ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Οι θηριωδίες των Χμερ σε αθηναϊκό φεστιβάλ

Μία ελληνικού ενδιαφέροντος έκπληξη και μία σπουδαία ταινία από την Καμπότζη σημάδεψαν την προχθεσινοβραδινή έναρξη του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Κινηματογράφος και Πραγματικότητα», που φιλοξενείται έως το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στην αίθουσα προβολών του Γαλλικού Ινστιτούτου (Σίνα 21). Στα 17 του χρόνια το Φεστιβάλ, με επικεφαλής τον Ανδρέα Παγουλάτο, είναι η σημαντικότερη στην Αθήνα εκδήλωση για το ντοκιμαντέρ. Και το επιβεβαιώνει και φέτος με πολύ σημαντικά αφιερώματα: στον Γάλλο κινηματογραφιστή Ζορζ Ρουκιέρ, στον γνωστό μας και από τις ταινίες μυθοπλασίας Ιταλό Φρανσέσκο Μαζέλι, στον Ρίτι Παν από την Καμπότζη και σε δύο Ελληνες, τον Λέοντα Λοΐσιο, ντοκιμαντερίστα της δεκαετίας του ’50, και τον Τάσο Ψαρρά.

Η ελληνική έκπληξη

Η έκπληξη της βραδιάς ήταν η παρουσία δύο βασικών συντελεστών της νέας δημιουργίας του Ερίκ Ρομέρ: του παραγωγού Τάκη Βερέμη και της ηθοποιού Κατερίνα Διδασκάλου, που υποδύεται στην ταινία («O τριπλός πράκτορας», πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου, σε λίγες ημέρες) την Αρσινόη, μια ελληνικής καταγωγής ζωγράφο, στο Παρίσι της δεκαετίας του ’30. Στην ιδιαίτερα κολακευτική προσφώνηση της μορφωτικής ακολούθου της Γαλλίας, Φανί Μαλορί, η Κατερίνα Διδασκάλου αποκάλυψε έναν ιδιαίτερα σεμνό εαυτό, αν αναλογιστούμε τη μεγάλη της τύχη (και επιτυχία): «Ας είμαστε προσεκτικοί με τις λέξεις», είπε χαμογελαστά, για να προσθέσει αμέσως μετά: «Δεν είμαι πολύ καλή στο να αναλύω και να διηγούμαι την ιστορία μιας ταινίας. Ελπίζω να σας αποζημιώσει η ίδια η ταινία όταν προβληθεί στην Ελλάδα και να σας μεταδώσει την υπέροχη αίσθηση που είχα τους τρεις αυτούς μήνες στη Γαλλία».

Πάντως, χωρίς αμφιβολία, το γεγονός της πρεμιέρας του φεστιβάλ ήταν η προβολή της τελευταίας ταινίας του Ρίτι Παν «S21, η μηχανή θανάτου των Κόκκινων Χμερ», ένα συγκλονιστικό τεκμήριο της εξολόθρευσης περίπου 2.000.000 ανθρώπων από το ολοκληρωτικό καθεστώς της Καμπότζης τα τέσσερα χρόνια (1975 – 79) που παρέμεινε στην εξουσία υπό τον Πολ Ποτ. O Ρίτι Παν, θύμα ο ίδιος της αποτρόπαιας δράσης των Κόκκινων Χμερ, έχει αφιερώσει σχεδόν το σύνολο του κινηματογραφικού του έργου στην αποκάλυψη της απίστευτης κτηνωδίας. Στο νέο του ντοκιμαντέρ, ο Παν μάς μεταφέρει στο κέντρο φυλάκισης και βασανισμού «S21» της πρωτεύουσας Πνομ Πενχ και φέρνει ξανά πρόσωπο με πρόσωπο, δήμιους και θύματα. H ταινία ξαναπροβάλλεται απόψε στις 9, ενώ το Σάββατο μπορείτε να δείτε μία ακόμα ταινία του Ρίτι Παν, τη «Γη των περιπλανώμενων ψυχών».