ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Οι νέοι καλλιτέχνες σήμερα είναι πιο ανασφαλείς»

Οι νέοι καλλιτέχνες χρειάζονται στοργή και έμπρακτη εμψύχωση. Δυστυχώς όμως στην Ελλάδα είναι ελλιπής -αν όχι ανύπαρκτος- ο υποστηρικτικός μηχανισμός που αναδεικνύει τα ταλέντα και τα βοηθάει να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην αγορά της τέχνης. Σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπως λ.χ. η Ισπανία, όπου παρέχεται πλήθος ευκαιριών, οι εγχώριοι εκκολαπτόμενοι δημιουργοί πρέπει να βρουν μόνοι τον δρόμο τους.

Τα καλλιτεχνικά βραβεία είναι συχνά μια σημαντική αναγνώριση για τους καλλιτέχνες, σε εκείνη τη δύσκολη περίοδο που μεσολαβεί ανάμεσα στο τελευταίο έτος της φοίτησης και στις πρώτες απόπειρες καταξίωσης. Τα τελευταία επτά χρόνια θεσμοθετήθηκε το βραβείο ΔΕΣΤΕ, το βραβείο της Eurobank για τους αριστεύσαντες της ΑΣΚΤ και το βραβείο Φρυσίρα (αν και απευθύνεται και σε ξένους καλλιτέχνες), γεγονός που γεννά μεγαλύτερες ελπίδες για το μέλλον. Με αφορμή την έκθεση με τα βραβευθέντα έργα του επάθλου Σπυρόπουλου στην γκαλερί Νέες Μορφές, του μακροβιότερου αντίστοιχου θεσμού που κλείνει φέτος 15 χρόνια ζωής, η «Κ» μιλάει με τη διευθύντρια του ομώνυμου ιδρύματος και επιμελήτρια του αφιερώματος, κριτικό τέχνης, Ολγα Δανιηλοπούλου.

– Τι θα παρουσιάσετε στις Νέες Μορφές από την ερχόμενη Παρασκευή;

– Εκθέτουμε τα έργα των 6 καλλιτεχνών που διακρίθηκαν τα τελευταία έξι χρόνια και καλύπτουν όλο το φάσμα της εικαστικής δημιουργίας από βίντεο και περφόρμανς μέχρι εγκαταστάσεις. Κάθε έτος ξεχωρίζουμε δύο υποψηφίους, που κρίνονται από ειδική επιτροπή με μέλη που αλλάζουν συχνά. Τα χρηματικά έπαθλα είναι 3.000 και 1.500 ευρώ αντιστοίχως για τον πρώτο και τον δεύτερο νικητή. Στην παρούσα έκθεση συμπεριλαμβάνονται δημιουργίες των Γεωργία Χατζηβασιλειάδη, Φανή Σοφολόγη, Παναγιώτη Βίττη, Γεωργία Σαγρή, Θεόδωρου Σταματόγιαννη και Αλέξανδρου Αβρανά.

Σύγχρονες μορφές δημιουργίας

– Ανάμεσα στους βραβευθέντες, μόνο ένας ασχολείται με συνέπεια με τη ζωγραφική. Υπάρχει οπισθοχώρηση στην τέχνη του χρωστήρα στην Ελλάδα αν και στο εξωτερικό επιστρέφει η ζωγραφική;

– Η αλήθεια είναι ότι δεν βραβεύσαμε ζωγραφικά έργα, διότι όσα μας κατέθεσαν οι υποψήφιοι ήταν κακής ποιότητας. Γιατί λοιπόν να μη δώσουμε το βραβείο σε δουλειές που ήταν καλύτερες; Σε γενικές γραμμές πιστεύω ότι ζούμε αυτήν την περίοδο μια νέα φάση στην Ελλάδα, με καλλιτέχνες, τεχνοκριτικούς και ιστορικούς τέχνης να εστιάζουν στις σύγχρονες μορφές εικαστικής δημιουργίας πέραν της ζωγραφικής. Υπήρξε η ανάγκη για νέα πράγματα και εκφράστηκε δυναμικά.

– Χάρη στη συνεχή σας παρουσία στην επιτροπή κρίσης, είσαστε σε θέση να γνωρίζετε την ψυχολογία και το έργο των βραβευθέντων από όλες τις φουρνιές. Ποιες είναι οι αλλαγές που παρατηρείτε με το πέρασμα των ετών;

– Οι νέοι καλλιτέχνες σήμερα είναι πιο ανασφαλείς. Εχω την αίσθηση ότι πολλές φορές ασχολούνται περισσότερο με τη διαχείριση του καλλιτεχνικού τους έργου παρά με την ουσία του. Αυτή είναι μια αλλαγή νοοτροπίας, που έγινε σταδιακά τα τελευταία χρόνια και φέρουν ένα μερίδιο ευθύνης οι διδάσκοντες στην ΑΣΚΤ. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Νέοι άνθρωποι που έχουν ως προτεραιότητα να αποκτήσουν παιδεία και μετά να ασχοληθούν με την καριέρα.

– Εχετε εντοπίσει κάποιο κοινό παρονομαστή στις δημιουργίες των βραβευθέντων της τελευταίας δεκαπενταετίας;

– Θα έλεγα ότι δεν υπάρχει κοινός παρονομαστής, αλλά η επιθυμία να κινηθούν σε μια κατεύθυνση που θα κάνει το έργο τους πιο αναγνωρίσιμο. Σαν να ακολουθούν λίγο τη «μόδα».

Μόνοι οι ταλαντούχοι

– Σας κάνει πιο αισιόδοξη η ύπαρξη περισσότερων βραβείων για νέους καλλιτέχνες στη χώρα μας; Βοηθούν τα έπαθλα -όπως λ.χ. το ΔΕΣΤΕ- να γίνουν οι τελευταίοι πιο γνωστοί στο εξωτερικό;

– Η αύξηση του αριθμού των βραβείων σίγουρα μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις. Σε γενικές γραμμές θα έλεγα όμως ότι -απούσης της απαραίτητης υποδομής- οι ταλαντούχοι καλλιτέχνες θα πρέπει πάλι να κινηθούν μόνοι τους για να τα καταφέρουν. Μπορεί κάποιος να πάρει το βραβείο ΔΕΣΤΕ και να δει έργα του να μπαίνουν στη συλλογή Ιωάννου και να πηγαίνουν σε εκθέσεις του εξωτερικού. Για να κάνουν όμως καριέρα οι νέοι καλλιτέχνες εκτός ελληνικών συνόρων θα πρέπει να έχουν με κάποιο τρόπο και τη στήριξη του κράτους.

– Τι ετοιμάζετε στο μέλλον;

– Να πουλήσουμε το ακίνητο του μουσείου Σπυρόπουλου στην Εκάλη με την προοπτική να αγοραστεί κάποιο κτίσμα στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο θα στεγάσει τόσο τα 260 έργα του καλλιτέχνη όσο και τις δημιουργίες των νέων καλλιτεχνών που έχουν κερδίσει το βραβείο. Παράλληλα, προγραμματίζουμε να υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι για περιοδικές εκθέσεις και εικαστικές δράσεις. Αν όλα πάνε καλά, θα είμαστε έτοιμοι σε περίπου δύο χρόνια από σήμερα. Ευτυχώς που μας φιλοξενούν οι Νέες Μορφές και έτσι μπορούμε σε αυτή τη δύσκολη φάση να δείξουμε στο ευρύ κοινό τα έργα των παιδιών που πήραν το βραβείο.