ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αιώνας ελληνικού σινεμά

Αγγελος Ρούβας – Χρήστος Σταθακόπουλος

Ελληνικός κινηματογράφος 1905-2005

Ιστορία – Φιλμογραφία – Βιογραφικά (2 τόμοι)

εκδ. Ελληνικά Γράμματα και Ιδρυμα Σοφία

Ατέλειωτα χιλιόμετρα σελιλόιντ, συγκεντρωμένα σε 1.268 σελίδες. H ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, που φέτος συμπληρώνει την πρώτη εκατονταετία του, οι ταινίες, οι δημιουργοί, η εικονογραφία των 2.650 ελληνικών ταινιών και ντοκιμαντέρ που καταμέτρησαν οι δημιουργοί αυτής της επίπονης και μακρόχρονης εργασίας.

Σκηνοθέτης ο Αγγελος Ρούβας, συλλέκτης και ερευνητής ο Χρήστος Σταθακόπουλος αποφάσισαν να καταπιαστούν με κάτι διαφορετικό: συγκέντρωσαν περισσότερα από 400 βιογραφικά Ελλήνων ηθοποιών και ένα τεράστιο φωτογραφικό υλικό που στόχο έχει να καλύψει όλες τις ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές της εκατονταετίας.

«Μέχρι σήμερα ο ελληνικός κινηματογράφος έχει διαγράψει μια πορεία ενός αιώνα με πολλές φάσεις και αντιφάσεις, επιτεύγματα και άστοχες επιλογές, περιόδους ανθηρές και άλλες ισχνών αγελάδων, καλλιτεχνικές αναζητήσεις και νοσταλγικές αναπολήσεις», σημειώνει στον πρόλογο ο κριτικός κινηματογράφου Μισέλ Δημόπουλος. Το δίτομο αυτό έργο στέκεται στις καλές και τις κακές στιγμές των Ελλήνων σκηνοθετών, τις μεγάλες και τις αδιάφορες ερμηνείες στη μεγάλη οθόνη, στα τραγούδια που βγήκαν από το πανί και έκαναν μεγάλη αυτοτελή πορεία στο ελληνικό τραγούδι, τους ανθρώπους που με χίλιες δυσκολίες, πίσω από τις κάμερες, είχαν την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα.

Τα πρώτα

Οι «Υφάντρες» των αδελφών Μανάκια έχουν το νούμερο 1 σ’ αυτή την τεράστια φιλμογραφία και οι πρώτες κινηματογραφικές αίθουσες είναι: στην Αθήνα το «Θέατρον του Κόσμου» ή «Κόσμος» (1908), γωνία Σταδίου και Γεωργίου Σταύρου και στον Πειραιά τα «Ολύμπια του Πειραιώτη επιχειρηματία Γιάννη Συνοδινού, λίγα χρόνια αργότερα, το 1913. Οσο για την πρώτη ελληνική εταιρεία παραγωγής, ιδρυτής της ήταν ο ηθοποιός Σπύρος Δημητρακόπουλος, το 1910, με την επωνυμία «Αθήνη Φιλμ».

Την πρωτιά, στις ταινίες μεγάλου μήκους, κατέχει η «Γκόλφω» (1914), σενάριο-σκηνοθεσία Κώστας Μπαχατόρης, φωτογραφία Φίλιππο Μαρτέλλι. «H πρώτη ελληνική ταινία μεγάλου μήκους στοίχισε 100.000 χρυσές δραχμές και έκανε πρεμιέρα στον κινηματογράφο «Πάνθεον». Πρωταγωνιστούσαν κατά το πλείστον ερασιτέχνες ηθοποιοί και γυρίστηκε στο στούντιο του Μπαχατόρη στην οδό Χαλκοκονδύλη αλλά και σε τοπία της ελληνικής υπαίθρου. H ταινία σημείωσε εισπρακτική αποτυχία και οδήγησε τον επιχειρηματία στη διάλυση της εταιρείας του», σημειώνεται στην έκδοση.

Παρά τον όγκο των στοιχείων και των πληροφοριών που συνοδεύει κάθε παραγωγή, ο «Ελληνικός Κινηματογράφος» έχει μια αύρα κινηματογραφικής ταινίας. Και ταυτόχρονα λειτουργεί και ως βιβλίο. Δηλαδή ο αναγνώστης έχει συγκεντρωμένο το υλικό, πράγμα που τον βοηθάει να κρίνει, να συγκρίνει, να διαπιστώνει. Ποια θέματα ενέπνεαν τους Ελληνες κινηματογραφιστές κατά περιόδους; Πόσοι ηθοποιοί έκαναν μια τεράστια επιτυχία σε μια ταινία και δεν ξανακούστηκαν; Ποιοι συνθέτες έντυσαν κινηματογραφικά έργα; Ποιες εταιρείες παραγωγής υπογράφουν τις περισσότερες ταινίες;

Ενα βιβλίο για τον κινηματογράφο, ένα βιβλίο σαν κινηματογραφική ταινία, με πρωταγωνιστές τις ελληνικές ταινίες των τελευταίων εκατό χρόνων.