ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διακρινοντας

Παλαιότερα, η έννοια «αυτοκρατορία» αναφερόταν σε σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονταν στην αρχαιότητα και στον Μεσαίωνα, πριν από την ανάδυση των νεότερων εθνικών κρατών. Και ακόμα αναφερόταν στις μορφές εξουσίας και εκμετάλλευσης που αναπτύχθησαν εκ μέρους των αποικιοκρατών. Σήμερα, η έννοια «αυτοκρατορία» επανήλθε στο προσκήνιο ως όρος «κλειδί» ανάμεσα στους πολιτικούς επιστήμονες, τους σχολιαστές και τους ακτιβιστές. Το βιβλίο «Αυτοκρατορία» (2001) των Michael Hardt και Antonio Negri συνέβαλε αποφασιστικά στην εκλαΐκευση του όρου. Σύμφωνα με τους δύο συγγραφείς, η «αυτοκρατορία» αποτελεί μια νέα πολιτική τάξη η οποία αναδύθηκε μετά την ανατροπή των αποικιοκρατικών καθεστώτων και την κατάρρευση των σοβιετικών φραγμών στην παγκόσμια καπιταλιστική αγορά. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομικής και πολιτισμικής ανταλλαγής που σφράγισε τη νέα περίοδο συνοδεύτηκε από τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης, μιας καινούργιας λογικής και δομής, μιας νέας μορφής πολιτικής κυριαρχίας – της αυτοκρατορίας. Με τις θέσεις αυτές προλογίζουν οι Πολυμέρης Βόγλης, Γιάννης Παπαθεοδώρου και Ιωάννα Λαλιώτου το 5ο τεύχος του αγγλόφωνου περιοδικού «Historein» των εκδόσεων «Νεφέλη». Αφιερωμένο στις «Αυτοκρατορίες» η ετήσια εκδοση καλύπτει ζητήματα όπως «Ιδεολογία και δίκτυα εξουσίας», «Μετά την αποικιοκρατία», «Ο ασιατικός τρόπος παραγωγής», «Ο φεμινισμός στην εποχή της αυτοκρατορίας», «Αυτοκρατορίες και εθνική ιστοριογραφία» και «Η ορατότητα της ιστορίας». Το επόμενο τεύχος του «Historein» θα είναι αφιερωμένο στο θέμα «Θρησκείες σε σύγκρουση. Από την πολεμική στον πόλεμο. (Υστερη αρχαιότητα – 18ος αιώνας)».

Τρία χρόνια κυκλοφορίας συμπληρώνει το περιοδικό κριτικής, λογοτεχνίας και τεχνών «Κ» υπό τη διεύθυνση του κριτικού Αλέξης Ζήρα και του ποιητή Κώστα Γ. Παπαγεωργίου. Υστερα από σειρά αφιερωμάτων σε κριτικούς όπως οι Τέλλος Αγρας και Τίμος Μαλάνος, σε πεζογράφους όπως οι Αλέξανδρος Κοτζιάς και Μένης Κουμανταρέας και σε ποιητές όπως ο Κωστής Παλαμάς, το δέκατο τεύχος του περιοδικού των εκδόσεων «Αλεξάνδρεια» είναι αφιερωμένο στον Κώστα Καρυωτάκη. Για το έργο του αυτόχειρος ποιητή γράφουν οι Ιωάννης Πολύζος, Μορφία Μάλλη, Γιάννης Κοντός, Αλέξης Ζήρας, Γιώργος Παγανός, Γιάννης Βαρβέρης, Κώστας Βούλγαρης, Χάρης Ψαρρράς, Τιτίκα Δημητρούλια και Δημήτρης Κοσμόπουλος. Το επόμενο τεύχος του «Κ» θα είναι αφιερωμένο στον Κ. Θ. Δημαρά.

«Ομως το Πάσχα τέλειωσε, μητέρα./ Κι εμείς τι θ’ απογίνουμε/ σ’ ένα παγκάκι/ αθάνατοι/ καθώς νυχτώνει;» Με πολυσέλιδο αφιέρωμα στον ποιητή Γιάννη Βαρβέρη κυκλοφορεί το τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Εντευκτήριο» του Γιώργου Κορδομενίδη. Περιλαμβάνει αδημοσίευτα ποιήματα καθώς και κείμενα των Μαρία Κέντρου – Αγαθοπούλου, Σάκη Σερέφα, Σταύρου Ζαφειρίου, Γεωργίας Τριανταφυλλίδου, Βαγγέλη Χατζηβασιλείου, Αλέξη Ζήρα, Μένη Κουμανταρέα, Ρούλας Αλαβέρα και Σπύρου Παγιατάκη, ενώ παράλληλα κοσμείται με σκίτσο του Αρκά. Για τα βιβλία του Δ. Ν. Μαρωνίτη «Συνομιλία», «Ομηρικά μεγαθέματα» και «Επιλεγόμενα στην Ομηρική Οδύσσεια» γράφουν οι Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Σοφία Νικολαΐδου και Λάμπρος Πόλκας.

«Οπολιτισμός δεν πραγματοποιείται απλώς με την κρατική επιδότηση πολιτιστικών γεγονότων, φορέων και ιδρυμάτων που παράγουν μεμονωμένα πολιτιστικά προϊόντα ή αντανακλούν την τρέχουσα πολιτιστική αμηχανία του κράτους. Ο πολιτισμός οφείλει να συνδέεται και με την ποιότητα ζωής και τις διανθρώπινες σχέσεις σε όλους τους τομείς. Δίχως έμπρακτη νοηματοδότηση του συλλογικού μας βίου, δεν παράγεται εναλλακτική πολιτική και παρέμβαση στον πολιτισμό, αλλά διαχείριση πολιτιστικών συμβάντων». Οι απόψεις αυτές του Σταύρου Γιαγκάζογλου προλογίζουν το αφιέρωμα του περιοδικού «Ινδικτος» στον «Πολιτισμό και την πολιτική». Συνεργάτες στο 20ό τεύχος του περιοδικού το οποίο κυκλοφορούν οι ομώνυμες εκδόσεις, είναι οι Ηλίας Παπαγιαννόπουλος, Σταμάτης Δ. Γερογιωργάκης, π. Ευάγγελος Γκανάς, Γιάννης Κιουρτσάκης, Αντώνιος Κ. Παπαντωνίου, Ιωάννα Τσιβάκου, Γιάννης Βενέρης, Βρασίδας Καραλής, Δήμητρα Γουργιώτη, Στέλιος Παπαθανασίου, Δημήτρης Βλάχος, Αναστασία Κυρκίνη, Παναγιώτης Δόικος και Κ. Ε. Ιωαννίδης. Το τεύχος κοσμείται από φιγούρες και σχέδια του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών. Το επόμενο τεύχος θα είναι αφιερωμένο στην «Ετερότητα».