ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διαμόρφωση – συντήρηση του Τύμβου Σαλαμίνας

Μια «αμαρτωλή» εικόνα θέλει να αλλάξει το υπουργείο Πολιτισμού. Τα σκουπίδια, τα μπάζα και τη γενικότερη εγκατάλειψη που σήμερα χαρακτηρίζουν τη θέση Κυνόσουρα της νήσου Σαλαμίνας, μια περιοχή που έχει καθιερωθεί στην ιστορική μνήμη του νεότερου ελληνισμού ως χώρος-σύμβολο της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας. Εκεί, το 480 π.Χ. διεξήχθη μεταξύ Ελλήνων και Περσών η περίφημη ναυμαχία, όπου οι Ελληνες έστησαν Τρόπαιο για τη νίκη τους. Το αρχικό ήταν η μια από τις τρεις φοινικικές τριήρεις που αιχμαλωτίστηκαν κατά τη διάρκεια της ναυμαχίας, αφιερωμένη στον Αίαντα.

Σήμερα ο τύμβος είναι ένας λόφος εν μέρει τεχνητός, στου οποίου την κορυφή διακρίνεται κυκλικός λιθοσωρός (χρησίμευε ως βάση για το Τρόπαιο). Αν και δεν στάθηκε δυνατόν να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για τον «Τύμβο των Σαλαμινομάχων» κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξία του.

Το 1964 λοιπόν κηρύχθηκε αρχαιολογικός χώρος, ενώ ένα χρόνο μετά διενεργήθηκαν οι πρώτες ανασκαφές. Το 1971 το βόρειο τμήμα της χερσονήσου περιήλθε στην ιδιοκτησία της ναυπηγικής εταιρείας «Αρκαδία», η οποία, όπως αναφέρει η εισήγηση της υπηρεσίας: «από το έτος 1975 και εξής προσπάθησε κατ’ επανάληψιν να εκμεταλλευτεί τον χώρο του «Τύμβου», άλλοτε με καταστροφικές για τον ανατολικό τομέα εκσκαφικές εργασίες, άλλοτε χρησιμοποιώντας τον ως πεδίο συγκέντρωσης απορριμμάτων (1977) κι άλλοτε επιχειρώντας να διαμορφώσει στην περιοχή μικρό λιμένα και σταθμό μεταφοράς άνθρακος (1980), χωρίς τη σχετική άδεια του ΥΠΠΟ».

Το υπουργείο από τη δεκαετία του ’90 εξέτασε την απαλλοτρίωση της έκτασης, (24 στρέμματα ανήκουν στα ναυπηγεία και 11 στον ΟΛΠ), η αξία της οποίας είχε οριστεί ένα δισ. Οπως ήταν φυσικό ποτέ δεν έγινε.

Προχθές το ΚΑΣ ενέκρινε τη μελέτη διαμόρφωσης του Τύμβου των Σαλαμινομάχων στηριζόμενο στον νέο αρχαιολογικό νόμο που δίνει το δικαίωμα για ήπιες παρεμβάσεις χωρίς να έχει γίνει απαλλοτρίωση ιδιοκτησίας. Τα προβλήματα σήμερα είναι ότι έχει απομακρυνθεί το μεγαλύτερο μέρος της επίχωσης στην κορυφή του Τύμβου, καταστροφή των τάφων του νεκροταφείου λόγω του καιρού, τραυματισμός του αρχαιολογικού χώρου και γενικότερα μια περιβαλλοντική υποβάθμιση.

Η απόφαση του ΚΑΣ για τη διαμόρφωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συντήρηση, στερέωση και εξασφάλιση των συνθηκών διατήρησης του νεκροταφείου, δενδροφύτευση, μετατόπιση του δρόμου της σύγχρονης οδού για την ανάδειξη του τείχους κ.ά.