ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Θαυμάσια η ορχήστρα, χλωμός ο Ασκενάζυ

Δύο συναυλίες της Βασιλικής Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Στοκχόλμης διηύθυνε στις 17 και 18 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα Φίλων της Μουσικής ο γνωστός και δημοφιλής στην Ελλάδα Βλαντιμίρ Ασκενάζυ. Οι Σουηδοί μουσικοί υπερασπίστηκαν αποκλειστικά ρεπερτόριο της βόρειας Ευρώπης, αν και είναι ενδιαφέρον ότι δεν περιέλαβαν στα προγράμματά τους έργα κάποιου δικού τους συνθέτη: ακούστηκε συμφωνική μουσική του Φινλανδού Γιαν Σιμπέλιους, το Κοντσέρτο για κλαρινέτο του Δανού Καρλ Νήλσεν και το Κοντσέρτο για πιάνο του Νορβηγού Εντβαρντ Γκρηγκ.

Το πρόγραμμα της πρώτης βραδιάς ξεκίνησε με το συμφωνικό ποίημα «Ωκεανίδες» του Σιμπέλιους, σημαντικού δημιουργού του οποίου η μουσική δυστυχώς σπάνια ακούγεται στη χώρα μας. Στο συγκεκριμένο έργο, το φάντασμα της «Θάλασσας» του Ντεμπυσσύ πλανάται πάνω από την παρτιτούρα. Ωστόσο, οι δραματικές διαστάσεις και το συναισθηματικό βάθος της μουσικής του Σιμπέλιους είναι τελείως διαφορετικά. Το ανάλαφρο και παιχνιδιάρικο ξεκίνημα εξελίσσεται σταδιακά σε μία δίνη που παρασύρει τον ακροατή στα ιλιγγιώδη βάθη της θάλασσας, της μουσικής, του συναισθήματος. Η ορχήστρα απέδωσε την κλιμάκωση με επιτυχία, ωστόσο χωρίς εκείνες τις αιχμές που θα έδιναν στην ερμηνεία συγκεκριμένο προφίλ.

Εντυπωσιακός κλαρινετίστας

Ασφαλώς ο Σουηδός κλαρινετίστας Μάρτιν Φράιστ αποτελεί ειδική περίπτωση, όχι μόνο για την εντυπωσιακή κυριαρχία πάνω στο μουσικό όργανο που έχει επιλέξει, αλλά και για την ιδιαίτερη σκηνική του παρουσία. Στην Αθήνα επιβεβαίωσε τη φήμη του κατ’ αρχήν με την ερμηνεία του στο Κοντσέρτο του Νήλσεν και στη συνέχεια στα δύο εκτός προγράμματος σύντομα έργα που απέδωσε. Η μουσικότητά του εκτιμήθηκε κυρίως στο αντισυμβατικό έργο του Δανού συνθέτη, καθώς ανέδειξε ποιότητες που δύσκολα διακρίνονται πίσω από την εσκεμμένα στριφνή γραφή.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με τη δημοφιλέστερη Συμφωνία του Σιμπέλιους, τη Δεύτερη. Το μεγαλειώδες έργο με τα αντιφατικά συναισθήματα και τη διαρκώς επαναπροσδιοριζόμενη διάθεση έδωσε την ευκαιρία να προβληθούν οι αρετές της Βασιλικής Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Στοκχόλμης. Η ποιότητα του ήχου σε όλες τις ομάδες και ο έλεγχος της δυναμικής επέτρεπαν τη σταδιακή κλιμάκωση και αποφόρτιση της μουσικής με κάθε τρόπο, έτσι ώστε ο Ασκενάζυ να έχει στα χέρια του ένα άριστο εργαλείο για να εκφράσει την επική πνοή και τα αντικρουόμενα συναισθήματα της μουσικής όπως και όσο καλύτερα έκρινε. Ωστόσο, ούτε σε αυτή την περίπτωση μπόρεσε να δώσει συγκεκριμένη μορφή στον ηχητικό όγκο, να διαμορφώσει από το τόσο πλούσιο μουσικό υλικό έναν χαρακτήρα συγκεκριμένο. «Αβοήθητη», η μουσική ήχησε ουδέτερη, ενώ ο πλούσιος συναισθηματικός κόσμος τού έργου έμεινε βουβός.