Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Οι αρχαίοι τραγικοί και περί πανώλους

Κύριε διευθυντά
Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης κυκλοφορεί ένα σημαντικό βιβλίο του καθηγητή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κώστα Κωστή, με τον τίτλο «Στον καιρό της πανώλης» («Η Καθημερινή», 29-3-2020). Ομως ξενίζει τους αναγνώστες η χρήση, σ’ επιστημονικό βιβλίο, της «γενικής της πανώλης» αντί του ορθού «της πανώλους».

Η πανώλης (παν + όλλυμι: καταστρέφω, εξολοθρεύω, φονεύω) είναι η επίσημη ονομασία, ιδιαίτερα στην ιατρική ορολογία, και σημαίνει τη θανατηφόρα λοιμώδη νόσο, πανδημία, πανωλεθρία, τέλεια καταστροφή (πανώλεια), κοινώς πανούκλα· λέξη εύχρηστη ήδη στα κείμενα των τραγικών: Αισχύλος: πανώλης δήμος, Σοφοκλής: τω πανώλει πατρί, Ευριπίδης: η πανώλης […] μήτηρ (πρβλ. την επιρρηματική έκφραση: εξώλης και προώλης = εντελώς διεφθαρμένος και κατεστραμμένος).

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ., Ειδικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης, Φιλολόγων

Περί σωτηρίας ημών, υμών και γενικώς...

Κύριε διευθυντά
Τα άρθρα και οι επιστολές για το αν σώζει ο Θεός ή όχι δίνουν και παίρνουν τελευταία, μια και η τρέχουσα επιδημία αφενός δίνει αφορμές για σκέψη και αφετέρου παρέχει χρόνο για γράψιμο. Το ύφος κυμαίνεται από την ευγένεια μέχρι την προκλητικότητα ή και την ύβρη, και οι αναγνώστες αφήνονται να βγάλουν τα συμπεράσματά τους για τα κίνητρα των γραφόντων.

Ορμώμενος από την επιστολή του κ. Τσολοδήμου (28/3/2020) σημειώνω τα εξής. Κατά καιρούς (ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα) έχουν δημοσιευθεί εργασίες σε ιατρικά περιοδικά που προσπαθούσαν να ερευνήσουν αν η προσευχή είχε ή όχι ευεργετικό αποτέλεσμα σε αρρώστιες. Οι εργασίες έγιναν όλες σε δυτικές χώρες, με κυρίαρχο το στοιχείο του ορθολογισμού, και τα συμπεράσματα ήταν αντιφατικά, όπως θα αναμενόταν.

Το παράλογο των ερευνών αυτών είναι προφανές, μια και στηρίζεται σε εσφαλμένη μεθοδολογία (δεν μπορείς να μελετήσεις πνευματικά φαινόμενα με φυσικές μεθόδους). Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η σωτηρία είναι πρωτίστως πνευματική υπόθεση: οι άγιοι και οι μάρτυρες σώζονται ενώ πεθαίνουν κατά κόσμον. Βέβαια οι προσευχές και τα Μυστήρια της Εκκλησίας επιζητούν εκτός των άλλων και τη θεραπεία από ασθένειες και την απαλλαγή από κινδύνους, χωρίς όμως να εκτοπίζουν ή να υποκαθιστούν τις προτεινόμενες θεραπείες (οι οποίες με τη σειρά τους δεν παρέχουν απόλυτες εγγυήσεις επιτυχίας). Το θαύμα δεν είναι άγνωστο στους ανθρώπους της πίστης, αφού τελικά «παρά Υψίστου εστίν ίασις», αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αντικείμενο απαίτησης από τον Θεό, στον οποίο ανήκει ο έσχατος λόγος για την έκβαση του καθενός.

Αντωνης Παπαγιαννης, Ιατρός, Θεσσαλονίκη

Υπερπλεόνασμα χρόνου έχουμε

Κορωνοϊός, μια λέξη, μια ασθένεια, ένας ιός που έχει μπει για τα καλά πλέον στο λεξιλόγιο και στις ζωές μας. Είναι μια λέξη που πλέον χρησιμοποιούμε καθημερινά πάνω από 10 φορές και ποτέ δεν συνοδεύεται από χαρούμενα συναισθήματα.

Τα προβλήματα τα οποία μπορεί να δημιουργεί ο συγκεκριμένος ιός ποικίλλουν. Μπορεί απλώς να περιορίζονται στην ατομική ελευθερία για κάποιους, για κάποιους άλλους που νοσούν να αφορούν ζήτημα ζωής, ενώ για ορισμένους να κλονίζεται η οικονομική επιβίωσή τους.

Οφείλω να πω πως, πέραν των αρνητικών επιπτώσεων που αναφέρω, υπάρχουν και θετικά στοιχεία, τα οποία καλούμαστε να αναγνωρίσουμε και να επωφεληθούμε δοθείσης ευκαιρίας. Με έκπληξη άκουσα από συνάδελφο να μου λέει πως δυο βδομάδες τώρα δεν πρόλαβε να πάει μια βόλτα στο τετράγωνο του σπιτιού του.

Ενα από τα καλά, ίσως το μοναδικό, που μας προσφέρει η παρούσα κατάσταση είναι ο έμπλεος χρόνος να κάνουμε πράγματα που πριν δεν είχαμε τον χρόνο.

Με βεβαιότητα μπορώ να σας πω πως, αν και υπό αυτές τις συνθήκες δεν βρίσκετε τον χρόνο να κάνετε πράγματα για τον εαυτό σας, για το σπίτι σας, να διαβάσετε, να περπατήσετε, να δείτε την οικογένειά σας, να πάρετε τηλέφωνο τον φίλο που όταν βρισκόσασταν στον δρόμο κανονίζατε να τα πείτε και λόγω φόρτου εργασίας δεν το κάνατε ποτέ, τότε δεν θέλατε ποτέ να το κάνετε και ο χρόνος ήταν η αφορμή τής εν λόγω αναβολής.

Γεροβασιλης Β. Γιώργος

Και γιατί όχι μετάθεση των Πανελλαδικών;

Κύριε διευθυντά
Εχω τη γνώμη πως σήμερα, κιόλας, το υπουργείο Παιδείας θα πρέπει να αποφασίσει και να ανακοινώσει τη μετάθεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων για την 4η Σεπτεμβρίου 2020.
Αυτή η απόφαση κρίνεται αναγκαία για τους εξής λόγους:

Θα ηρεμήσει τους υποψηφίους από το άγχος της ολοκληρωμένης προετοιμασίας. Θα δοθεί ο χρόνος για ευχερέστερη προετοιμασία είτε ατομική είτε σχολική είτε φροντιστηριακή. Ακόμη καλύπτεται και το ενδεχόμενο παράτασης του διδακτικού έτους μέχρι τέλος Ιουνίου. Θα έχει αποσαφηνιστεί το τοπίο με την πορεία της λοίμωξης, θα μπορούν υγιείς οι μαθητές να αποδώσουν στις εξετάσεις, οι επιτροπές, επιτηρητές και βαθμολογητές χωρίς φόβο να ασκήσουν τα καθήκοντά τους.

Η πρόταση μπορεί να συνδεθεί και με τις ίσες ευκαιρίες των εξεταζομένων, που ενδέχεται τον Ιούνιο μερικοί μαθητές να έχουν γονείς που υπήρξαν φορείς του ιού και υπέστησαν τη δοκιμασία τους.

Τόσα χρόνια πριν οι εισαγωγικές γίνονταν τον Σεπτέμβριο. Δεν χάνεται τίποτα αν για ένα έτος συμβεί το ίδιο και φέτος.

Εν ανάγκη μπορεί να μειωθούν κατά ένα τουλάχιστον τα μαθήματα ανά κατεύθυνση.

Δεν πρέπει να σέρνεται η αγωνία μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών για αρκετούς μήνες. Προλαμβάνω και προστατεύω τόσο την πνευματική όσο και τη σωματική υγεία, είναι το μήνυμα της πρότασης.

Μιχαλης Μποτσαρης, Φιλόλογος, συνταξιούχος

Ημέρες καραντίνας και ώρες περίσκεψης

Κύριε διευθυντά
Καραντίνα. Αρκετοί κατάλαβαν την πραγματική σημασία της λέξης αυτής τελευταία, διότι χρειάστηκε να τη βιώσουν. Για πολλούς φαντάζει δράμα να πρέπει να κλειστούν στο σπίτι τους, για άλλους είναι σκέτη απόλαυση. Θεωρώ πως όλοι συμφωνούμε ότι αποφέρει και κάποια θετικά αυτός ο εγκλεισμός στο σπίτι. Αυτά που προσωπικά ξεχώρισα είναι τα ακόλουθα.

Εχω πολύ συχνά στο μυαλό μου μια φράση που μου είχε πει ένα συγγενικό μου πρόσωπο όταν ήμουν παιδί και είναι ότι «για όλα υπάρχει λύση». Θέλεις να διαβάσεις για τη σχολή; Παρακολούθησε τα τηλεμαθήματα. Θέλεις να γυμναστείς; Ακολούθησε κάποιο πρόγραμμα γυμναστικής από το Διαδίκτυο. Χρόνο έχεις. Δικαιολογίες δεν έχεις. Θέλεις να συζητήσεις με τους φίλους σου; Κάνε βιντεοκλήση μαζί τους. Σχεδόν για όλα υπάρχει λύση, ακόμα και στην περίοδο της καραντίνας.

Η καραντίνα μού μαθαίνει να έχω υπομονή. Πολλά δεν περνάνε από το χέρι μου. Πρέπει να κάνω υπομονή για να μπορέσω να γυρίσω στην «κανονική μου ζωή». Οχι μόνο εγώ. Ολοι μας, μηδενός εξαιρουμένου.

Εκτιμώ πράγματα που πριν θεωρούσα αυτονόητα. Και ανυπομονώ όλο και περισσότερο να τα κάνω με το που μου επιτραπεί. Μια βόλτα με τους φίλους μου, ένα οικογενειακό τραπέζι.

Καταλαβαίνω την αξία του χρόνου. Οταν σηκώνομαι στις 8 και σκοπεύω να κοιμηθώ τα μεσάνυχτα, έχω στη διάθεσή μου 16 ώρες. 16 ώρες για να τις αξιοποιήσω όπως ακριβώς θέλω. Δεν μου συμβαίνει συχνά.

Τελευταίο και σημαντικότερο: Αναγνωρίζω πόσο τυχερή είμαι που περνάω την καραντίνα στο ίδιο μου το σπίτι. Ούτε στο νοσοκομείο ούτε σε κάποια ξένη χώρα. Στην Ελλάδα, στο σπίτι μου, με την οικογένειά μου.

Στεφανια Αντωνοπουλου, Φοιτήτρια Νομικής

Για περισσότερη αρθρογραφία, γίνετε συνδρομητής στην έντυπη Καθημερινή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ