ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Νόμιμη η απόκτηση του Ελ Γκρέκο

Απόλυτα διαφανείς και νόμιμεςδιαδικασίες ακολουθήθηκαν από το «Ιδρυμα Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού» για την απόκτηση του έργου «Αποψη του Ορους Σινά» του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Αυτό υποστηρίζουν τόσο ο Αλέξης Καλοκαιρινός, διευθυντής του Ιστορικού Μουσείου Ηρακλείου -όπου εκτίθεται μόνιμα ο πίνακας- όσο και ο διευθυντής του Ινστιτούτου «Ελ Γκρέκο» στο Ρέθυμνο και καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στη Φιλοσοφική Σχολή Ρεθύμνου, Νίκος Χατζηνικολάου, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει στην αγορά του. Σε δηλώσεις τους στην «K» τονίζουν ότι το έργο επέστρεψε ήδη στην Κρήτη από τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου συμπεριλήφθηκε στα εκθέματα του λαμπρού αφιερώματος για τον Ελ Γκρέκο στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

Ισχυρισμοί Deutsch

Αυτή είναι η άμεση απάντηση της ελληνικής πλευράς στους ισχυρισμούς του Joram Deutsch που είχε καταθέσει μήνυση πριν από μερικές ημέρες στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νέας Υόρκης, δηλώνοντας ότι η «Αποψη του Ορους Σινά» του Ελ Γκρέκο ανήκε προπολεμικά στην οικογένεια Hatvany της Βουδαπέστης και υφαρπάχθηκε από τους Ναζί. O Deutsch είχε ζητήσει μάλιστα να παραμείνει το έργο στις ΗΠΑ. Μέχρι να εξακριβωθεί η πρόελευση αλλά το αίτημά του δεν έγινε δεκτό. (Σχετικό ρεπορτάζ δημοσίευσε χθες η «K»). Μέχρι στιγμής παραμένει αόριστο τι ακριβώς ζητά ο μηνυτής και με ποιο τρόπο στοιχειοθετεί τα αιτήματά του. Το μόνο βέβαιον είναι ότι τόσο το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης όσο και το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης διερευνούν την υπόθεση. Μέχρι σήμερα πάντως, το έργο έχει ταξιδέψει πολλές φορές εκτός Ελλάδος για εκθέσεις που έγιναν στην Ιταλία και την Ισπανία χωρίς ποτέ να προκύψει κανένα πρόβλημα σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του.

Η «Αποψη του Ορους Σινά» είναι το μοναδικό έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου που υπάρχει στην Κρήτη. Στον κατάλογο της έκθεσης της Εθνικής Πινακοθήκης «El Greco. Ταυτότητα και Μεταμόρφωση» υπάρχει ένα εμπεριστατωμένο κείμενο του δρος Χατζηνικολάου σχετικά με την προέλευσή του πριν καταλήξει στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου. Από αυτήν την πηγή πληροφορούμαστε ότι πρόκειται για ένα από τα πρώιμα έργα του, το οποίο αν και ανυπόγραφο αποδίδεται στον καλλιτέχνη με μεγάλη βεβαιότητα. Πρόκειται για ένα τοπίο όπου απεικονίζονται οι τρεις υψηλότερες κορυφές του Ορους Σινά και το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης σε περίοπτη θέση.

Η πρώτη αναφορά είναι η μνημόνευσή του στην απογραφή της συλλογής Fulvio Orsini το 1600. Στον 20ό αιώνα το έργο ανήκε και στη συλλογή του Βαρόνου Hatvany το 1921 και από το 1974 σε μια ιδιωτική συλλογή της Βιέννης.

Στην Κρήτη

Σε ελληνικά χέρια περιήλθε το 1990 αφού αγοράστηκε (όχι σε πλειστηριασμό) από τον οίκο Sotheby’s με δαπάνες του «Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ανδρέου και Μαρίας Καλοκαιρινού» αντί 600.000 στερλινών. Οπως εξήγησε στην «K» ο Αλέξης Καλοκαιρινός, η αγορά αυτή αντανακλούσε την επιθυμία του πατέρα του, του ιδρύματος αλλά και σύσσωμου του κρητικού λαού που ήθελαν να υπάρχει ένα τουλάχιστον έργο στη γενέτειρα του καλλιτέχνη. Από το 1991 ο πίνακας έχει παραχωρηθεί από το Ιδρυμα στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου για μόνιμη έκθεση. Στις 11 Φεβρουαρίου το έργο θα συμπεριληφθεί σε μεγάλη έκθεση για τον Ελ Γκρέκο που θα γίνει στο Λονδίνο.