ΕΛΛΑΔΑ

Τα χειροποίητα παιχνίδια του πολέμου

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΠΡΟ-ΒΟΛΕΣ

Ενας από τους καβγάδες του Σαββατοκύριακου για τους περισσότερους γονείς είναι να ξεκολλήσουν τα παιδιά από την τηλεόραση. Oμως αυτό το Σαββατοκύριακο προσφέρεται για να γυρίσουμε 79 χρόνια πίσω. Oταν τα παιχνίδια δεν ήταν ίδια, ούτε τόσο πολλά. Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος, η γερμανική εισβολή στη συνέχεια, άλλαξαν δραματικά την καθημερινότητα κάθε οικογένειας. Και το παιχνίδι ήταν πάντα μια ανάσα στο σκοτάδι της Κατοχής. Θυμάμαι τη Μαρία Αργυριάδη, την αγαπημένη ερευνήτρια, συλλέκτρια και συντηρήτρια παιχνιδιών, που κληροδότησε τη συλλογή της στο Μουσείο Μπενάκη.

Και ευτυχώς πρόλαβε και είδε μεγάλο μέρος αυτής να εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη - Παιχνιδιών, στον Πύργο Κουλούρα, στο Φάληρο. Ηταν τέτοια εποχή, το 1993, όταν, μαζί με τις συνεργάτιδές της, Νόρα Χατζοπούλου και Τζένη Μαλιαρίτη, στο γεμάτο από κούτες με παιχνίδια διαμέρισμα του Λυκαβηττού, μας μίλησε για τη συλλογή της, για το πώς άρχισε να συλλέγει παλιά παιχνίδια από το 1970.

Τα παιδιά στον πόλεμο στερούνταν, αλλά ονειρεύονταν. Τα εργοστάσια έκλειναν, οι βιοτεχνίες επίσης, οι βιτρίνες ήταν άδειες, χρήματα δεν υπήρχαν. Εκείνα όμως έφτιαχναν παιχνίδια απ’ ό,τι περίσσευε στο σπίτι ή στον δρόμο. Τα πιο τολμηρά άρπαζαν σκουπίδια, μπαινοβγαίνοντας στα γερμανικά στρατόπεδα και από τα κονσερβοκούτια, τα χρωματιστά χαρτιά, τα ξυλάκια, έφτιαχναν δικούς τους κόσμους.

Μαριονέτες φτιαγμένες από χυλό και εφημερίδες, τσίγκινα κουτιά, μπάλες από κουρέλια. Ξυλάκια με κάποια ραμμένα υφάσματα ολόγυρά τους μεταμορφώνονταν σε αγαπημένες κούκλες. Ακόμη και οι ασημένιες κλωστές που έριχναν τα γερμανικά βομβαρδιστικά για να μπερδεύουν την αεράμυνα, γίνονταν παιχνίδια. Από το πόδι ενός τραπεζιού ένας πατέρας έφτιαξε ένα αεροπλανάκι για τον γιο του.

Κάποια απ’ αυτά, θα τα ανακαλύψετε στις συλλογές του μουσείου, ανάμεσα σε άλλα παιχνίδια. Ανάμεσα σε βρεφικά και παιδικά από τους αρχαίους, τους ρωμαϊκούς και τους βυζαντινούς χρόνους, χειροποίητα παραδοσιακά του 18ου - 20ού αι., λαϊκά πανηγυριώτικα και αστικά εμπορικά του 20ού αι., και πόσα ακόμη παιχνίδια, είναι ευκαιρία να μάθουμε για τα παιδιά τότε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ