ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το παρασκήνιο της «μάχης» του Εβρου

ΚΩΣΤΗΣ Π. ΠΑΠΑΔΙΟΧΟΣ

Ο πρωθυπουργός με την ηγεσία της Ε.Ε. πραγματοποιούν αυτοψία πάνω από την ελληνοτουρκική μεθόριο στον Εβρο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η Ελλάδα «πάγωσε» την Παρασκευή, πριν από δέκα ημέρες, με την εικόνα χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων που κατευθύνονταν προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα στις Καστανιές, αλλά στο Μέγαρο Μαξίμου ο κόκκινος συναγερμός είχε σημάνει πολύ νωρίτερα.

Oπως αναφέρει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνομιλητές του, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ποτέ δεν έκρυψε σε δημόσιες τοποθετήσεις του ότι δεν θα δίσταζε να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό προκειμένου είτε να πιέσει την Ευρώπη είτε να υπηρετήσει άλλους γεωπολιτικούς στόχους του. Ετσι, όταν έγινε γνωστός ο θάνατος των Τούρκων στρατιωτικών στο Ιντλίμπ, το ερώτημα για τον κ. Μητσοτάκη δεν ήταν «εάν θα κάνει κάτι ο Ερντογάν, αλλά πότε και πού».

Η εκτίμηση του πρωθυπουργού επιβεβαιώθηκε πλήρως λίγο αργότερα, όταν ενημερώθηκε από την ΕΥΠ και διαύλους του υπουργείου Εξωτερικών ότι έχει δρομολογηθεί από την Αγκυρα η μετακίνηση προσφύγων και μεταναστών προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Εβρο. Ηταν το χρονικό σημείο μηδέν, μετά το οποίο άρχισε ένα έντονο παρασκήνιο, που οδήγησε στο σφράγισμα των συνόρων, στην επιτυχή φύλαξή τους, αλλά και στην ηχηρή και έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η σύσκεψη στο Μαξίμου

Η επιλογή του κ. Μητσοτάκη να κλείσουν τα σύνορα ήταν δεδομένη. Στη σύσκεψη που συγκάλεσε στο γραφείο του με τους στενούς συνεργάτες του η συζήτηση, σύμφωνα με πληροφορίες, εξελίχθηκε σε τυπικού χαρακτήρα και δεν διήρκεσε περισσότερο από μία ώρα, καθώς ουδείς αμφισβήτησε την αναγκαιότητα η Αθήνα να υπερασπιστεί τα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορα της χώρας. Το μήνυμα, εξάλλου, που εξέπεμψε από την αρχή ο πρωθυπουργός ήταν: «Τα σύνορα κλείνουν, δεν περνάει κανείς».

Ο κ. Μητσοτάκης έδωσε εντολή στους Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Νίκο Παναγιωτόπουλο, Αλκιβιάδη Στεφανή και Γιάννη Πλακιωτάκη για τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων, ώστε να αποτραπεί είσοδος μεταναστών και προσφύγων στην Ελλάδα, με τον ίδιο να βρίσκεται συνεχώς σε ανοικτή γραμμή μαζί τους. Πλήρη εικόνα των εξελίξεων είχε από το Μέγαρο Μαξίμου ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ανέλαβε τις νομικές πτυχές της διαχείρισης της κρίσης, όπως είναι η απόφαση περί αναστολής για ένα μήνα των αιτήσεων ασύλου, ενώ οι Στέλιος Πέτσας και Δημήτρης Τσιόδρας ασχολήθηκαν με το να «περάσει» στο εσωτερικό το κυβερνητικό μήνυμα, αλλά και να υπάρχουν άμεσες απαντήσεις στα fake news της τουρκικής πλευράς.

Ο ρόλος Μέρκελ - Μακρόν

Με το επιχειρησιακό σχέδιο της κυβέρνησης να υλοποιείται με αποτελεσματικότητα, ο πρωθυπουργός έστρεψε την προσοχή του στη διεθνή σκηνή. Ο κ. Μητσοτάκης επικοινώνησε με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ, η οποία, πέραν του κομβικού ρόλου που συνεχίζει να διαδραματίζει εντός της Ε.Ε., διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τον Τούρκο πρωθυπουργό. Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρει σε συνομιλητές του ότι το μήνυμα που πέρασε η κ. Μέρκελ προς τον κ. Ερντογάν ήταν ισχυρό και συνέβαλε –σε συνδυασμό βεβαίως με τη μεγάλη κινητοποίηση του Λιμενικού– ώστε να μην υπάρξουν τις τελευταίες ημέρες ροές από τα τουρκικά παράλια προς τα νησιά του Αιγαίου, παρότι οι καιρικές συνθήκες δεν ήταν απαγορευτικές. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν παράλληλα, όπως λέγεται, η συμβολή του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, με τον οποίο επίσης συνομίλησε ο κ. Μητσοτάκης. Ο κ. Μακρόν «έβαλε πλάτη», στο παρασκήνιο, ώστε να δημιουργηθεί ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πεδίο για την Ελλάδα έναντι της Τουρκίας στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

«Ελα στην Ελλάδα»

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός την Κυριακή επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και, σύμφωνα με πληροφορίες, του είπε πως «θέλω να έλθεις αύριο στην Ελλάδα». Ο κ. Μισέλ του απάντησε πως «την Τρίτη είναι καλύτερα» και φυσικά ο κ. Μητσοτάκης, έχοντας πετύχει τον στόχο του –δηλαδή την έλευση του επικεφαλής της Ε.Ε.–, δεν είχε λόγο να επιμείνει ως προς τον χρόνο. Μάλιστα, καθώς στην Αθήνα είχαν φθάσει μηνύματα ότι εάν της απευθυνόταν πρόσκληση θα ανταποκρινόταν και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρωθυπουργός κινητοποιήθηκε ώστε να διευρυνθεί η αποστολή στον Εβρο, με την τελευταία, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι και τον προεδρεύοντα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, πρωθυπουργό της Κροατίας Αντρέι Πλένκοβιτς. Η επίσκεψη των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, και μάλιστα άμεσα, ήταν ένα σαφές μήνυμα στήριξης προς την Ελλάδα και τα ελληνικά σύνορα, ενώ είχε και πρακτική σημασία, καθώς στην Αθήνα θα διατεθούν 700 εκατ. ευρώ για το προσφυγικό.

Η παράμετρος Μπορίσοφ

Στην επίσκεψη στον Εβρο ήθελε να παραστεί και ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Μπόικο Μπορίσοφ. Σύμφωνα με πληροφορίες, επικοινώνησε με τον πρωθυπουργό, αλλά ο κ. Μητσοτάκης του απάντησε, «φίλε μου Μπόικο, εσύ δεν έχεις πρόβλημα με τον Ερντογάν», καθώς δεν υπήρχε λόγος η Βουλγαρία να μπει στο κάδρο εφόσον δεν υφίσταται πίεση στα δικά της σύνορα.

Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Μπορίσοφ επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο στις εξελίξεις. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας πρότεινε να πραγματοποιηθεί στη Σόφια συνάντηση των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ερντογάν, αλλά ο Τούρκος πρόεδρος, όπως είπε προχθές και δημοσίως, ήταν απορριπτικός. Πάντως, στο Μέγαρο Μαξίμου δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο, υπό προϋποθέσεις, στη βουλγαρική πρωτεύουσα να πραγματοποιηθεί το επόμενο διάστημα τριμερής συνάντηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, δηλαδή με τη συμμετοχή των Νίκου Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και η επόμενη ημέρα

Την Τρίτη, ο πρωθυπουργός είχε τηλεφωνική επικοινωνία και με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρά τη στενή σχέση Τραμπ - Ερντογάν, διασφάλισε την αναγνώριση του δικαιώματος της Ελλάδας να επιβάλει τη νομοθεσία της στα σύνορά της. Εξάλλου, όπως λέγεται, «ο Τραμπ έχει τον δικό του φράχτη στα σύνορα με το Μεξικό».

Στο Μέγαρο Μαξίμου, πάντως, με την κατάσταση στον Εβρο να τείνει να σταθεροποιηθεί και με δεδομένη την επαρκή φύλαξη των θαλασσίων συνόρων της χώρας, στρέφουν το βλέμμα και στην «επόμενη ημέρα». Εξάλλου εκτιμάται πως σταδιακά τις αμέσως επόμενες ημέρες, οι συγκεντρωμένοι στον Εβρο θα αρχίσουν να αποχωρούν, πρώτον λόγω κόπωσης καθώς έχουν λάβει το μήνυμα ότι τα σύνορα θα παραμείνουν κλειστά, αλλά και επειδή μεσολάβησαν άλλες εξελίξεις, όπως η εκεχειρία στο Ιντλίμπ. Επίσης, όπως λέγεται, ο Τούρκος πρόεδρος αντιλαμβάνεται πως το «σόου» των προηγούμενων ημερών «δεν του βγήκε».

Σε κάθε περίπτωση, ο πρωθυπουργός παραμένει σταθερά προσανατολισμένος στην αποκλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία, αλλά όπως αναφέρει σε συνομιλητές του, «δεν θα συζητήσω με τον Ερντογάν υπό πίεση και απειλές». Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα δεν είναι αντίθετη προς την πρόσθετη οικονομική βοήθεια προς την Τουρκία από την Ε.Ε. για το προσφυγικό, ενώ αντικειμενικά τη χώρα εξυπηρετεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ασφαλούς ζώνης στη Συρία, όπως επιδιώκει ο Τούρκος πρόεδρος. Παράλληλα, στο εσωτερικό, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η στρατηγική της διαφύλαξης των συνόρων θα συνεχιστεί με τα απαιτούμενα κατά περίσταση μέτρα. Επίσης, η αποσυμφόρηση των νησιών θα προχωρήσει, αλλά «χωρίς τυμπανοκρουσίες», ενώ με την αξιοποίηση των πόρων από την Ε.Ε. θα δημιουργηθεί πρόσθετος φράχτης στο Πέταλο του Εβρου.

Για περισσότερη αρθρογραφία, γίνετε συνδρομητής στην έντυπη Καθημερινή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ