ΕΛΛΑΔΑ

Επόμενη στάση... το αυτοκίνητο

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΣΣΙΜΗ

Απομακρύνεται σταδιακά η χώρα μας από τον στόχο της διεξαγωγής άνω του 50% των μετακινήσεων με μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ), με τα στοιχεία να καταδεικνύουν ότι οι Αθηναίοι γυρνούν την πλάτη ολοένα και περισσότερο στις αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας. Ταυτόχρονα, καθώς η κινητικότητα έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, καθίσταται σαφές ότι «απαξιώνοντας» τις αστικές συγκοινωνίες, οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου επιστρέφουν δριμύτεροι στα Ι.Χ. τους. Ο κυκλοφοριακός φόρτος στους δρόμους έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ η συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση των αστικών συγκοινωνιών λειτουργεί αποτρεπτικά στην προσέλκυση νέων «σταθερών» επιβατών.

Ενδεικτικά της δυσπιστίας που επιδεικνύουν οι Αθηναίοι για τις αστικές συγκοινωνίες, είναι τα στοιχεία ευρωπαϊκής έρευνας που τοποθετούν την Αθήνα στις χαμηλότερες θέσεις χρήσης των ΜΜΜ. Ειδικότερα, η Αθήνα συγκεντρώνει μόλις 163 διαδρομές ετησίως (στοιχεία 2018) ανά κάτοικο με κάποιο μέσο μαζικής μεταφοράς ακολουθούμενη από τη Λισσαβώνα (147), τα Σκόπια (136), το Δουβλίνο (131) και τη Λουμπλιάνα (126) σύμφωνα με τα στοιχεία μελέτης της UITP - International Association of Public Transportation (Διεθνής Ενωση για τις Δημόσιες Συγκοινωνίες). Στην αντίπερα όχθη, πόλεις όπως η Ρώμη, το Βελιγράδι, η Βιέννη, η Βαρσοβία, η Βουδαπέστη επιδεικνύουν ενισχυμένη χρήση των συγκοινωνιών που κυμαίνεται από 403 διαδρομές ανά κάτοικο στη Ρώμη έως τις 1.047 διαδρομές στην Πράγα.

Πηγή του κακού για τον περιορισμό της χρήσης των ΜΜΜ στην Αθήνα εκτιμάται ότι είναι η επιδείνωση της κατάστασης σε όλους τους συγκοινωνιακούς φορείς που απομακρύνει πρακτικά τους χρήστες. Βασική αιτία είναι η οικονομική συγκυρία η οποία επέβαλε «πάγωμα» προσλήψεων καθώς και η έλλειψη ρευστότητας των φορέων που στέκεται εμπόδιο στην προμήθεια ανταλλακτικών τα οποία είναι απαραίτητα για τη συντήρηση και κυκλοφορία του συνόλου του στόλου του ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών).

Εκτιμάται, μάλιστα, ότι το μεταφορικό έργο των ΟΣΥ (Οδικές Συγκοινωνίες) είναι μειωμένο κατά 35%-37% τα τελευταία πέντε χρόνια. Η συντήρηση των οχημάτων που εξυπηρετούν περίπου 400 εκατ. μετακινήσεις στην Αθήνα σε ετήσια βάση, καθίσταται σχεδόν αδύνατη, καθώς ούτε τα ανταλλακτικά υπάρχουν, ούτε οι τεχνικοί επαρκούν. Οσο περνά ο καιρός, μάλιστα, πολλαπλασιάζονται τα περιστατικά βλαβών στα λεωφορεία περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τον διαθέσιμο στόλο.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι περιορισμένη βροχόπτωση τον περασμένο μήνα «οδήγησε» 50 λεωφορεία εκτός προγράμματος λόγω κυκλοφοριακού φόρτου, ενώ άλλα 80 δρομολόγια δεν εκτελέστηκαν λόγω βλαβών, οι οποίες δεν μπορούσαν να αποκατασταθούν. Οι επιβάτες έρχονται αντιμέτωποι με ένα σοβαρό πρόβλημα κατά τις ακυρώσεις, διότι όταν αυτές δεν είναι προγραμματισμένες, δεν ενημερώνονται οι οθόνες της τηλεματικής ούτε αναγράφεται η ώρα διέλευσης του επόμενου δρομολογίου. Αντιθέτως, αναγράφεται η ώρα έλευσης του προγραμματισμένου δρομολογίου (π.χ. 20 λεπτά) και όταν το διάστημα παρέλθει, μηδενίζει το χρονόμετρο και μετρά ξανά από την αρχή άλλα 20 λεπτά. Η έλλειψη αξιοπιστίας των μέσων, τα μετατρέπει σε έσχατη λύση ανάγκης.

Το σοβαρότερο πρόβλημα συναντάται στα λεωφορεία των ΟΣΥ (Οδικές Συγκοινωνίες) που διατηρούν το μεγαλύτερο δίκτυο στην πρωτεύουσα, ενώ εμφανίζουν και τις μεγαλύτερες ελλείψεις. Προβλήματα, ωστόσο, παρατηρούνται ακόμα και στο «διαμάντι» των συγκοινωνιών της πρωτεύουσας, το μετρό (και τους πρώην ΗΣΑΠ), καθώς οι ελλείψεις προσωπικού έχουν οδηγήσει επίσης σε καθυστερήσεις σε δρομολόγια με τους εργαζόμενους στις ΣΤΑΣΥ (Σταθερές Συγκοινωνίες) να έρχονται συνεχώς αντιμέτωποι με τα παράπονα των επιβατών.

Γερασμένα οχήματα

Το διαχρονικό πρόβλημα των γερασμένων οχημάτων των ΟΣΥ επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα, ενώ οι τεχνικοί της εταιρείας συντηρούν τα λεωφορεία με ανταλλακτικά από παροπλισμένα οχήματα. Πληροφορίες, μάλιστα, θέλουν τον πραγματικό αριθμό των λεωφορείων που διαθέτει σήμερα οι ΟΣΥ να είναι μικρότερος από αυτόν που υπολογίζονταν μέχρι πρότινος. Και αυτό, γιατί ενώ οι αριθμοί (στις εκθέσεις πεπραγμένων του ΟΑΣΑ) έκαναν λόγο για 2.023 οχήματα πριν από  το κλείσιμο του μεγάλου αμαξοστασίου του Ελληνικού, τα πραγματικά μεγέθη όμως είναι εντελώς διαφορετικά. Σήμερα ο στόλος της εταιρείας προσεγγίζει τα 1.357 οχήματα και από αυτά κυκλοφορούν σε καθημερινή βάση περίπου 900-1.000, καθώς δεν επαρκεί το προσωπικό κίνησης (οδηγοί), ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα επαρκούς συντήρησης του συνόλου του ενεργού στόλου.

Ο μέσος όρος ηλικίας των οχημάτων των ΟΣΥ διαμορφώνεται περίπου στα 13 έτη. Τα θερμικά λεωφορεία μετρούν 12,8 έτη κατά μέσον όρο, ενώ η ηλικία των 356 ηλεκτροκίνητων τρόλεϊ διαμορφώνεται στα 13,8 χρόνια σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης πεπραγμένων των ΟΣΥ. Το παλαιότερο όχημα που διαθέτουν οι ΟΣΥ σήμερα αποκτήθηκε το 1993, ενώ το νεότερο το 2011. Τα στοιχεία θέλουν το 43,1% των λεωφορείων να είναι τεχνολογίας EURO II (χρονολογούνται μεταξύ 1998 και 2002), ενώ το 19,8% είναι EURO III (μεταξύ 2004 και 2005). Υπάρχει, όμως, και ένα 10% των οχημάτων που είναι παλαιότατης τεχνολογίας, EURO I.

«Η μεγάλη ευκαιρία που δυστυχώς χάθηκε»

Η «κρίση» των συγκοινωνιών είναι παραπάνω από εμφανής στα απολογιστικά στοιχεία του ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών). Επιβατική κίνηση και εκτελούμενα δρομολόγια βαίνουν μειούμενα από το 2014 μέχρι και το 2018 καταδεικνύοντας ότι η χρήση των ΜΜΜ της πρωτεύουσας ολισθαίνει.

«Χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία μέσα στην κρίση, κατά τη διάρκεια της οποίας μειώθηκε κατά πολύ η χρήση του Ι.Χ. και ένα μέρος του κόσμου στράφηκε στα ΜΜΜ. Το πρόβλημα είναι ότι οι συγκοινωνίες δεν κατάφεραν να κρατήσουν τον κόσμο και η πολιτεία και οι φορείς δεν καταφέραμε να δημιουργήσουμε την απαιτούμενη κουλτούρα που θα ενίσχυε τη χρήση των συγκοινωνιών» σημειώνει στην «Κ» ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων κ. Παναγιώτης Παπαντωνίου. Ο ίδιος εξηγεί ότι οι παράμετροι που καθορίζουν την ικανοποίηση των επιβατών από τις συγκοινωνίες είναι ο χρόνος (διαδρομής), το κόστος (εισιτήριο) και η άνεση. Η ενίσχυση της κυκλοφορίας των Ι.Χ. σε συνδυασμό με τα προβλήματα των συγκοινωνιών δικαιολογούν σε μεγάλο βαθμό τα στοιχεία. Ωστόσο, ειδικά τα στοιχεία επιβατικής κίνησης δεν είναι απόλυτα ενδεικτικά, καθώς η μάστιγα που ακούει στο όνομα εισιτηριοδιαφυγή προκαλεί «παρεμβολές» στην καταμέτρηση των πραγματικών επιβατών. Το ηλεκτρονικό εισιτήριο έδωσε μια πρώτη ώθηση στην επέκταση της χρήσης εισιτηρίων, ωστόσο δεν έχει εξαλείψει το φαινόμενο, απλώς το έχει περιορίσει στα μέσα σταθερής τροχιάς. Πιο δύσκολη είναι η κατάσταση σε λεωφορεία και τρόλεϊ. Οι εκτιμήσεις ήθελαν την εισιτηριοδιαφυγή να οργιάζει σε αυτά, κάνοντας λόγο για μία επικύρωση εισιτηρίου ανά είκοσι επιβάτες στα μέσα των ΟΣΥ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ