ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Στο Σεντ Πάνκρας του Λονδίνου ο 21ος αιώνας έχει βικτωριανό στυλ

Ο κόσμος στον εξώστη του Σεντ Πάνκρας χαζεύει τους δύο ερωτευμένους του Πολ Ντέι, ένα επιβλητικό άγαλμα από μπρούντζο, ύψους εννέα μέτρων και βάρους είκοσι τόνων, που απεικονίζει μία αρχετυπική εικόνα της σιδηροδρομικής εμπειρίας: το αντάμωμα των δύο αγαπημένων.

Ενα επίπεδο πιο κάτω, πολύ λιγότεροι άνθρωποι κοντοστέκονται μπροστά σ’ ένα άλλο άγαλμα: του Βρετανού ποιητή Τζον Μπέτζεμαν. Πολύ άδικο αν σκεφθεί κανείς ότι σ’ αυτόν τον σημαντικό άνθρωπο των βρετανικών γραμμάτων και στην οργισμένη του αρθρογραφία οφείλεται η διάσωση του συγκροτήματος του Σεντ Πάνκρας πίσω στη δεκαετία του ’60. Εκείνα τα χρόνια ήταν της μόδας να λοιδορείται ο βικτωριανός κόσμος και το κτίριο του Σεντ Πάνκρας, αυτό το επίτευγμα της βικτωριανής αρχιτεκτονικής και μηχανικής ήταν έτοιμο να κατεδαφιστεί. Ακούγεται ασύλληπτο σήμερα που ο ανακαινισμένος σταθμός συγκεντρώνει τον θαυμασμό χιλιάδων ανθρώπων κάθε μέρα. Εκεί, πριν από λίγες εβδομάδες έσπασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ ταχύτητας ο συρμός του Eurostar διανύοντας την απόσταση μεταξύ Παρισιού και Λονδίνου σε μόλις δύο ώρες, τρία λεπτά και τριανταεννιά δευτερόλεπτα.

Ντελίριο

Το συγκρότημα του Σεντ Πάνκρας με τον σιδηροδρομικό σταθμό και το ξενοδοχείο στη νεογοτθική πρόσοψη φαίνεται πως είναι καταδικασμένο να μεταφέρει στους αιώνες (και σε μας) το ντελίριο της βικτωριανής φιλοδοξίας. Ηταν το μέγεθος, ήταν η μεγαλοπρέπεια, ήταν οι αρχιτεκτονικοί συμβολισμοί διαθλασμένοι μέσα από την ασυγκράτητη ορμή και δύναμη του νεογοτθικού λεξιλογίου, ό,τι πιο βρετανικό είχε να επιδείξει η παραγωγή της εποχής. Και, κυρίως, ήταν η εμπέδωση των μεγάλων τεχνικών κατακτήσεων της βικτωριανής εποχής. Με το Σεντ Πάνκρας, στα μέσα του 19ου αιώνα, η Βρετανία γιόρτασε τον παντοδύναμο εαυτό της. Κι έναν αιώνα μετά, ήταν έτοιμη να τον κατεδαφίσει.

Από τη στιγμή που τα χειρότερα απεφεύχθησαν, η μοίρα του Σεντ Πάνκρας έμοιαζε προδιαγεγραμμένη. Σ’ ένα Λονδίνο που ετοιμάζεται να διοργανώσει Ολυμπιακούς Αγώνες, τα θέματα προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς βρίσκονται υψηλότερα από ποτέ στην πολιτική ατζέντα και το real estate, η αγορά γης, είναι το νέο Χρηματιστήριο, το Σεντ Πάνκρας κάνει ξανά την πρωτεύουσα υπερήφανη. Οι εργασίες στην επιβλητική στέγη από ατσάλι και γυαλί επιτρέπουν τη διάχυση φυσικού φωτισμού στον σταθμό, ενώ αποκαλύφθηκαν οι αιθέριες γαλάζιες αποχρώσεις του μεταλλικού σκελετού. Δεκάδες καταστήματα, εστιατόρια και καφέ ξαναδίνουν ζωή στον πάλαι ποτέ περιφρονημένο σταθμό. Στην πρόσοψη τα έργα θα συνεχίζονται μέχρι το 2009. Δεν θα πειραχθεί τίποτα από το νεογοτθικό facade. Εννοείται: γι’ αυτό θα πληρώνουν (τόσα πολλά) οι πελάτες του νέου ξενοδοχείου της Marriott και των διαμερισμάτων πολυτελείας που διαχειρίζεται νεοϋορκέζικος οίκος. Ναι: οι Βικτωριανοί είναι ξανά στη μόδα.