ΕΛΛΑΔΑ

Από τη φυλακή στο TEDx του Λονδίνου

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΑΚΑΟΥΝΑΚΗ

Από την εμπόλεμη Συρία στην Τουρκία, στη Λέσβο, στην Αθήνα, στο Βερολίνο, ξανά στη Λέσβο ως εθελόντρια, για να καταλήξει προφυλακισμένη στον Κορυδαλλό! Η Σάρα αφηγήθηκε την οδύσσειά της στο κοινό του Λονδίνου. Στο πλευρό της η φίλη της Κλαούντια, επίσης εθελόντρια στη Λέσβο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Πέρυσι, τέτοιες μέρες, η Σάρα Μαρντίνι είχε μόλις αποφυλακιστεί από τις φυλακές Κορυδαλλού. Φέτος και ενώ η ελληνική δικαστική της περιπέτεια δεν έχει ακόμα τελειώσει, βρέθηκε στο TEDx στο Λονδίνο και σε μια συνέντευξη επί σκηνής μοιράστηκε την ιστορία της: Από την εμπόλεμη Συρία και τα παγωμένα νερά του Αιγαίου μέχρι το κελί του Κορυδαλλού όπου βρέθηκε προφυλακισμένη με βαρύτατες κατηγορίες λόγω της εθελοντικής της δράσης. Στο κατάμεστο θέατρο, όλοι έμοιαζαν να ακούν συγκλονισμένοι. Οταν τελείωσε, σηκώθηκαν όρθιοι και τη χειροκροτούσαν για ώρα. 

Η διήγησή της ξεκίνησε με το επικίνδυνο ταξίδι για την Ευρώπη. Ηταν τότε 22 χρόνων και μαζί με τη μικρή της αδελφή έφτασαν στις όχθες της Τουρκίας. Με 18 ακόμη άτομα μπήκαν σε ένα μικρό φουσκωτό που κανονικά χωρούσε οκτώ και ξεκίνησαν για τον πρώτο σταθμό, την Ελλάδα.

Μέσα σε 15 λεπτά, όμως, η μηχανή χάλασε. Η Σάρα, ούσα ναυαγοσώστρια και κολυμβήτρια με μετάλλια και διακρίσεις στη Συρία, ένιωσε χρέος της να τους προστατεύσει. Για ώρες, μαζί με την αδελφή της και δύο ακόμα άνδρες προσπαθούσαν κολυμπώντας να οδηγήσουν τη λέμβο προς τις ελληνικές ακτές. Είχε πια νυχτώσει όταν έφτασαν στη Λέσβο. Περπάτησαν ξυπόλυτες για ώρες, αλλά όταν έφτασαν στο κέντρο του νησιού κανείς δεν τους έδινε δωμάτιο ή φαγητό, παρότι είχαν χρήματα. Κοιμήθηκαν για τρεις ημέρες στην αυλή μιας εκκλησίας.

Στην Αθήνα συνάντησαν και άλλους διακινητές. Σε κάθε σταθμό έβρισκαν και κάποιον –ορισμένοι απάνθρωποι, άλλοι όχι–, όλοι τους πάντως εκμεταλλεύονταν την ανάγκη τους και ζητούσαν χρήματα για κάθε κίνηση. Τις επόμενες 25 ημέρες, με τα πόδια, με λεωφορεία και τρένα διέσχισαν πέντε χώρες και έφτασαν στη Γερμανία. Στο Βερολίνο, η Σάρα γράφτηκε στο πανεπιστήμιο και στον ελεύθερο χρόνο της συμμετείχε εθελοντικά στην υποδοχή προσφύγων. Οταν συνόδευσε την αδελφή της στους Ολυμπιακούς του Ρίο, όπου συμμετείχε με την ομάδα των προσφύγων, διάβασε στο Facebook την ανάρτηση ενός εθελοντή στη Λέσβο, για το πώς η ιστορία της ήταν πηγή έμπνευσης. Το ίδιο κιόλας βράδυ ανακοίνωσε στους δικούς της πως θα επέστρεφε στην Ελλάδα για να προσφέρει αυτά που δεν είχαν βρει εκείνες όταν ξεκινούσαν το δικό τους ταξίδι.

Αρχικά ερχόταν περιστασιακά, στη συνέχεια πήρε άδεια από το πανεπιστήμιο και για οκτώ μήνες μετακόμισε στο νησί. Υποδεχόταν στις ακτές ανθρώπους, πολλές φορές έμπαινε στο νερό για να τους βοηθήσει, μετέφραζε, κατάφερε επίσης να εξασφαλίσει πλυντήρια ρούχων για τα camps. Πέρυσι, στις 21 Αυγούστου, θα επέστρεφε στο Βερολίνο για να συνεχίσει τις σπουδές της. Με μια μικρή βαλίτσα στο χέρι και τη γάτα της σε ένα μικρό κλουβί, περπατούσε προς την πύλη επιβίβασης όταν πέντε άνδρες με πολιτικά τη συνέλαβαν.

Τόσο η ίδια αλλά και οι δικοί της ανησύχησαν, αλλά θεώρησαν πως ήταν θέμα χρόνου να λυθεί το όποιο θέμα είχε προκύψει. Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί την εξέλιξη αυτής της ιστορίας. Η Σάρα μαζί με άλλους εθελοντές και τους ιδρυτές της ΜΚΟ στην οποία ανήκε αντιμετώπιζαν βαρύτατες κατηγορίες για κατασκοπεία, παραβίαση των νόμων περί κρατικών μυστικών και δημιουργία εγκληματικής οργάνωσης – ουσιαστικά τους κατηγορούσαν πως μέσω της δράσης τους συμμετείχαν σε κύκλωμα λαθρεμπορίου ανθρώπων.

Η Σάρα μεταφέρθηκε στον Κορυδαλλό αλλά προσπάθησε να παραμείνει ψύχραιμη. Κοιμόταν πολύ, διάβαζε, έκανε διάφορες καλλιτεχνικές κατασκευές. Ακόμα και έγκλειστη, είχε καταφέρει να δημιουργήσει γύρω της μια μικρή κοινότητα. Είχε μάλιστα ξεσηκώσει συγκρατούμενες αλλά και υπαλλήλους να βελτιώσουν τις συνθήκες των φυλακών. Οι εβδομάδες όμως περνούσαν και οι αιτήσεις αποφυλάκισης απορρίπτονταν, ξεσηκώνοντας ΜΚΟ από όλο τον κόσμο, τη διοίκηση του πανεπιστημίου της, αλλά και τους πιο απροσδόκητους υποστηρικτές: από την ηθοποιό Τζούλιαν Μουρ και μέλη της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής μέχρι το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης που αφιέρωσε έκθεσή του σε εκείνη και το MIT που την τίμησε με το Βραβείο της Ανυπακοής.

Το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου 2019, έπειτα από 3,5 μήνες αποφυλακίστηκε. Επέστρεψε στη Γερμανία και σιγά σιγά μπήκε ξανά  σε μια καθημερινότητα – τόσο με τη σχολή αλλά και την εθελοντική της δράση. Με την ομάδα που έφτιαξε  στο πανεπιστήμιο για να συγκεντρώνουν είδη πρώτης ανάγκης για τη Λέσβο και τις ομιλίες της, όπως την πρόσφατη του TEDx. Μια μεγάλη εταιρεία παραγωγής στο Χόλιγουντ ετοιμάζει ταινία για τη ζωή της. Η δικαστική περιπέτειά της έμοιαζε να απομακρύνεται, ίσως γι’ αυτό όταν της ανακοίνωσαν στις αρχές του Απριλίου τις εξελίξεις δεν μπορούσε να το πιστέψει: Η εισαγγελέας όχι μόνο δεν έβαζε την υπόθεση στο αρχείο, αλλά ζητούσε να ασκηθεί επιπλέον μια δίωξη για το αδίκημα της απάτης: θεωρούσε πως η Σάρα μαζί με τους άλλους κατηγορουμένους παρείχαν ανθρωπιστική βοήθεια με μοναδικό στόχο να προσελκύσουν χρήματα από δωρεές. 

Η δίκη

Ο δικηγόρος της, Ζαχαρίας Κεσσές και η Δανάη Καπράλου, από τη νομική ομάδα του «Solidarity Now» της MKO που τη στήριξε από την πρώτη στιγμή, την καθησύχαζαν αλλά είχαν και εκείνοι προβληματιστεί. Η Διεθνής Αμνηστία ξεκίνησε παγκόσμια καμπάνια για να αποσυρθούν οι κατηγορίες. H Σάρα έχει ήδη ζητήσει να ξεκινήσει η διαδικασία προσωρινής διαγραφής της από τη λίστα ανεπιθύμητων αλλοδαπών για να μπορέσει να ταξιδέψει όταν την καλέσει ο ανακριτής για συμπληρωματική απολογία. Είναι αποφασισμένη να είναι παρούσα και στη δίκη – ξέρει καλά πως εάν καταδικαστεί, η ποινή μπορεί να είναι 25 χρόνια. Δεν έμοιαζε όμως να πτοείται ούτε να φοβάται. Και όμως στη σκηνή του TEDx, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή, μίλησε για πρώτη φορά για το απίστευτο βάρος που νιώθει τον τελευταίο χρόνο. Για τη δυσκολία της να το διαχειριστεί και τη διάγνωση μετατραυματικού στρες – όχι από την εμπόλεμη ζώνη, ούτε από το επικίνδυνο ταξίδι που παραλίγο να της στοιχίσει τη ζωή–αλλά από την άδικη δίωξη που την οδήγησε στη φυλακή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ