ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Στον εύθραυστο κόσμο του Αλ. Μπράις Ετσενίκε

Υπηρέτης και εραστής της προφορικότητας, της αφήγησης και του παραμυθιού, της πιο ισχυρής παράδοσης στη Λατινική Αμερική, ο Περουβιανός συγγραφέας Αλ. Μπράις Ετσενίκε. Ετσι, μέσα από τα μάτια ενός παιδιού έγραψε το βιβλίο «Ενας κόσμος για τον Τζούλιους» (μετ. Γ. Ρούβαλης, εκδ. Scripta»), στις σελίδες του οποίου αφηγείται «έναν εύθραυστο κόσμο»· τη μεγαλοαστική τάξη του Περού. Γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας ο ίδιος, μεγάλωσε με το υπηρετικό προσωπικό ενός τεράστιου πύργου, όπως και ο Τζούλιους. Μέλη της οικογένειάς του ήταν αντιβασιλείς, πρόεδροι της δημοκρατίας, τραπεζίτες και φεουδάρχες. «Οι υπηρέτες ήταν καταπιεσμένοι και σιωπηλοί. Οι κύριοι ασχολούνταν με κοκτέιλ και τένις», έλεγε χθες το μεσημέρι στο Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας. H έκδοση του βιβλίου του, το 1970, συνέπεσε με την «προοδευτική» δικτατορία των στρατιωτικών. «Θεωρήθηκε το μυθιστόρημα της περουβιανικής επανάστασης, το μυθιστόρημα που διέλυσε την ολιγαρχία και όταν επέστρεψα στο Περού μού επεφύλαξαν υποδοχή εθνικού ήρωα», λέει ο Ετσενίκε που παραδέχεται: «Είμαι δείγμα αυτής της ολιγαρχίας».

Ετσι κι αλλιώς η ζωή του είναι σαν παραμύθι. H οικογένειά του τον πίεζε να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις κι εκείνος το έσκασε μ’ ένα φορτηγό πλοίο για την Ευρώπη. «Αρχισα να γνωρίζω το Περού στην Ευρώπη», λέει. Δίδαξε στο Παρίσι σε πανεπιστήμια, επισκέφτηκε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες για να γνωρίσει τη λογοτεχνία τους. Το πρώτο του βιβλίο, «Ενας κόσμος για τον Τζούλιους» κυκλοφόρησε το 1970, αλλά πέρασαν πολλά χρόνια μέχρις ότου αρχίσει ν’ ασχολείται αποκλειστικά με τη γραφή: το 1984. Από το 1970 μέχρι σήμερα έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα, χρονικά, νουβέλες, και απομνημονεύματα με τίτλο «H ζωή με την άδειά σας». Στα ελληνικά για πρώτη φορά κείμενό του μεταφράστηκε το 1994, στην ανθολογία «Νέοι πεζογράφοι της Λατινικής Αμερικής» (εκδ. «Παρατηρητής») σε μετάφραση πάλι του Γ. Ρούβαλη.

Ο Αλφρέντο Μπράις Ετσενίκε είναι ένας άνθρωπος με πολύ χιούμορ και όπως ο ίδιος δηλώνει, δανειζόμενος τη φράση του Σταντάλ, «για να κερδίσεις κάποιον πρέπει να τον κάνεις να γελάσει» και θεωρεί ότι «χωρίς την ειρωνεία και το χιούμορ η ζωή θα ήταν σκέτη γραφειοκρατία». «O “Τζούλιους” είναι το μυθιστόρημα όσων ανακαλύπτουν τον εαυτό τους ζώντας στο εξωτερικό και ανακαλύπτουν τις αντιφάσεις και τις συγκρούσεις ανάμεσα σε δύο κόσμους, σε δύο πατρίδες», λέει ο Αλ. Ετσενίκε. Σήμερα μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στην Ισπανία και στο Περού: «H Ισπανία είναι ένα Περού που δεν με πονάει».