ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

H περιπέτεια αναζήτησης ενός χαμένου κινητού

Μπενουά Ντυτέρτρ: «Υπηρεσία εξυπηρέτησης πελατών». Μετάφραση: Θωμάς Σκάσσης. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2005, σελ. 80.

H αίσθηση ρευστότητας που προκαλείται από τη διαφορά της ώρας μετά το αεροπορικό ταξίδι Βοστώνη-Παρίσι και η παράξενη ελαφρότητα που περιβάλλει το οικείο στον αφηγητή περιβάλλον της γαλλικής πρωτεύουσας, διακόπτεται από την επιτηδευμένη φωνή της αγενούς μηχανής που αντικαθιστά τα ανθρώπινα όντα στις υπηρεσίες εξυπηρέτησης πολιτών. Οντας υποχρεωμένος να εισαχθεί στα τελευταία επιτεύγματα της πληροφορικής, προκειμένου να εξυπηρετεί την καθημερινότητά του, ο αφηγητής, Γάλλος σαραντάρης, εργένης, στην κορυφή της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, δεν πετυχαίνει παρά να αυξάνει τον εκνευρισμό του από τις χαμένες ώρες αναμονής στις τηλεφωνικές υπηρεσίες εξυπηρέτησης και τη δυσφορία του από την αντιμετώπιση των υπαλλήλων που για ένα γλίσχρο μισθό χρησιμοποιούν, συνήθως χαμογελώντας πλατιά, προκαθορισμένες εκφράσεις. Τα ανθρώπινα λάθη απαγορεύονται προφανώς στη μηχανοκρατούμενη εποχή που πέτυχε να μετατρέψει τα παρισινά μπιστρό σε θαλάμους συμπίεσης.

Παρόμοια στοιχεία που κάποτε καταλήγουν και στην απώλεια της ίδιας της λογικής, αποτελούν τα θεματικά μοτίβα της νουβέλας του Μπενουά Ντυτέρτρ «Υπηρεσία εξυπηρέτησης πελατών», στην εξαιρετική μετάφραση του Θωμά Σκάσση από τις εκδόσεις της Εστίας. Τον νέο Γάλλο συγγραφέα (γένν. 1960) έχουμε ήδη γνωρίσει από τη μετάφραση στα Ελληνικά του μυθιστορήματός του «Ταξίδι στη Γαλλία» (Εστία, μετάφραση Μαρίνα Μέντζου, 2003), βιβλίο που απέσπασε το βραβείο Μεντισίς 2001. Στο βιβλίο αυτό ο κόσμος της αβεβαιότητας και της ακαταστασίας αντικαθιστά την παλιά παραδοσιακή μορφή του κόσμου μηχανορραφώντας τα πεπρωμένα του. Αφορμή της αφήγησης της νουβέλας του Ντυτέρτρ γίνεται η απώλεια ενός κινητού τηλεφώνου εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας, που δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε εκατομμύρια πληροφορίες, οι οποίες διευρύνουν την επικοινωνία και χρησιμεύουν να μη χάσει κανείς τον δρόμο του στη ζωή. H προσπάθεια ανεύρεσής του πυροδοτεί την αφήγηση της περιπλάνησης στον κόσμο των σύγχρονων επιχειρήσεων, που αγγίζει όχι μόνο τους νέους, αλλά και τους σαραντάρηδες που μεγάλωσαν με το πείσμα να μην περιθωριοποιηθούν παρά τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούνται. Σαρκαστικός και ανατρεπτικός μαζί ο Ντυτέρτρ αφηγείται την άσκοπη προσπάθεια να θυμηθεί τον εκάστοτε κωδικό προκειμένου να χρησιμοποιήσει τα μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας και την αμηχανία του μπροστά στο άκαρπο της υπόθεσης, καθώς κανείς από τους υπεύθυνους του εκσυγχρονισμού δεν ήταν σε θέση να τον πληροφορήσει για οτιδήποτε. Επιχειρήσεις θυγατρικές ενός μεγαλύτερου ομίλου με δραστηριότητες απλωμένες παντού, κατορθώνουν να λυμαίνονται το Διαδίκτυο και να καταδιώκουν τους πελάτες τους ζητώντας τους χρήματα. Θύμα τους ο αφηγητής που επιμένει να μην εγκαταλείψει τη μάχη και να μπει σε έναν απόλυτα μοντέρνο κόσμο υιοθετώντας την τυφλή λογική της οργάνωσης της αγοράς, αντί εκείνης «της ουράς». O «προνομιούχος πελάτης» πέφτοντας από έκπληξη σε έκπληξη αντιλαμβάνεται τελικά ότι τα μικρά μυστικά των στελεχών αυτών των επιχειρήσεων εντοπίζονται στην αδιαφορία για τους πελάτες τους. O καινούργιος κόσμος, ωστόσο, είναι ανυπόφορος και για τα ίδια αυτά στελέχη που δοκιμάζουν τις νέες μεθόδους σε περιβάλλον μοναξιάς και έλλειψης οποιασδήποτε επικοινωνίας.

Με το νέο του αυτό βιβλίο ο ταλαντούχος Γάλλος συγγραφέας κατορθώνει, εστιάζοντας στη λεπτομερή αποτύπωση του βιωμένου, να καταστήσει την αφήγησή του αντικείμενο γνώσης που προβάλλει τα οράματα του σύγχρονου μοντέρνου κόσμου χωρίς η προσπάθειά του αυτή να αποτελεί υπέρβαση ή παράβαση του συγγραφικού του εγχειρήματος, αλλά μάλλον εγγύηση της επιτυχίας και της αξίας του.