ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αποθεώνοντας τους υπερτροφικούς μυς

Με την ίδια άνεση που ο Ποπάι κατάπινε λίγο σπανάκι για να αποκτήσει υπερφυσικές ικανότητες, οι σημερινοί υπερήρωες καταναλώνουν στεροειδή για να ανταποκριθούν στα πρότυπα της εποχής. Ποια πρότυπα; Του «μεγαλύτερου, δυνατότερου, ταχύτερου» ανθρώπου στον κόσμο. Ο Αμερικανός σκηνοθέτης Κρίστοφερ Μπελ στρέφει την κάμερα στη χώρα του με κριτική διάθεση: «Επιβραβεύουμε πάνω απ’ όλα την ταχύτητα και το μέγεθος. Θέλουμε να είμαστε πάντα νικητές στα σπορ, στις επιχειρήσεις, στον πόλεμο. Είναι να απορεί κανείς που τόσοι από τους ήρωές μας κάνουν χρήση ουσιών;». Ερώτημα που διερευνά στο ντοκιμαντέρ του «Bigger, stronger, faster», το οποίο προβάλλεται σήμερα στις 10.30 μ.μ., στον «Απόλλωνα, στο πλαίσιο του 14ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας – Νύχτες Πρεμιέρας. Ο 35χρονος Μπελ και τα αδέλφια του αποτελούν το βασικό «υλικό». Η οικογένεια Μπελ μεγάλωσε με είδωλα τον Χόγκαν, τον Σταλόνε, τον Σβαρτσενέγκερ, μέσα στην υποκουλτούρα των στεροειδών, αποθεώνοντας τους υπερτροφικούς μυς που «πραγματώνουν το αμερικάνικο όνειρο». Ως σκηνοθέτης, λάτρης του Μάικλ Μουρ, ο Μπελ αντιμετωπίζει το δίλημμα: Οταν ανακαλύπτεις ότι οι ήρωές σου παραβιάζουν τους κανόνες, ακολουθείς τους κανόνες ή τους ήρωες; Για να απαντήσει χρειάστηκε 100 ημέρες, 200 συνεντεύξεις και πάνω από 400 ώρες γυρισμάτων. Πριν από την αποψινή του εμφάνιση στον «Απόλλωνα», για να συζητήσει με το κοινό, μίλησε στην «Κ».

– Από τον τίτλο ήδη της ταινίας «Bigger, stronger, faster», είναι σαφής η κριτική σας στάση απέναντι σε μια χώρα που επιδιώκει να κατασκευάζει ήρωες πάση θυσία. Γιατί η έννοια του ήρωα συνδέεται με υπερτροφικούς μυς τύπου Σβαρτσενέγκερ;

– Δεν ξέρω. Μεγάλωσα παρακολουθώντας ταινίες με τον Αρνολντ και τον Σταλόνε και πάντοτε σκεφτόμουν: «αυτοί οι τύποι είναι φοβεροί. Είναι κυρίαρχοι», αλλά ποτέ δεν εξέτασα γιατί πίστευα ότι ήταν ξεχωριστοί. Νομίζω ότι κατά ένα μέρος είναι εξέλιξη της μυθολογίας των κόμικς. Δεν υπάρχει χοντρός και πλαδαρός υπερ-ήρωας. Συνδέουμε τη φυσική κατάσταση με τη σκληρή δουλειά και την αφοσίωση. Τις περισσότερες φορές, όμως, η φυσική ευεξία επιτυγχάνεται με χημικά μέσα.

– Πώς έχει επιβληθεί η εξίσωση δύναμη ίσον στεροειδή; Πιστεύετε ότι πλέον κάποιος μπορεί να θεωρείται δυνατός και χωρίς τη χρήση στεροειδών;

– Εχω σηκώσει σε πάγκο 227 κιλά χωρίς τη χρήση στεροειδών όπως έκανε ο μικρότερος αδελφός μου Σμέλι. Στη συνέχεια, ο Σμέλι προσπάθησε να σηκώσει σε πάγκο 367 κιλά με τη χρήση αναβολικών. Θα μπορούσε να έχει τις ίδιες επιδόσεις χωρίς αυτά; Ναι. Θα μπορούσε κάποιος να εξελιχθεί και να είναι με φυσικό τρόπο δυνατότερος; Αμφιβάλλω πολύ αν είναι δυνατόν. Φέτος στους Ολυμπιακούς είδαμε τον Μπολτ και τον Φελπς να κυριαρχούν. Ασφαλώς πέρασαν τον έλεγχο ντόπινγκ αλλά αυτό σημαίνει ότι ήταν πράγματι καθαροί; Από την άλλη, πώς μπορείς να καταρρίψεις παγκόσμια ρεκόρ που έχουν κατακτηθεί με τη χρήση αναβολικών;

«Χάλκστερ» και «Κομάντο»

– Πώς δημιουργήθηκαν τα πρότυπα των «ντοπαρισμένων ηρώων» και ποιοι ευθύνονται κατά τη γνώμη σας γι’ αυτό;

– Ο ντοπαρισμένος ήρωας δημιουργήθηκε με πολλούς τρόπους. Εμείς, ως παιδιά, αγαπούσαμε την επαγγελματική πάλη (κατς), παρακολουθώντας τεράστιους τύπους όπως ο «Χάλκστερ» και ο «Σούπερφλαϊ Σνούκα». Κάνανε απίστευτα πράγματα και νικούσαν σε όλους τους αγώνες (παρόλο που ήταν τα πάντα σχεδιασμένα). Επειτα, στο αμερικάνικο φουτμπόλ βλέπεις ανθρώπους όπως ο Αλζάντο να βγάζουν το κράνος από κάποιον και να τον χτυπούν, ύστερα αλλάζεις κανάλι και βλέπεις τον Απίστευτο Χαλκ να αποκτά εξωπραγματικούς μυς ή τον Σβαρτσενέγκερ χωρίς μπλούζα στον «Κομάντο» να κόβει ξύλα. Τώρα όλα αυτά φαίνονται ανόητα, αλλά όταν ήμασταν παιδιά μόνο αυτά βλέπαμε.

– Πιστεύετε ότι υπάρχει πρόθεση από την πολιτική εξουσία της χώρας σας να σταματήσει τη διάδοσή τους;

– Πιστεύω ότι οι πολιτικοί στην Αμερική θέλουν να εμποδίσουν τη χρήση στεροειδών για λάθος λόγους και μόνο. Το κάνουν για το δικό τους πολιτικό όφελος. Ισχυρίζονται βλακώδη πράγματα όπως ο Τζορτζ Μπους όταν έλεγε ότι «η χρήση τέτοιων ουσιών που ενισχύουν τις επιδόσεις είναι επικίνδυνη γιατί δίνει το λάθος μήνυμα». Σύμφωνα με τις στατιστικές, ο καπνός σκοτώνει 435.000 Αμερικανούς τον χρόνο, το αλκοόλ 75.000 και τα στεροειδή… 3. Αρα, γιατί δεν «επιτίθενται» στο αλκοόλ και στον καπνό; Είναι απλό: η χώρα μας κτίστηκε πάνω στη βιομηχανία του καπνού και στη δουλεία. Ετσι γίναμε τόσο μεγάλη δύναμη. Ποιος ενδιαφέρεται για τους θανάτους όταν κάποιοι πλουτίζουν; Οι πολιτικοί στις ΗΠΑ είναι υποκριτές.

– Γιατί, παρότι οι χρήστες γνωρίζουν τις συνέπειες, καταναλώνουν τα στεροειδή με κίνδυνο της ζωής τους; Βλακεία ή απελπισία;

– Τα στεροειδή σε πολλές περιπτώσεις μπορεί και να ωφελούν την υγεία. Οταν χρησιμοποιούνται σε ελεγχόμενη δοσολογία έχουν καλά αποτελέσματα. Στην Αμερική το 66% είναι παχύσαρκοι. Αυτό είναι τρομερό. Τα 2/3 της χώρας είναι υπέρβαροι επειδή δεν ασκούνται, διατρέφονται άσχημα, κ.λπ. Τα στεροειδή, σε πολλές περιπτώσεις, έχουν αποδείξει, ότι καίνε το πάχος και θρέφουν το σώμα. Δεν συστήνω σε κανένα να χρησιμοποιεί στεροειδή χωρίς τη σωστή επίβλεψη. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Μέρος του προβλήματος είναι ότι τα στεροειδή είναι τόσο δαιμονοποιημένα που πολλοί άνθρωποι τα χρησιμοποιούν παράνομα χωρίς να ξέρουν τι κάνουν.

Οικογενειακή ιστορία

– Η ταινία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό και στην οικογενειακή σας ιστορία. Πόσο δύσκολο ήταν για εσάς να εκθέσετε μια τόσο προσωπική υπόθεση;

– Φαίνεται πιο δύσκολο απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Η οικογένειά μου είναι πολύ συνεργάσιμη. Για τον έναν από τους δύο αδελφούς μου, τον Μαρκ, ήταν πιο περίπλοκο, γιατί ασχολείται επαγγελματικά με την προπόνηση σε γυμναστήρια. Η γυναίκα του φοβόταν ότι θα έχει επιπτώσεις στη δουλειά του αν συνδεθεί το όνομά του με τις ουσίες. Ο Σμέλι έχει εξαιρετικές σχέσεις με τους ανθρώπους και είναι τόσο καλός προπονητής, που τίποτα δεν μπορεί να τον δυσφημίσει. Οσο για τον μεγαλύτερο, τον Μαντ Ντογκ, του αρέσει να μιλάει για τα προβλήματά του. Νομίζω ότι είναι πολύ θεραπευτικό για εκείνον να συζητά τα βαθύτερα και πιο σκοτεινά μυστικά του μαζί μου. Μερικές φορές είναι πιο δύσκολο για εμένα να τα ακούω παρά για εκείνον να τα λέει…