Αθανάσιος Έλλις ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ

Μήνυμα συνεργασίας, αλλά κάτι λείπει

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ημέρα εορτασμού της εθνικής ανεξαρτησίας η χθεσινή. Πολλά τα συγχαρητήρια μηνύματα από ηγέτες άλλων χωρών, εταίρων, συμμάχων.

Μία από αυτές η Αμερική. Από τις στενότερες συμμάχους. Οχι μόνο λόγω της πολυεπίπεδης συνεργασίας πολλών δεκαετιών, αλλά και ως η χώρα που φιλοξενεί τη σημαντικότερη –πολυπληθέστερη και οικονομικά ισχυρότερη– ελληνική ομογένεια στον κόσμο.

Ετσι, αναμενόμενη και η διακήρυξη για την ελληνική ανεξαρτησία του εκάστοτε Αμερικανού προέδρου. Φέτος, όπως και τα προηγούμενα τρία χρόνια, ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εκπροσωπώντας την Αμερική εξήρε τους δεσμούς που ενώνουν Ελλάδα και ΗΠΑ.

Εστίασε στην εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και, χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς την πρόσφατη επικαιροποίηση της διμερούς συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας, εκτίμησε ότι έχουν μπει τα θεμέλια για τη μακροχρόνια στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών.

Μίλησε για συνέργειες και για μια εταιρική σχέση, μέσα από την οποία οι δύο χώρες προωθούν τα κοινά στρατηγικά τους συμφέροντα με γνώμονα την ειρήνη και τη σταθερότητα από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα και τα Δυτικά Βαλκάνια.

Υπογράμμισε επίσης τους πολιτισμικούς δεσμούς και το γεγονός ότι η 25η Μαρτίου αναδεικνύει την πλούσια ιστορία που μοιράζονται οι δύο χώρες. Οι πατέρες της αμερικανικής δημοκρατίας εμπνεύστηκαν από τις ιδέες της ελευθερίας, της αυτοδιάθεσης και του κράτους δικαίου, οι οποίες έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα. Οι ίδιες αξίες που θεμελίωσαν την αμερικανική επανάσταση ενέπνευσαν και τον λαό της Ελλάδας να αναζητήσει τη δική του ελευθερία και ανεξαρτησία.

Η ομοιότητα μεταξύ του δικού τους αγώνα για την ίδρυση μιας αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης και αυτού των Ελλήνων οδήγησε πολλούς Αμερικανούς να στηρίξουν, ακόμη και να συστρατευθούν στον αγώνα του 1821, «σφυρηλατώντας έναν άθραυστο δεσμό μεταξύ των δύο χωρών».

Το μήνυμα του Αμερικανού προέδρου στηρίζεται σε ιστορικά θεμέλια και αναφέρεται σε πολλές και σημαντικές παραμέτρους των διμερών σχέσεων. Μεταξύ αυτών και στους κοινωνικούς δεσμούς, στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και επιστημονική συνεργασία.

Ομως, για κάποιο λόγο, τα τελευταία χρόνια είναι ένα μήνυμα που δείχνει να ξεθωριάζει. Να μην ηχεί τόσο πειστικό. Δεν έχει την ίδια δύναμη, την ίδια ακτινοβολία που είχε κάποτε. Αναφέρεται σε κάποιες υπαρκτές αλήθειες του σήμερα, αλλά στη σκέψη πολλών παραπέμπει στην ύπαρξη και επιρροή τους στο χθες.

Είναι ξεκάθαρο –για πολλούς ανησυχητικό, για άλλους λυπηρό– ότι υπό τη σημερινή ηγεσία της η Αμερική απομονώνεται από τον υπόλοιπο κόσμο. Δεν ηγείται. Δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Επιλέγει η ίδια να μην προβάλλει την ήπια ισχύ, που αποτελούσε το σημαντικότερο όπλο της.

Αντί αυτή η χώρα, που για δεκαετίες αποτελούσε τη Μέκκα της επιστημονικής προόδου και καινοτομίας, να ηγείται του παγκόσμιου αγώνα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού, δείχνει αποστασιοποιημένη.

Ετσι, αποξενώνεται σταδιακά και από την Ελλάδα. Οι Ελληνες κατανοούν τη στρατιωτική ισχύ της και προσβλέπουν στην αμυντική συνεργασία και στη στήριξή της –σκέψεις και υπολογισμοί που ενισχύονται από την απρόβλεπτη συμπεριφορά της Τουρκίας– αλλά η συναισθηματική σύνδεση, η ανθρώπινη πλευρά της σχέσης, έχει πληγεί.

Ο σεβασμός, και συχνά θαυμασμός, πολλών Ελλήνων προς τα καλά της Αμερικής έχει υποχωρήσει. Αντίθετα, αυξάνεται η δυσφορία για μια όλο και πιο εσωστρεφή χώρα, που κλείνεται στον εαυτό της και ενδιαφέρεται μόνο για τα εμπορικά της συμφέροντα.

Τη στιγμή που ο πλανήτης βιώνει την πανδημία του κορωνοϊού, ο Τραμπ δεν εκπέμπει ανθρώπινη ευαισθησία και αλληλεγγύη. Ενας άλλος πρόεδρος ίσως να συμπεριφερόταν διαφορετικά. Και στην περίπτωση της Ελλάδας, θα έφερνε στη μνήμη την αμερικανική στήριξη του σχεδίου Μάρσαλ.

Ακόμη και στη διαχείριση της κρίσης στο εσωτερικό, η σημερινή ηγεσία των ΗΠΑ εκπέμπει μιαν αυταρέσκεια, έναν απωθητικό εγωκεντρισμό.

Την ίδια ώρα, η μέχρι σήμερα δεύτερη –σε λίγα χρόνια πρώτη– οικονομία του κόσμου, η Κίνα, στέλνει στην Ελλάδα οκτώ τόνους ιατροφαρμακευτικού υλικού για να συνδράμει την προσπάθεια αντιμετώπισης του κορωνοϊού.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ