενικά θα άνοιγε το μυαλό μας με δεκάδες εμπειρίες. Αγωνία και φόβο, γιατί όλα τα απωθημένα των τριτοετών δοκίμων, που θα ήσαν πλέον στο ταξίδι διοικούσα  τάξη, θα ξεσπούσαν επάνω μας κυρίως με καψώνι (νίλα). Ξέραμε ότι θα τρελαινόμαστε στις βάρδιες, στο καψώνι και στους συνεχείς καθαρισμούς (φασίνα και τρίψιμο μπρούντζων), ώστε να λάμπει ο «Ιέραξ» σε κάθε λιμάνι που θα κατέπλεε.
Στον Τάμεση, το πλοίο έδεσε σ’ έναν προβλήτα κάτω σχεδόν από τη γέφυρα του Πύργου του Λονδίνου (Tower Bridge). Τη δεύτερη ημέρα της παραμονής μας, μου έπεσε ο κλήρος να είμαι ένας από τους δοκίμους της αντιπροσωπείας που θα πήγαινε στην πρεσβεία μας, όπου ο πρεσβευτής θα παρέθετε δεξίωση προς τιμήν μας.

Δεν είχαμε ιδέα ποιος ήταν ο πρεσβευτής μας. Μας περίμενε στην είσοδο της αίθουσας δεξιώσεων της πρεσβείας και μας χαιρέτησε διά χειραψίας, από τον κυβερνήτη του πλοίου, αντιπλοίαρχο τότε Πέτρο Αραπάκη, μέχρι τον τελευταίο πρωτοετή δόκιμο.

Η έκπληξή μας ήταν μεγάλη όταν στο πρόσωπο του πρεσβευτή μας αναγνωρίσαμε τον μεγάλο μας ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Προσηνής και απλός, μας ρωτούσε για τις εμπειρίες μας από το ταξίδι και για τη ζωή μας στη σχολή. Οταν τελείωσε η δεξίωση, απερχόμενοι τον ξαναχαιρετήσαμε ευχαριστώντας τον. Η χαρά μας ήταν μεγάλη. Είχαμε την τύχη και την τιμή να σφίξουμε το χέρι και να συνομιλήσουμε με τον μεγάλο Γ. Σεφέρη. Να σφίξουμε το χέρι αυτού, που ένα σχεδόν χρόνο μετά, στις 10 Δεκεμβρίου 1963, θα έπαιρνε από τα χέρια του βασιλιά της Σουηδίας Γουσταύο το Νομπέλ Λογοτεχνίας.
Γυρίσαμε περιχαρείς στο πλοίο, αλλά την άλλη ημέρα μετά τα «Επιφάνια» του Σεφέρη μας ήλθε κατακέφαλα ο «Θρήνος του Μάη» του Γιάννη Ρίτσου. Αφελής συμμαθητής μας ερωτηθείς, στη δεξίωση, από τη δούκισσα του Κεντ για τη ζωή μας στο πλοίο, της παραπονέθηκε ότι ως πρωτοετείς κουραζόμαστε πολύ και ότι μας έλειπε ύπνος.

Αυτή το είπε, σαν παράκληση, στον κυβερνήτη να μας προσέχει περισσότερο, και αυτός με τη σειρά του έβγαλε, την άλλη ημέρα, διαταγή, η «εξόδου» (άδεια εξόδου) των δοκίμων στα λιμάνια, που μέχρι τότε ήταν μέχρι τα μεσάνυχτα, να περιοριστεί έως τις 22.00, ώστε να κερδίζουμε λίγο ύπνο.

Οι τριτοετείς, με το δίκιο τους, εξοργίστηκαν που θα έχαναν δύο πολύτιμες ώρες από την «εξόδου» τους και έτσι στο σκοτεινό υπόφραγμα του «Ιέρακα» έπεσε θρήνος και οδυρμός. Μας είχε δεξιωθεί όμως ο Σεφέρης και αυτό μας έφτανε. Χαλάλι του ο ιδρώτας που χύθηκε στη λαμαρίνα του δαπέδου του υποφράγματος. Εξάλλου δεν ήταν η πρώτη φορά. Μετά από 57 χρόνια το θυμάμαι σαν να ήταν χθες.

Ματθαιος Μ. Δημητριου, Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α.

Η τέχνη του αρμέγματος και το τεμπελόσκυλο

Κύριε διευθυντά
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν ανεπτυγμένη κτηνοτροφία και εκτιμούσαν ιδιαίτερα το γάλα τόσο ως τροφή όσο και ως συστατικό φαρμάκων, αγνοούσαν όμως την τυροκομία και την παρασκευή γιαουρτιού.
Το πολύ ενδιαφέρον άρθρο της «Καθημερινής» στο φύλλο της 12.9.2019 με τίτλο «Η αρχαιότερη κατανάλωση γάλακτος», εικονογραφημένο με τμήμα μιας τοιχογραφίας με σκηνή αρμέγματος από κάποιον αρχαίο αιγυπτιακό τάφο, μου θύμισε την επιστολή του δημάρχου των Θηβών Sen-nefer προς τον κολλήγο του Baki, η οποία γράφτηκε όταν βασίλευε ο Αμένοφις ΙΙ, 1439-1413 π.Χ., της XVIII δυναστείας και βρέθηκε το 1935 (ύστερα από 3.350 έτη). Στην επιστολή, την οποία και παραθέτω, γίνεται μεταξύ άλλων αναφορά για συλλογή γάλακτος:

«Ο δήμαρχος της νότιας πόλης (δηλαδή των Αιγυπτίων Θηβών, πρωτεύουσας της Αιγύπτου τότε) Sen-nefer λέει στον κολλήγο Baki, γιο του Kysen, τα ακόλουθα: Θα σου φέρουν αυτή τη γραφή για να σου πουν ότι θα έρθω σε εσένα, αμέσως μόλις καταπλεύσουμε στο Husechem εντός τριών ημερών.

Να μη βρω τίποτα το εσφαλμένο στην εκτέλεση των καθηκόντων σου, αλλά φρόντισε να είναι όλα σε άριστη τάξη. Επιπλέον να συλλέξεις για εμένα πολλά φυτά, άνθη λωτών και λουλούδια (... ασαφές εδάφιο) και κόψε επίσης 5.000 σανίδες και 200 (... ασαφές εδάφιο). Το πλοίο με το οποίο θα έλθω θα τις παραλάβει μετά. Διότι δεν έχεις κόψει εφέτος καθόλου ξύλα, πρόσεξε καλά και να μην είσαι αδρανής. Αν δεν σου επιτρέψουν να κόψεις (τα ξύλα) πήγαινε στον δήμαρχο User του Hu. Επιπλέον, κάλεσε τους βοσκούς του Kus και τους γελαδάρηδες των κοπαδιών που είναι υπό την επίβλεψή μου, για να κόψουν ξύλα μαζί με τους δικούς σου ανθρώπους. Και κανόνισε επίσης οι βοσκοί να έχουν έτοιμο γάλα σε καινούργιες κανάτες. Πρόσεχε καλά και να μην είσαι απρόσεκτος, διότι ξέρω ότι είσαι ένα τεμπελόσκυλο, τόσο που προτιμάς να τρως ξαπλωτός».

Η επιστολή βρέθηκε κλειστή, δεμένη με σπάγγο και σφραγισμένη, οπότε είτε δεν την έλαβε ποτέ ο Baki είτε βαρέθηκε να την ανοίξει. Τι συνέβη τελικά και ποια ήταν η αντίδραση του Sen-nefer (ο οποίος ήταν μάλλον ζόρικος τύπος), δεν θα τα μάθουμε ποτέ.

Η επιστολή του Sen-nefer μεταφρασμένη στα γερμανικά αναφέρεται στο βιβλίο της Adelheid Schlott «Schrift und Schreiber im Alten Agypten», Verlag C.H. Beck, Munchen 1989. Η μετάφραση στα ελληνικά είναι δική μου.

Θ. Καλοπισης, Συνταξιούχος ιατρός

Η μνήμη Παύλου Μελά και οι μικροί μαθητές

Κύριε διευθυντά
«Στου καφενείου το μέσα μέρος» κάθονταν οι δύο γέροντες κι άκουγε ο ένας τον άλλο με προσοχή, κοιτάζοντάς τον ατενώς στα χείλη για να «διαβάζει» τη ροή των λέξεων, λόγω συντρέχουσας βαρηκοΐας, αλλά και με εκφραστικότητα στα μάτια – επαληθεύοντας το «γέρων γέροντι γλώτταν ηδίστην έχει» των αρχαίων ημών… Ο ωτακουστής, λίγο παραπέρα, κοίταζε αδιάφορα ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει, αλλά τα έπιανε όλα ευκρινώς. «Πολύ συγκινήθηκα σήμερα», έλεγε ο ένας. «Δεν περίμενα να συγκινηθώ τόσο… Χρόνια είχα…». «Και μη μου πεις για τίποτε απροσδόκητες και ευειδείς παρουσίες», σάρκασε ο άλλος. «Ασε τις ανοησίες…

Είχα πολύν καιρό να δω εκδήλωση τιμής για τον Μακεδονικό Αγώνα. Και μάλιστα τόσο απλή, τόσο αληθινή και απροσποίητη. Παλιότερα, θυμάμαι, η επέτειος του θανάτου του Παύλου Μελά ήταν μέρα με περισσότερη φασαρία και λιγότερη γνησιότητα. Συμβατικός εορτασμός, που βυθιζόταν σιγά σιγά στη σιωπή μέχρις εξαφανίσεως τα τελευταία χρόνια. Ομως σήμερα...». «Δηλαδή, τι έγινε σήμερα και σε πήραν τα δάκρυα...» επέμεινε στο μάλλον καλόκαρδα ειρωνικό ύφος ο άλλος. Ασυναίσθητα σχεδόν ο ωτακουστής κούνησε την καρέκλα του να πάει πιο κοντά... «Περίμενα στη στάση της Αριστοτέλους, δίπλα στην Κόκκινη Εκκλησιά, την Παναγία των Χαλκέων, να έρθει το λεωφορείο 27. Είχα βαρεθεί... Να πω την αλήθεια, αν και μαθημένος, είχα μάλλον εκνευριστεί και η μέρα μου πήγαινε για φούντο. Ομως τι βλέπω ξαφνικά, καθώς σηκώθηκα να ξεμουδιάσω και γύρισα το βλέμμα μου προς τον Αγιο Δημήτρη. Μια ομάδα μικρών παιδιών με την ελληνική σημαία μπροστά, κατεβαίνοντας διέσχιζε τη λεγόμενη “Πλατεία Δικαστηρίων”.

Υπέθεσα ότι πήγαιναν προς το άγαλμα του Βενιζέλου. Ομως, όχι. Εστριψαν και καμαρωτά καμαρωτά μπήκαν στο παρκάκι με τις προτομές των Μακεδονομάχων. Ηταν, όπως ρώτησα και έμαθα, μαθητές της 6ης τάξης του 56ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης, που οι δάσκαλοί τους δεν ξέχασαν πως στις 13 Οκτωβρίου του 1904 έπεσε για την πατρίδα αυτός που τον είπαν εκείνο τον καιρό, όταν ο πατριωτισμός ήταν πράξη και όχι λόγια “Πρώτο χελιδόνι της Μακεδονικής Ανοίξεως”. Θα πεις, και τι ήταν το ιδιαίτερο που σου έκανε τόση εντύπωση... Ηταν η σεμνότητα, η σοβαρότητα των παιδιών, ο τρόπος που έγινε η κατάθεση ενός στεφανιού και ο Εθνικός Υμνος που έψαλαν όλοι μαζί, δάσκαλοι και μαθητές... Αλλά εδώ ήταν το μυστικό που με συγκλόνισε. Εψαλαν, μαζί με τα Ελληνόπουλα, παιδιά που φαίνονταν και ήταν από άλλες χώρες, άλλες φυλές, άλλους λαούς. Και με τι ζωηράδα, με τι ενθουσιασμό…

Και τότε, φίλε μου, καθώς έβλεπα την προτομή του δεσπότη Γερμανού Καραβαγγέλη και, δίπλα, του οπλαρχηγού Γεωργίου Τσόντου, του θρυλικού Καπετάν Βάρδα, ξέσπασαν μέσα μου οι αντίλαλοι από τα παιδικά μου χρόνια, οι μουσικές και των εμβατηρίων βροντεροί οι ήχοι, “Γεια σου, Βάρδα ξακουστέ, όμορφε, χρυσέ λεβέντη, γεια σου Βάρδα ξακουστέ”. Και ξέσπασαν μαζί, κι ας κοροϊδεύεις, οι λυγμοί στο στήθος μου και τα δάκρυα στα μάτια»...

Κάπου εκεί τελείωσε. Και το παράξενο ήταν, όχι που και του άλλου γέροντα τα μάτια κάτι τα πείραξε κι έβγαλε το μαντίλι του να τα σκουπίσει, παρά που και ο ωτακουστής έπαθε κάτι. Σαν να τον έπνιγε, βγήκε από το στήθος του ο στεναγμός, σηκώθηκε και έφυγε... Ολα αυτά συνέβησαν το πρωί της Παρασκευής 11 Οκτωβρίου 2019.

Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Ο Γεώργιος Α. Βλάχος και η «Τραπεζιτική»

Kύριε διευθυντά
Ξεφυλλίζοντας, στις 22.9.2019, την επετειακή έκδοση της «Καθημερινής» για τα 100 χρόνια της και (ξανα)διαβάζοντας το πρώτο κείμενο του αξέχαστου και αγαπητού Μιχάλη Ν. Κατσίγερα, θυμήθηκα μια σχετικά άγνωστη πτυχή της δράσης του «πρύτανη της ελληνικής δημοσιογραφίας», και ιδρυτή της εφημερίδας, Γεωργίου Α. Βλάχου (1886-1951) και θα ήθελα να τη μοιραστώ μαζί σας.

Είναι γνωστό ότι στα πρώτα του επαγγελματικά βήματα ο Γεώργιος Βλάχος, έπειτα από μια σύντομη θητεία στο υπουργείο Δικαιοσύνης (1903-1904), εργάστηκε ως στέλεχος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος για περίπου 15 χρόνια (1904-1918). Η άγνωστη πτυχή σε αυτή του τη δράση είναι η συμμετοχή του στην ίδρυση του ιστορικού συλλόγου των υπαλλήλων της τράπεζας (ΣΥΕΤΕ).

Τον Μάιο του 1917 ο Γ. Βλάχος συνεργάστηκε με υψηλόβαθμα στελέχη της Εθνικής Τράπεζας (Αλέξανδρος Κορυζής, Θεμιστοκλής Κανάρης, Δημήτριος Καρατζάς, Παναγιώτης Κουτσαλέξης, Παναγιώτης Μεγαλίδης, Σπυρίδων Παπαφράγκος, Θησεύς Δημαράς κ.ά.), οι περισσότεροι των οποίων ανήκαν στη συντηρητική και βασιλική παράταξη, στη δημιουργία του Συλλόγου των Υπαλλήλων της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (ΣΥΕΤΕ). Και δεν ήταν μόνον ένας από τους 177 ιδρυτές του, αλλά συνέταξε, μαζί με τον Παν. Κουτσαλέξη, και το προσχέδιο του πρώτου καταστατικού του Συλλόγου.

Αξίζει να αναφέρουμε και ένα άλλο επεισόδιο από τα πρώτα χρόνια του στην τράπεζα, αλλά και τη δημοσιογραφία, όπως το διηγείται ο ίδιος σε επιστολή του προς τους υπευθύνους της σπουδαίας εφημερίδας «Τραπεζιτική» του ΣΥΕΤΕ. Η «Τραπεζιτική» ξεκίνησε το 1934 και μέχρι το 1941 κυκλοφορούσε σε δύο διαφορετικά φύλλα: ως «συλλογικό δελτίο-όργανο» του Συλλόγου και ως «οικονομολογική και τραπεζιτική εφημερίδα».

Στα πρώτα χρόνια της Κατοχής επιβίωνε το «όργανο», μετά έκλεισε και αυτό μέχρι την Απελευθέρωση, αλλά το «οικονομολογικό» φύλλο επανεμφανίστηκε για μικρό διάστημα το 1949-1950. Με αφορμή, λοιπόν, την επανέκδοση της «οικονομολογικής» Τραπεζιτικής, τον Νοέμβριο του 1949, ο Γ. Α. Βλάχος έστειλε συγχαρητήρια επιστολή αναφέροντας αυτολεξεί:

«Τα εντάλματα της «Εθνικής», η ανάποδή των, μού έδωσαν το πρώτο χαρτί της δημοσιογραφίας μου. Μια μέρα ο τμηματάρχης μου, μακαρίτης τώρα, τα εμάζεψε όλα και τα επήγε εις τον Διοικητήν της Τραπέζης, τον Ι. Βαλαωρίτη [γιος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, διοικητής της ΕΤΕ την περίοδο 1911-1914]. Και ο Βαλαωρίτης με εκάλεσε και μου είπε:

Η Τράπεζα, παιδί μου, σε πληρώνει για ωρισμένες ώρες εργασίας. Πρέπει, σαν τίμιος άνθρωπος, να της τις δίδης. Εχει και δικό της χαρτί για την δική της δουλειά. Δεν πρέπει να της το παίρνεις. Αν όμως αισθάνεσαι ότι έχεις ταλέντο για γράψιμο, κύτταξε τις ώρες που έχεις δώσει σε άλλα να τις δίδης στο γράψιμο. Και το χαρτί θα το βρης. Αν θέλης και μια συμβουλή, κύτταξε οι ώρες αυτές, οι δεύτερες, να είναι πολλές, να γίνουν πολύτιμες και να φάνε τις άλλες, αυτές που έχεις δώσει.
Ακουσα τη συμβουλή του. Εκανα καλά; Ποιος ξέρει;…»

(Βλ. πρωτοσέλιδο του φύλλου του ΣΥΕΤΕ Τραπεζιτική, Δεκαπενθήμερος Οικονομολογική και Τραπεζιτική Εφημερίς, Β΄ περίοδος, τχ. 1/1 - 15.11.1949.)

Με αφορμή τα παραπάνω, να επισημάνω ότι με δική μου παρότρυνση στους συνδικαλιστές του ΣΥΕΤΕ, αλλά και προσωπική έρευνα και φροντίδα, σήμερα όλα τα φύλλα της «Τραπεζιτικής» (1934-1942, 1945-2019) φιλοξενούνται ψηφιοποιημένα στην ιστοσελίδα του ΣΥΕΤΕ (www.syete.gr/αρχείο τραπεζιτικής.aspx) και είναι προσπελάσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο.

Ζησιμος Χ. Συνοδινος, Ιστορικός - αρχειονόμος

Το διώροφο κτίριο με την πλούσια ιστορία

Κύριε διευθυντά
Στη συμβολή της οδού Πανεπιστημίου με τον πεζόδρομο της οδού Αδ. Κοραή, ακριβώς απέναντι από τα Προπύλαια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, δεσπόζει ένα διώροφο κτίριο, με κίτρινο επίχρισμα, που ανήκει σήμερα στην ασφαλιστική εταιρεία Eurolife. Η ιστορία του κτιρίου είναι πολύ ενδιαφέρουσα, γιατί, καθώς το οίκημα χρονολογείται από το 1835, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα δείγματα αστικής αρχιτεκτονικής της οθωνικής περιόδου, με πρώιμα νεοκλασικά στοιχεία.

Το κτίριο αποτέλεσε αρχικά κατοικία της επιφανούς φαναριώτικης οικογένειας των Σούτσων. Ο Σταμάτιος Κλεάνθης (1797-1862), διάσημος Ελληνας αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, από τον Βελβενδό Κοζάνης, είχε αγοράσει το οικόπεδο το 1835 και το πώλησε αργότερα στους γιους του μεγάλου Ελληνα διερμηνέα και ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Αλέξανδρου Σούτσου (1750-1828), Ιωάννη και Σκαρλάτο, οι οποίοι οικοδόμησαν στη θέση αυτή το διώροφο κτίριο, όπου και κατοίκησαν. Ο Ιωάννης Σούτσος (1803-1890) ήταν νομικός, μέλος του Συμβουλίου Επικρατείας και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο Σκαρλάτος Σούτσος (1806-1887), στρατιωτικός, διετέλεσε καθηγητής Στρατιωτικής Σχολής, βουλευτής και υπουργός· ως υποστράτηγος εισέβαλε, επικεφαλής του ελληνικού στρατού, στη Θεσσαλία.

Στην οικογένεια των Σούτσων ανήκουν και δύο διακεκριμένοι ποιητές της ρομαντικής σχολής, ο Αλέξανδρος (1803-1863) και ο Παναγιώτης (1806-1869), των οποίων ο αδελφός, Δημήτριος (1785-1821), υπήρξε ιδρυτής και αρχηγός του Ιερού Λόχου, φονευθείς στη μάχη του Δραγατσανίου.
Το 1894, ο Αθηναίος πολιτικός Δημήτριος Γ. Ράλλης (1844-1921), πρωθυπουργός επανειλημμένως της Ελλάδας και παππούς του πρώην πρωθυπουργού Γεωργίου Ράλλη (1918-2006), αγόρασε το κτίριο από τη χήρα του Δημητρίου Σούτσου, τέως δημάρχου Αθηναίων (1878-1883 και 1883-1887), όπου και κατοίκησε με την οικογένειά του. Το κτίριο έχει κηρυχθεί διατηρητέο ως ιστορικό και αρχιτεκτονικό κτίσμα των νεότερων χρόνων (βλ. Κάτια Μητροπούλου, «Αθήνα - Μνήμες και Κτίρια», εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2004).  Στην εξωτερική πλευρά του έχει εντοιχισθεί πλάκα που αναφέρει ότι στο κτίριο αυτό, την περίοδο 1963-1964, στεγάστηκε η Εθνική Φοιτητική Ενωση Ελλάδας (ΕΦΕΕ), η οποία με τους αγώνες όλων των φοιτητών συνέβαλε στην προαγωγή της παιδείας, του πολιτισμού και του εκδημοκρατισμού της δημόσιας ζωής της χώρας.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ., Ειδικός Γραμματέας Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ