ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μίμης Φατούρος, διαδρομές ζωής

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. Πόσο συχνά βρισκόμαστε σε μια συνέντευξη Τύπου που τελικά είναι μια υψηλού επιπέδου διάλεξη; Σπανίως. Χθες το μεσημέρι όσοι βρεθήκαμε στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς είχαμε την τύχη (και τη χαρά) να ακούσουμε τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής Δημήτρη Φατούρο, με αφορμή την έναρξη της έκθεσης που από σήμερα παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, να μιλάει για όλα. Να περιγράφει με λεπτή ειρωνεία και βαθιά καλλιέργεια τις σύγχρονες τάσεις της αρχιτεκτονικής και τις αντιλήψεις που διαμορφώνει στις κοινωνίες του 21ου αιώνα. Να ξεχωρίζει μερικά από τα κτίρια που σχεδίασε γιατί «είναι έργα που αγαπώ πιο πολύ, όπως το κλειστό κολυμβητήριο στον Πειραιά ή η Εθνική Πινακοθήκη». Να μιλάει για το ρόλο μιας γέφυρας, σαν να περιγράφει πίνακα ζωγραφικής.

Γύρω του, αρχιτέκτονες απ’ όλες τις γενιές, μαθητές του οι περισσότεροι, μίλησαν για την πορεία που χάραξε στη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική, για τα αποτυπώματα που άφησε στο τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, για τη στάση ζωής, για τον τρόπο που στήθηκε αυτή η έκθεση. Στο πάνελ της συνέντευξης Τύπου, λοιπόν, τον περιτριγύριζαν οι καθηγητές Αρχιτεκτονικής Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη (που του πρόσφερε μια σοκολατένια καρδιά), Γιώργος Παπακώστας (ΑΠΘ), Ηλίας Κωνσταντόπουλος (Πάτρα) και Λόης Παπαδόπουλος (Θεσσαλία), που μαζί με τη Σοφία Τσιτιρίδου είχαν την επιμέλεια της έκθεσης.

Πώς περιέγραψαν τον Μίμη Φατούρο; Σαν έναν τυχερό άνθρωπο που ευτύχησε να έχει σπουδαίους δασκάλους, σαν τον καθηγητή που έστησε στο ΑΠΘ μια σχολή αρχιτεκτονικής σκέψης και «κάτι επιζεί από τότε», σαν έναν άνθρωπο που έχει να επιδείξει πολυσχιδές και πολυδιάστατο έργο, σαν μία από τις σπάνιες περιπτώσεις «καθώς καλύπτει ή αγγίζει καθετί που θα μπορούσε να κάνει ένας αρχιτέκτονας κι ένας πολίτης». Οσο για την έκθεση που από σήμερα μέχρι την 1η Νοεμβρίου θα παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, επιχειρήθηκε μια ανάγνωση της αρχιτεκτονικής διαδρομής του Μίμη Φατούρου, με αρχιτεκτονικά σχέδια, σκίτσα, μακέτες, ψηφιακές απεικονίσεις, βιβλία και εικαστικά του ίδιου του Μίμη Φατούρου – μια πλευρά του εν πολλοίς άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Πολλές πραγματικότητες

Ο Μίμης Φατούρος άκουσε όσους μίλησαν για τον ίδιο και στη συνέχεια έδωσε ένα δείγμα του γοητευτικότατου τρόπου διδασκαλίας του και της σχολιαστικής παρέμβασής του σε ό,τι συμβαίνει γύρω μας – όχι μόνο στην αρχιτεκτονική. Οσο για την αρχιτεκτονική είπε ότι «είναι πολλές πραγματικότητες, που κάποιες κυριαρχούν στις άλλες», ότι «δεν έχει στατικότητα», ότι στόχος της είναι «να κάνει το παράδοξο οικείο, και το οικείο παράδοξο», «είναι το ανθρώπινο σώμα στο χώρο, με ό,τι αυτό περιέχει. Δεν είναι μόνο η φανερή υλικότητα», είπε. Η έκθεση του Μουσείου Μπενάκη, η πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση που τη συνοδεύει, τα αρχιτεκτονήματα του Μίμη Φατούρου που μας περιβάλλουν στις πόλεις που κυκλοφορούμε είναι ασφαλώς δείγματα ενός πολίτη και ενός δημιουργού που συνδύαζε τα ρεύματα της αρχιτεκτονικής με τα ρεύματα της σκέψης. Μιας πληθωρικής φυσιογνωμίας στο κέντρο της πνευματικής ζωής.