ΚΟΣΜΟΣ

Οι «υψηλές προσδοκίες» του κ. Γιουνκέρ

ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ

Oι αποκαλύψεις των Luxleaks μπορεί να μην κάνουν τη ζωή του Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ εύκολη, αλλά δεν φαίνεται να μπορούν να τον βλάψουν ανεπανόρθωτα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ - ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Πριν καλά καλά μετακομίσει στο γραφείο του στο κτίριο Μπερλεμόντ στις Βρυξέλλες, ο άνθρωπος που για τα επόμενα πέντε χρόνια θα βρίσκεται στην πιο ισχυρή θέση της Ευρώπης έχει να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα των τελευταίων ετών. Τα γνωστά πλέον και ως Luxleaks, μια σειρά δημοσιευμάτων που έφεραν στο φως τον τρόπο που το Λουξεμβούργο βοηθούσε 340 από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου να μειώσουν δραστικά τη φορολογία τους, την εποχή που ο Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ ήταν ο πρωθυπουργός της χώρας, βγαίνουν στην επιφάνεια μόλις τέσσερις μέρες αφότου ο ίδιος ανέλαβε τα ηνία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ομως για τους ανθρώπους που παρακολουθούν την πολιτική σκηνή των Βρυξελλών από κοντά, οι αποκαλύψεις για τις φορολογικές δραστηριότητες στο Δουκάτο του Λουξεμβούργου δεν είναι κάτι καινούργιο. Και ενώ σίγουρα δεν κάνουν τη ζωή του καινούργιου προέδρου της Επιτροπής εύκολη, λίγο μπορούν να τον βλάψουν.

Οχι μόνο στο Λουξεμβούργο

Ο διευθύνων σύμβουλος του think tank Ceps στις Βρυξέλλες, Κάρελ Λανού, ο οποίος παρακολουθεί από κοντά τα βήματα του Γιουνκέρ, λέει στην «Κ» ότι αυτό που εκθέτουν τα Luxleaks δεν είναι πρόβλημα του Λουξεμβούργου αλλά ευρωπαϊκό, καθώς το ίδιο συμβαίνει και στην Ολλανδία, ενώ παρόμοια φορολογικά συστήματα έχουν και η Σλοβακία, η Ιρλανδία και η Εσθονία. «Από τον Ιούλιο έχει δηλώσει ο Γιουνκέρ ότι θέλει να κάνει κάτι για την εναρμόνιση της φορολογίας και τώρα η πίεση για να το κάνει είναι πολύ μεγαλύτερη», λέει ο κ. Λανού, που τονίζει ότι η αποκάλυψη των εγγράφων τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή μόνο τυχαία δεν ήταν.

Τον Λουξεμβούργιο πολιτικό πολλοί «κοιτάζουν με μισό μάτι», όπως εκτιμά και ο πολιτικός αναλυτής Γιάννης Εμμανουηλίδης του think tank EPC. Ο Ζ.-Κ. Γιουνκέρ έχει δηλώσει από το καλοκαίρι ότι σκοπός του είναι να κάνει αυτή την Επιτροπή άκρως πολιτική και όχι αποτελούμενη από τεχνοκράτες, κάτι που απειλεί τη δύναμη των κρατών-μελών που τα τελευταία χρόνια απολάμβαναν τον ρόλο του οδηγού στο όχημα της Ευρώπης με την Επιτροπή στον ρόλο του συνοδηγού. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα «μομέντουμ», εξηγεί ο κ. Εμμανουηλίδης, το οποίο θα κρίνει την κατεύθυνση που θα κινηθεί η Επιτροπή και θα δείξει κατά πόσον θα αποκτήσει τον στρατηγικό ρόλο που έχασε τα τελευταία χρόνια. Σκοπός του Γιουνκέρ είναι να γίνει πάλι η Επιτροπή αυτή που θα ορίζει την ευρωπαϊκή ατζέντα μαζί με τις ισχυρές χώρες, χωρίς όμως να λαμβάνει εντολές από αυτές, όπως γινόταν κατά τη διάρκεια της κρίσης της Ευρωζώνης.

Ο ίδιος έχει δημιουργήσει «υψηλές προσδοκίες», λέει ο κ. Λανού. «Πολλοί, ακόμα και τον περασμένο Απρίλιο, αποκαλούσαν τον Γιουνκέρ αλκοολικό, συναισθηματικό, φεντεραλιστή και  τους  έχει  αποδείξει  πόσο  λάθος κάνουν», τονίζει  ο πολιτικός αναλυτής και θεωρεί πως ο τρόπος που έχει κατανείμει τις εξουσίες μέσα στην Κομισιόν είναι ιδιαίτερα αναζωογονητικός.

Οι προτεραιότητες

Και όντως, αν κοιτάξει κανείς τη δομή της καινούργιας Επιτροπής, μπορεί πολύ εύκολα να καταλάβει ποιες θα είναι οι προτεραιότητές του το πρώτο χρονικό διάστημα. Από τους 27 επιτρόπους, οι επτά είναι πρώην πρωθυπουργοί με ρόλο αντιπροέδρου, υπεύθυνοι για να συντονίζουν τους επιτρόπους με χαρτοφυλάκια που είναι συγκοινωνούντα δοχεία.

Αμεση προτεραιότητα, η οικονομία και η ανάπτυξη. Σε αυτό τον τομέα ο χρόνος έχει ήδη αρχίσει να κυλάει αντίστροφα, αφού μέχρι τέλος Νοεμβρίου πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η εξέταση των προϋπολογισμών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης και να έχει αποφασιστεί εάν χρειάζονται περισσότερα μέτρα. Αυτό θα είναι από τα πρώτα «μπρα ντε φερ» μεταξύ Επιτροπής και κρατών-μελών, καθώς θα είναι «ιδιαιτέρως δύσκολο», λέει ο κ. Λανού, να δεχτούν χώρες όπως η Ιταλία και η Γαλλία οικονομική διακυβέρνηση από την Κομισιόν. Δύο εβδομάδες αργότερα, στη σύνοδο κορυφής στις 18 Δεκεμβρίου, ο Γιουνκέρ ενώπιον των 28 αρχηγών κρατών της Ευρώπης θα πρέπει να παρουσιάσει το επενδυτικό πακέτο των 300 δισ. ευρώ που σκοπό έχει να αναθερμάνει ξανά την οικονομία.

«Το βασικό ερώτημα είναι από πού θα έρθουν τα 300 δισ., πόσο καινούργια χρήματα θα είναι και πώς θα χρησιμοποιηθούν», λέει στην «Κ» ο κ. Εμμανουηλίδης. Ενώ τονίζει ότι μπορεί τα 300 δισ. να μη λύνουν τα προβλήματα της Γαλλίας ή της Ιταλίας (μην ξεχνάμε ότι συνολικά η Ελλάδα έχει δανειστεί 240 δισ. ευρώ), αλλά εάν επενδυθούν με έξυπνο τρόπο σε συγκεκριμένους τομείς, μπορεί να προσφέρουν πολλαπλασιαστικά οφέλη.

Δεύτερη, η ενεργειακή ένωση. Ιδιαίτερα μετά την κρίση στην Ουκρανία, η ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη ένα κοινό πλαίσιο με το οποίο θα διαπραγματεύεται συλλογικά με τη Ρωσία και άλλες χώρες επείγει. Ενώ στην Ε.Ε. παράγεται πολλή ενέργεια σε διάφορα κράτη-μέλη, δεν υπάρχει δυνατότητα διασύνδεσής της, με αποτέλεσμα η Ε.Ε. να έχει δύο φορές πιο ακριβή ενέργεια από τις ΗΠΑ ενώ οι διαφορές τιμών ενέργειας και μέσα στην Ευρώπη να είναι τεράστιες. «Είναι ο τομέας που πιο εύκολα μπορούμε και πρέπει να δούμε πρόοδο», τονίζει ο κ. Λανού.

Τρίτη, η ψηφιακή ένωση. Αυτή τη στιγμή η Ε.Ε. χάνει πολλά κέρδη από ψηφιακές υπηρεσίες που θα μπορούσε να προσφέρει και δεν μπορεί γιατί δεν έχει ένα καθοριστικό πλαίσιο. Π.χ., εάν κάποιος μένει στην Ελλάδα και θέλει να παραγγείλει dvd γερμανικής ταινίας, μπορεί να το αποκτήσει μόνο εάν Ελλάδα και Γερμανία έχουν διμερή συμφωνία προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτό δεν ισχύει με τα προϊόντα από τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να χάνονται πολλά έσοδα από τέτοιες αγοραπωλησίες.

Τέταρτη, η διατλαντική εμπορική συμφωνία (TTIP), που πρέπει να γίνει το αργότερο το 2016. «Το οικονομικό ΝΑΤΟ», όπως πολλοί αποκαλούν τη συμφωνία που θα ενώσει οικονομικά τα δύο πιο δυνατά μπλοκ του κόσμου –την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ– μειώνοντας δασμούς και εμπόδια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η οικονομία της Ε.Ε. θα μπορούσε να έχει οφέλη 119 δισ. ευρώ ετησίως – κάτι που ισοδυναμεί με επιπλέον ποσό 545 ευρώ για ένα μέσο νοικοκυριό στην Ε.Ε. Ομως το βασικό πρόβλημα είναι ότι για να ισχύσει θα πρέπει οι διατάξεις της συμφωνίας να υπερισχύσουν των δικαστικών αποφάσεων.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ