ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μπορεί το e-book να αλλάξει το λιανικό εμπόριο του βιβλίου;

Ενα ηλεκτρονικό γκάτζετ και μια σύνδεση στο Ιντερνετ μπορούν να εξαφανίσουν το χαρτί και να φέρουν τις εκδόσεις στην ίδια δεινή θέση που έχουν έρθει η δισκογραφία και η κινηματογραφική βιομηχανία; Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών στον διεθνή εκδοτικό χώρο είναι ραγδαίες. Συσκευές e-book, όπως το Kindle του Αmazoκαι το Sony Reader, εξαντλούνται σχεδόν μόλις κυκλοφορήσουν στην αγορά. Βιβλία με εξασφαλισμένη τη θέση τους στον κατάλογο των μπεστ σέλερ, όπως το νέο βιβλίο του Νταν Μπράουν «Το χαμένο σύμβολο», κυκλοφορούν ταυτόχρονα πλέον και τυπωμένα σε χαρτί και σε πολύ φθηνότερη ηλεκτρονική έκδοση. Ενώ η ηλεκτρονική έκδοση καθυστερούσε συνήθως, ο εκδοτικός οίκος του Μπράουν ανακοίνωσε ότι στις 15 Σεπτεμβρίου θα διατεθούν στο κοινό και οι δύο μορφές. Θα έχει πολύ ενδιαφέρον η μελέτη των πωλήσεων. Παράλληλα, ένας διαδικτυακός οργανισμός εξαιρετικά ευρείας διείσδυσης όπως η Google, δηλώνει την πρόθεσή του να σκανάρει χιλιάδες τίτλους βιβλίων και να τα διαθέσει στους χρήστες του, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση παραδοσιακών εκδοτών.

Η ψηφιακή εκδοχή έχει ήδη αλλάξει τις συνθήκες τόσο στη δισκογραφία όσο και στο home entertainment. Το βιβλίο, παλαιότερο όλων, μέχρι πρόσφατα αντιστεκόταν στην ψηφιοποίηση, αλλά η επικράτηση της οθόνης σε κάθε λειτουργία φαίνεται ότι κάνει αναπόφευκτη την προσαρμογή. Με ποιον τρόπο, όμως, μπορεί ή πρέπει να γίνει αυτό; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που πρέπει να τεθούν ώστε να προστατεύεται τόσο το πνευματικό προϊόν, όσο και ο δημιουργός του; Και το σημαντικότερο, με το δεδομένο της άναρχης κατάστασης που επικρατεί στα άλλα μέσα, υπάρχει το περιθώριο ρύθμισης στην ψηφιακή διάθεση των βιβλίων; Για την ελληνική αγορά υπάρχει ένα επιπλέον ζήτημα. Πόσο έτοιμοι είναι οι Ελληνες εκδότες και τα βιβλιοπωλεία να κάνουν το επόμενο βήμα και να περάσουν από το χαρτί στην ηλεκτρονική μνήμη; Εχει γίνει, άραγε, κάποια προετοιμασία για την αλλαγή που ήδη συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο εξωτερικό και που πολύ σύντομα θα απαιτηθεί και από την ελληνική αγορά;