Κατερίνα Σώκου ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Οι προϋποθέσεις της εξωστρέφειας

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το συνέδριο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών και της «Καθημερινής», που ολοκληρώθηκε χθες στην Ουάσιγκτον, είχε στόχο να παρουσιάσει νέες στρατηγικές και οπτικές για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Βασισμένο στις δεκαετίες εμπειρίας των διοργανωτών του στις  Ηνωμένες Πολιτείες, έφερε στο ίδιο τραπέζι κάποιους από τους σημαντικότερους παράγοντες που συνδιαμορφώνουν τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ - Ελλάδος: τους εκπροσώπους της αμερικανικής και της ελληνικής διπλωματίας, το Κογκρέσο, τις δεξαμενές σκέψης της πόλης, τους ηγέτες της ομογένειας – όχι μόνο των ελληνοαμερικανικών οργανώσεων αλλά και όσων με το έργο τους επηρεάζουν ευρύτερα την αμερικανική πολιτική.

Για πρώτη φορά έφερε επίσης στην Ουάσιγκτον έναν αξιοσημείωτο αριθμό πολιτικών και επιχειρηματικών παραγόντων από την Ελλάδα. Ηταν μια πρώτη ευκαιρία για τη χώρα να παρουσιαστεί στην αμερικανική πρωτεύουσα έτσι όπως φιλοδοξεί να εμφανίζεται, αλλά και όπως την καλλιεργεί τα τελευταία χρόνια η Ουάσιγκτον: ως περιφερειακή δύναμη σταθερότητας που υποστηρίζει την αμερικανική πολιτική στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και των Δυτικών Βαλκανίων, σε διπλωματικό, αμυντικό και οικονομικό επίπεδο.
Στο συνέδριο, που φιλοδοξεί να γίνει ετήσιο, συμμετείχαν οι καθ’ ύλην αρμόδιοι αξιωματούχοι της αμερικανικής διπλωματίας, αλλά και ο υπουργός Εμπορίου Ουίλμπουρ Ρος, ο οποίος εξέφρασε τις θετικές προσδοκίες του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, επαινώντας τις μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά τη γεωγραφική εγγύτητα, ένα τετράγωνο μακριά από τον Λευκό Οίκο, όλα αυτά συμβαίνουν μακριά από την προσοχή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος, όπως υπενθύμισε ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζον Σαρμπάνης, είναι ο βασικός εκφραστής της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Μία εβδομάδα μετά την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και εν μέσω μιας πολιτικά διχαστικής διαδικασίας παραπομπής του προέδρου από τους Δημοκρατικούς του Κογκρέσου, αυτό ήταν αναμενόμενο. Ιδιαιτέρως καθώς ο πρόεδρος έχει αποψιλώσει το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, ανατρέποντας τη σημαντική διαδικασία συνεργασίας εντός της κυβέρνησης για την εξωτερική πολιτική.

Μπορεί ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ράινς Πρίμπους να δήλωσε ότι δεν θα έδινε υπερβολική βαρύτητα στην επίσκεψη του προέδρου Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, και είναι αλήθεια ότι τα μηνύματα από την αμερικανική διπλωματία είναι πως η επίσκεψη δεν έλυσε τα αγκάθια στις σχέσεις των δύο χωρών, παρά μόνο έδωσε την εικόνα μιας προσπάθειας ομαλοποίησης. Ωστόσο, η ανησυχία για τις απρόβλεπτες διαστάσεις της προσωπικής σχέσης του Αμερικανού προέδρου με τον Τούρκο ομόλογό του ήταν διάχυτη στο συνέδριο. Την επιβεβαίωσε ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ελλάδα Νίκολας Μπερνς, όταν εξέφρασε αμφιβολία για το αν η χώρα μας μπορεί να βασίζεται στον πρόεδρο Τραμπ στην περίπτωση μιας ελληνοτουρκικής κρίσης ή μιας έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, και δη στην κυπριακή ΑΟΖ.

Ο ίδιος πάντως εκτίμησε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο το εννοεί όταν λέει ότι η Ελλάδα είναι στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ και ότι ο κ. Πομπέο, όπως άλλωστε και ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ Μαρκ Εσπερ, θα στεκόταν στον ύψος των περιστάσεων για την αποτροπή ενός πολεμικού επεισοδίου. Η ανησυχία παραμένει και είναι ευρύτερη, καθώς επεκτείνεται στο μεταναστευτικό και στις απειλές της Τουρκίας ότι θα πλημμυρίσει την Ευρώπη αν ανοίξει τις πύλες της. Ο πρεσβευτής της Ελλάδος στην Ουάσιγκτον Χάρης Λαλάκος σημείωσε ότι χρειαζόμαστε κάποιες συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ έναντι της όξυνσης της ρητορικής, αλλά και της επιθετικότητας της γείτονος στην περιοχή, τονίζοντας παράλληλα την αξία της αυξημένης αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Για να παραμείνει προσανατολισμένη στον σταθεροποιητικό ρόλο της εν μέσω της ευρύτερης αστάθειας στην περιοχή, η Ελλάδα θα πρέπει να προστατευθεί από την απρόβλεπτη Τουρκία. Ιδιαιτέρως καθώς η τελευταία πυροδοτεί την αστάθεια, έχοντας ρόλο στον πόλεμο στη Συρία, στην προσφυγική κρίση και στις επιδιώξεις της Ρωσίας στην περιοχή. Με την ένταση στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία να παραμένουν, η αμερικανική διπλωματία καλεί την Ελλάδα να αξιοποιήσει το παράθυρο ευκαιρίας ώστε να αναδειχθεί στον στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ στην περιοχή, σε συνεργασία με το Ισραήλ και την Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στα Δυτικά Βαλκάνια. Το συνέδριο ήταν μια ευκαιρία για να ακουστούν στην αμερικανική πρωτεύουσα οι προϋποθέσεις εσωτερικής σταθερότητας που χρειάζεται για να γίνει αυτό.

* Η Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council. 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ