ΚΟΣΜΟΣ

Εκθεση - κόλαφος για τον Τόνι Μπλερ

REUTERS, A.P., AFP

Ο σερ Τζον Τσίλκοτ, πρόεδρος της επιτροπής εργασιών, παρουσίασε χθες στο Λονδίνο τα κύρια ευρήματα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΛΟΝΔΙΝΟ. Οκτώ μήνες πριν από την αμερικανοβρετανική εισβολή στο Ιράκ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ είχε διαβεβαιώσει τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους ότι η Βρετανία θα τον στηρίξει «ό,τι και να γίνει». Πολλές από τις εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών που έστρωσαν τον δρόμο προς την εισβολή του Μαρτίου 2003 δεν είχαν ακόμη συνταχθεί, οι πιο ευφάνταστοι ισχυρισμοί για το υποτιθέμενο οπλοστάσιο του Σαντάμ Χουσεΐν δεν είχαν ακόμα διατυπωθεί, αλλά η απόφαση του Βρετανού πρωθυπουργού είχε ληφθεί.

Το εξασέλιδο έγγραφο είναι ένα από τα 150.000 που διάβασαν τα μέλη της επιτροπής Τσίλκοτ, προκειμένου να συγγράψουν τη μνημειώδη «Ερευνα για το Ιράκ», που αποτελείται από 2,6 εκατ. λέξεις, η οποία δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. Δεκατρία χρόνια μετά την εισβολή και επτά χρόνια μετά την έναρξη των εργασιών της επιτροπής, ο πρόεδρός της σερ Τζον Τσίλκοτ παρουσίασε χθες τα κύρια ευρήματα, επικρίνοντας έντονα τη βρετανική κυβέρνηση, τις μυστικές υπηρεσίες και τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας. Η δημοσίευση της έκθεσης καθυστέρησε κατ’ επανάληψη για να διευκρινισθεί ποια από τα απόρρητα έγγραφα στα οποία βασίστηκε θα αποχαρακτηριστούν και ποια όχι, και για να δοθεί δυνατότητα απάντησης σε αυτούς στους οποίους αποδίδονται ευθύνες.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης ήταν ότι η βρετανική κυβέρνηση «επέλεξε» να εισβάλει στο Ιράκ και ότι αυτό συνέβη «χωρίς να έχουν εξαντληθεί οι ειρηνικές εναλλακτικές οδοί». «Η στρατιωτική δράση σε εκείνη τη χρονική στιγμή δεν ήταν ύστατη καταφυγή», ανέφερε ο Τσίλκοτ κατά τη χθεσινή παρουσίαση.

«Η έρευνα δεν διατύπωσε άποψη ως προς το αν οι στρατιωτικές ενέργειες ήταν νόμιμες. Αυτό θα μπορούσε μόνο να απαντηθεί από ένα διεθνώς αναγνωρισμένο δικαστήριο. Καταλήξαμε όμως στο συμπέρασμα ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αποφασίστηκε πως υπήρχε νομική βάση για στρατιωτική δράση απείχαν πολύ από το να είναι ικανοποιητικές».

Η έκθεση αναφέρει ότι η Βρετανία υπέσκαψε την εξουσία του Συμβούλιου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ότι οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών περιβλήθηκαν «με έναν βαθμό βεβαιότητας που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί» και ότι ο πόλεμος ήταν αποτυχημένος, καθώς «η κυβέρνηση δεν πέτυχε τους δεδηλωμένους στόχους της». «Είναι σαφές ότι η πολιτική για το Ιράκ διαμορφώθηκε στη βάση κακών πληροφοριών και εκτιμήσεων. Δεν αμφισβητήθηκαν, όπως θα έπρεπε», ανέφερε ο Τσίλκοτ.

«Δεν συμφωνούμε ότι η εξαγωγή συμπερασμάτων μπορεί να γίνει μόνο εκ των υστέρων», σημείωσε ο Τσίλκοτ. «Ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου, δραστηριοποίησης της ιρανικής πολιτικής, περιφερειακής αστάθειας και επέκτασης της Αλ Κάιντα είχε περιγραφεί πριν από την εισβολή».

«Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την έκθεση για να διασφαλίσουμε ότι το φιάσκο του πολέμου στο Ιράκ, με όλες τις παραμέτρους του, δεν θα επαναληφθεί», δήλωσε ο Ρεγκ Κιζ, πατέρας 20χρονου στρατιώτη που έχασε τη ζωή του στο Ιράκ, σε μία συναισθηματικά φορτισμένη συνέντευξη Τύπου μετά τη δημοσίευση της έκθεσης. «Θέλουμε με κάποιον τρόπο όλοι οι βασικοί συντελεστές να λογοδοτήσουν», προσέθεσε. «Στείλαμε την έκθεση στους δικηγόρους μας».

Μακροσκελή συνέντευξη Τύπου παρεχώρησε και ο τότε πρωθυπουργός Μπλερ, εξακολουθώντας να υπεραμύνεται των ενεργειών του. «Πιστεύω ότι λάβαμε τη σωστή απόφαση και ο κόσμος είναι καλύτερος και πιο ασφαλής», είπε ο Μπλερ, διευκρινίζοντας ότι εκφράζει τη θλίψη του «για τα διαδικαστικά λάθη και τα λάθη στον σχεδιασμό». Ο πρώην πρωθυπουργός σημείωσε ότι ενήργησε «καλή τη πίστη».

Αντιθέτως, ξεκάθαρη «συγγνώμη» εκ μέρους του Εργατικού Κόμματος ζήτησε ο πρόεδρός του Τζέρεμι Κόρμπιν, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος το 2003 ηγείτο του αντιπολεμικού κινήματος. «Η τρομοκρατική οργάνωση που ευθύνεται για την τεράστια έκρηξη της Κυριακής στη Βαγδάτη έχει τις ρίζες της στην περίοδο αμέσως μετά την εισβολή», είπε ο Κόρμπιν στη Βουλή, μιλώντας για «πόλεμο με ψεύτικες προφάσεις» και προξενώντας τον εκνευρισμό βουλευτών του κόμματός του που εξακολουθούν να συντάσσονται με τον Τόνι Μπλερ.
 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ