ΕΛΛΑΔΑ

Αλέξανδρος Μαντζούτσος: «Είναι κρίμα να φεύγουμε όλοι οι νέοι στο εξωτερικό»

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ

φωτογραφία: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΖΑΒΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ

Εκτός από πρόεδρος της Ενωσης Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών (ΕΑΝΔΑ), ο 32χρονος Αλέξανδρος Μαντζούτσος αποτελεί ο ίδιος αντιπροσωπευτική περίπτωση νέου δικηγόρου στην Ελλάδα σήμερα. Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με πλήθος άρθρων σε ελληνικά και ξένα περιοδικά και γνώστης τεσσάρων ξένων γλωσσών, δηλώνει ως ελεύθερος επαγγελματίας για έδρα το σπίτι του, διότι... λεφτά δεν υπάρχουν. Πιο συγκεκριμένα, έδρα του είναι το μισό σπίτι των γονιών του στους Θρακομακεδόνες, το οποίο η οικογένεια έχει χωρίσει στα δύο για να μοιράζονται τα έξοδα δύο γενιές.

Υπάρχει, πράγματι, το κίνημα της γραβάτας;

Δεν μου αρέσει ο όρος «κίνημα της γραβάτας». Αλλά ίσως ο λόγος που δόθηκε τόση δημοσιότητα είναι ότι οι άνθρωποι που έχουμε τη γραβάτα ως φόρμα εργασίας δεν συνηθίζουμε να βγαίνουμε στους δρόμους.

Γιατί βγήκατε τώρα στους δρόμους και... όχι νωρίτερα, στην αρχή της κρίσης;

Πράγματι, τα τελευταία χρόνια είχαμε το ένα φορολογικό μέτρο μετά το άλλο και τα εισοδήματά μας έχουν μειωθεί κατά πολύ. Αλλά το νομοσχέδιο που φέρνει τώρα η κυβέρνηση είναι τρομακτικό. Πλήττονται υπέρμετρα τα μεσαία εισοδήματα και οι νέοι δικηγόροι.

Δεν είναι δίκαιο να πληρώνουν περισσότερες εισφορές τα μεσαία και υψηλά εισοδήματα;

Είναι. Και σαφώς είμαστε και εμείς υπέρ ενός συστήματος αναλογικότητας εσόδων και εισφορών, ώστε να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης από αυτούς που βγάζουν περισσότερα. Αλλά αυτό το νομοσχέδιο προβλέπει να πηγαίνει στο κράτος το 80% των εσόδων των ελεύθερων επαγγελματιών. Οταν υπάρχει 26% φόρος από το πρώτο ευρώ, 23% ΦΠΑ, 38,45% ασφαλιστικές εισφορές και... δεν θυμάμαι τι άλλο ξεχνάω.

Και οι «μεγαλοδικηγόροι» στους οποίους αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός;

Δεν είμαι εδώ για να υπερασπιστώ τα πολύ υψηλά εισοδήματα. Το θέμα είναι ότι, εάν ένας δικηγόρος που βγάζει 70.000 ευρώ το χρόνο κληθεί να πληρώσει 27.000 ευρώ σε εισφορές (σ.σ. το 38,45%), πέρα από τη φορολογία και εν μέσω οικονομικής κρίσης, τι θα γίνει νομίζετε; Θα τα βγάλει από την τσέπη του ή θα διακόψει τη συνεργασία του με τους συναδέλφους που απασχολεί; 

Μπορεί να λυθεί το ασφαλιστικό χωρίς επώδυνα μέτρα;

Ολη η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού γίνεται με τη δεδηλωμένη θέση της κυβέρνησης να μην κοπούν περαιτέρω οι κύριες συντάξεις.

Εσείς θέλετε να κοπούν οι συντάξεις;

Εμείς, ως νέοι άνθρωποι, πιστεύουμε στην αλληλεγγύη ανάμεσα στις γενιές. Αναρωτιόμαστε, όμως, εάν είναι λογικό να μην περικόπτονται ούτε οι υψηλές κύριες συντάξεις και να τσακίζονται η νέα γενιά και οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Οταν υπάρχουν συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, που είναι πλέον υψηλότερες από τα εισοδήματα ενός ελεύθερου επαγγελματία. 

Είστε θυμωμένος;

Είμαι πολύ θυμωμένος με τη γενιά της Μεταπολίτευσης, που έδωσε πολλές υποσχέσεις στον ελληνικό λαό, και με όσους μετέπειτα έλαβαν πολύ ισχυρή εντολή για μεταρρυθμίσεις, αλλά υπερχρέωσαν τη χώρα και διόγκωσαν το κομματικό γραφειοκρατικό κράτος των συνδικαλιστών. Και τώρα καλούμαστε να πληρώσουμε εμείς το λογαριασμό.

Με τους φοροφυγάδες ελεύθερους επαγγελματίες δεν είστε θυμωμένος;

Εάν περάσει αυτό το νομοσχέδιο, δεν θα έχει υπάρξει άλλο ιστορικό προηγούμενο στη φοροδιαφυγή που θα ακολουθήσει.

Αρα ορθώς φοροδιαφεύγουν, όσοι μπορούν, στην Ελλάδα;

Δεν θα το έλεγα ποτέ αυτό. Ούτε πρέπει να θεωρούμαστε όλοι συλλήβδην φοροφυγάδες. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής όμως διεθνώς προϋποθέτει ισχυρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα και φορολογική συνείδηση των πολιτών. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει φορολογική συνείδηση και αυτό είναι το χειρότερο. Αισθανόμαστε ότι το κράτος είναι απέναντί μας και ότι τα χρήματά μας δεν πάνε για θεμιτούς σκοπούς.

Τελικά, και οι ελεύθεροι επαγγελματίες κινητοποιήθηκαν για την «πάρτη» τους, όπως όλοι οι άλλοι κλάδοι στο παρελθόν;

Θα συμφωνήσω ότι ως κλάδος έπρεπε να δίνουμε διαχρονικά μεγαλύτερη σημασία στα θεσμικά ζητήματα - όπως η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης. Πολλές φορές, και εγώ παλαιότερα αναρωτιόμουν γιατί άλλες ομάδες κατέβαιναν στους δρόμους επειδή τους έκοβαν 100 ευρώ και όχι για σημαντικές αποφάσεις, που μπορεί να ήταν καταστροφικές για το μέλλον των παιδιών μας.

Βλέπετε αλλιώς τα πράγματα τώρα που και εσείς κάνετε το ίδιο;

Νομίζω ότι ο άνθρωπος δεν ξεσηκώνεται εύκολα παρά μόνο όταν αισθανθεί ότι απειλείται η ίδια του η υπόσταση. Ο Μεσαίωνας διήρκεσε 1.000 χρόνια μέχρι να επαναστατήσει ο κόσμος.

Θα έχει, λοιπόν, συνέχεια το κίνημα της γραβάτας;

Πιστεύω ότι, εάν αυτό το νομοσχέδιο ψηφιστεί ως έχει, ή θα έχει συνέχεια το κίνημα της γραβάτας ή θα λιγοστέψουν οι γραβάτες στη χώρα.

Το ζήτημα είναι ταξικό;

Είναι ζήτημα των δημιουργικών δυνάμεων της κοινωνίας, που λέμε «αφήστε μας να δουλέψουμε και να δημιουργήσουμε για να σωθεί και η χώρα».

Αγρότες και γραβάτες μαζί;

Δεν μπορώ να σας απαντήσω, διότι δεν έχω μελετήσει ακριβώς τα όσα προτείνονται για τους αγρότες.

Θα κλείνατε τους δρόμους εάν μπορούσατε;

Δεν θα έβαζα ποτέ τη δική μου επιβίωση και τη διεκδίκηση των δικών μου δικαιωμάτων πάνω από τα δικαιώματα των άλλων.

Πολιτικά πού τοποθετείστε;

Δεν είχα ποτέ έντονη πολιτική ενασχόληση. Θεωρώ τον εαυτό μου μετριοπαθή. Μπορώ να συνεννοηθώ πολύ καλά με ανθρώπους που σκέφτονται ορθολογικά και πιστεύουν σε μεταρρυθμίσεις, είτε από την κεντροαριστερά είτε από την κεντροδεξιά.

Γιατί συνδικαλιστήκατε;

Διότι αισθανόμουν ότι το κυρίαρχο κλίμα ήταν να διαιωνίζονται κομματικές νοοτροπίες και ομάδες μέσα στα όργανα και ήθελα να συμμετέχω ώστε αυτό να αλλάξει.

Θα πολιτευτείτε;

Δεν θα το απέκλεια εκ των προτέρων, αλλά δεν είναι στις προτεραιότητές μου.

Νιώθετε κάποια ελπίδα ότι τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν;

Θέλω και πρέπει να είμαι αισιόδοξος. Αλλά, δυστυχώς, η σημερινή πραγματικότητα δεν δίνει βάσιμη προσδοκία ότι κάτι θα αλλάξει και ότι θα προλάβουμε, η δική μας γενιά, να ζήσουμε ως κανονικοί άνθρωποι σε ένα κανονικό κράτος.

Πώς και δεν εγκαταλείψατε τη χώρα όπως τόσοι άλλοι;

Γεννήθηκα εδώ. Προέρχομαι από σχετικά φτωχή οικογένεια και μεγάλωσα με στερήσεις. Θεωρώ, λοιπόν, ότι αυτή η χώρα -με όλα τα αρνητικά- μου έδωσε κάποια πράγματα και ότι είναι κρίμα να φεύγουμε όλοι στο εξωτερικό και να μην εξαντλούμε κάθε δυνατότητα. Βέβαια, από τον δικό μου κύκλο των περίπου 30 διδακτόρων, τους 25 τούς βλέπω πλέον μόνο μέσω Skype.

*Αλέξανδρος Μαντζούτσος πρόεδρος της Ενωσης Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών.

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ