ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το μετά 9/11 πρόσωπο των ΗΠΑ σε τρεις ταινίες

Τι κοινό μπορεί να έχουν ένας μετανάστης παγιδευμένος στο αεροδρόμιο JFK, ένας «ηλίθιος πρόεδρος» κι ένας κτηνοτρόφος; Είναι τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν σε τρεις ταινίες, που δείχνουν το νέο πρόσωπο της Αμερικής μετά την 11η Σεπτεμβρίου και πώς η ίδια η χώρα βλέπει τον εαυτό της. Μέσα από τον φόβο, τον αποκλεισμό ή με μια νέα προοπτική; Μόλις χθες άρχισε να προβάλλεται το «Terminal» του Στίβεν Σπίλμπεργκ με τον Τομ Χανκς και την Κάθριν Ζέτα-Τζόουνς. O Χανκς υποδύεται τον Βίκτορ, ένα μετανάστη από μια φανταστική ανατολική χώρα, ο οποίος φτάνει στη Νέα Υόρκη τη στιγμή που στη χώρα του γίνεται επανάσταση. Οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν τη βίζα του, ενώ δεν μπορεί να επιστρέψει στη χώρα του. Παραμένει λοιπόν για 9 μήνες στο τέρμιναλ του αεροδρομίου. Οπως λέει ο Σπίλμπεργκ, «όταν διάβασα το σενάριο, σκέφτηκα: «Να μια ευκαιρία στη σκιά της 11ης Σεπτεμβρίου να δείξουμε ανθρώπους απ’ όλους τους δρόμους της ζωής. Αν μαθαίναμε περισσότερα γι’ αυτούς, οι φόβοι μας θα ηρεμούσαν και θα γινόμασταν πάλι άνθρωποι που εμπιστεύονται τον άλλο»».

Στη λιγότερο χολιγουντιανή πλευρά του κινηματογράφου βρίσκεται ο Μάικλ Μουρ. Στο βραβευμένο με τον Χρυσό Φοίνικα «Φαρενάιτ 9/11» εξετάζει τις συνέπειες της τρομοκρατικής επίθεσης και της πολιτικής του Τζορτζ Μπους (του πιο ηλίθιου προέδρου των ΗΠΑ, όπως λέει ο Μουρ), που οδήγησε στους πολέμους του Αφγανιστάν και του Ιράκ. H ταινία, έπειτα από πολλά προβλήματα εξαιτίας της άρνησης της Ντίσνεϊ να τη διανείμει, θα βγει στις αμερικανικές αίθουσες την ερχόμενη Παρασκευή. Ενα άλλο ντοκιμαντέρ, αυτό με την υποστήριξη της Ντίσνεϊ, επιχειρεί να παρουσιάσει το θετικό πρόσωπο της Αμερικής. Το «America’s heart and soul» του Λούις Σουάρτσμπεργκ, είναι μια σειρά από πορτρέτα Αμερικανών (ενός κτηνοτρόφου, μιας τραγουδίστριας κ.λπ.), που υποστήριξαν τις επιλογές της ζωής τους, αν και σε αρκετές περιπτώσεις ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα πρότυπα. Κεντρικός άξονας της ταινίας είναι το πάθος για τη ζωή. O Σουάρτσμπεργκ είχε αρχίσει την ταινία πριν από τον Σεπτέμβριο του 2001, όμως θεωρεί ότι τώρα είναι καλύτερος ο χρόνος για την προβολή της. «Εχουμε να πάρουμε σημαντικές αποφάσεις σε ό,τι αφορά την κατεύθυνση που θέλουμε να πάρει η χώρα μας», λέει. Οσο για το ρατσιστικό κλίμα που φούντωσε τα τελευταία τρία χρόνια, κάποιοι μουσουλμάνοι stand up κωμικοί προσπαθούν να το ανατρέψουν με χιούμορ. Για παράδειγμα, σε ένα σόου με τον τίτλο «O Αλλάχ με έκανε αστείο», ένας κωμικός βγαίνει στη σκηνή φωνάζοντας «Assalam Aleikum» και εξηγώντας: «Για όσους δεν κατάλαβαν σημαίνει «θα σας σκοτώσω»». Και το κοινό -μουσουλμάνοι και μη- ξεσπάει σε γέλια.