ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Δολοφονίες σε καιρό κρίσης

Ολοι η παρέα είναι πάλι εδώ: ο αστυνόμος Χαρίτος, η Ανδριανή, η κόρη τους Κατερίνα, ο γαμπρός τους Φάνης, ο Γκίκας, η Κούλα και η «φυλή» των δημοσιογράφων του αστυνομικού ρεπορτάζ. Και τα πτώματα φυσικά, που σ’ αυτό το νέο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη, με τον εύγλωττο και πολλά υπαινισσόμενο τίτλο «Ληξιπρόθεσμα δάνεια» (εκδ. Γαβριηλίδης) -το πρώτο από την «Τριλογία της κρίσεως», όπως μαθαίνουμε ήδη από το εξώφυλλο- είναι αρκετά και ταυτισμένα με ό, τι συμβολοποιεί την κρίση που βιώνουν και η Ελλάδα και η Ευρώπη: τις τράπεζες.

Το μυθιστόρημα ξεκινάει μ’ ένα γάμο, της Κατερίνας και του Φάνη, και μ’ ένα καινούργιο αυτοκίνητο, αφού ο αστυνόμος Χαρίτος εγκατέλειψε επιτέλους το παλιό Μιραφιόρι του για χάρη ενός Seat Ibiza. Και ο πρώτος φόνος δεν αργεί. Μόλις έχει τελειώσει το γαμήλιο γλέντι της κόρης του, ο αστυνόμος Χαρίτος καλείται να βρει ποιος σκότωσε ένα συνταξιούχο τραπεζίτη, που βρίσκεται νεκρός στον κήπο του. Αποκεφαλισμένος!

Οπως σε κάθε βιβλίο του, ο Πέτρος Μάρκαρης ακούει τον σφυγμό της κοινωνίας και της πόλης όπου ζει και κινείται κι ο ίδιος. Από τις 428 σελίδες του βιβλίου περνούν, με μικρότερους ή μεγαλύτερους «ρόλους», πολλοί τύποι της ελληνικής κοινωνίας και πολλά από τα τρέχοντα προβλήματα: η ακρίβεια, η ανεργία των νέων πτυχιούχων, οι μετανάστες και η ένταξή τους στη νέα τους πατρίδα. ο ΣΔΟΕ, οι αποδείξεις… Και όπως σε όλα του τα βιβλία, όσα βάζει στο στόμα των ηρώων του ο Μάρκαρης είναι ένας ιδεατός διάλογος για το ζήτημα που κάθε φορά απασχολεί το βιβλίο. Αυτή τη φορά είναι αυτό που απασχολεί όλη την κοινωνία, και τους πολιτικούς και τους πολίτες: η κρίση.

«Πιστεύετε ότι θα σωθούμε;», τον ρωτάει ο σχολιαστής.

«Ο Ντε Μορ χαμογελάει. «H απάντηση δεν είναι εύκολη. Βλέπετε, η Ελλάδα είναι η πέτρα που πάει στον πάτο. Οπως βουλιάζει, δημιουργεί κύκλους. O πρώτος είναι οι χώρες του Νότου. Αν δεν πάνε κι αυτές στον πάτο, η Ελλάδα έχει περισσότερες πιθανότητες να σωθεί. O δεύτερος και μεγαλύτερος κύκλος είναι η Ευρώπη, με το ενιαίο νόμισμα, αλλά χωρίς ενιαία οικονομική πολιτική και με διαφορετικές και αντικρουόμενες πολιτικές. Γι’ αυτό σας είπα προηγουμένως, κύριε Γαλανόπουλε, δεν υπάρχει κοινωνία. Αν υπήρχε, η μεγαλύτερη κοινωνία θα ήταν η E. E. Αλλά και στην Ευρώπη, υπάρχουν μόνο ομάδες και αντικρουόμενα συμφέροντα, που χρησιμοποιούν το ίδιο νόμισμα. Συνεπώς, υπάρχει ο κίνδυνος να πληρωθούν όλοι με το ίδιο νόμισμα: την κατάρρευση»».

Από τα πιο δουλεμένα βιβλία του Πέτρου Μάρκαρη, όπου κάθε κεφάλαιο έχει την αυτοτέλειά του -σαν επεισόδιο μιας σειράς-, με αμείωτο το σασπένς σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης, με νέους, θαυμάσια δουλεμένους χαρακτήρες -όπως του πρώην αθλητή Τσολάκη, αλλά και του τραπεζίτη Ντε Μορ.

Και όπως όλα τα αστυνομικά μυθιστόρημα της νέας γενιάς, βαδίζει με συνέπεια τους δρόμους του κοινωνικού και πολιτικού μυθιστορήματος, σχολιάζει προβλήματα της κοινωνίας και έχει μια ειδική σχέση με την πόλη. Σε όλες τις σελίδες και αυτού του βιβλίου υπάρχουν γωνιές, δρόμοι, τύποι και συμπεριφορές που είναι σε πολλούς γνώριμοι. Είναι κι αυτό μέρος της οικειότητας που δημιουργεί το βιβλίο.