ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η συναρπαστική Μαντάμ ντε Σταλ

Θα ξεκινήσουμε κάπως ανορθόδοξα. Αν ζούσε σήμερα η Μαντάμ ντε Σταλ θα ήταν μια δυνατή, ανένταχτη και ανατρεπτική εξωκοινοβουλευτική φωνή. Θα τραβούσε πάνω της τα βέλη της Δεξιάς αλλά και της Αριστεράς, θα μαχόταν ενάντια στην πάσης μορφής τυραννία και το political correct, θα στήριζε ιδεολογικά ομάδες πολιτών όπως οι Atenistas, θα αναρτούσε εύστοχα σχόλια στο twitter και το facebook, ίσως και να επηρέαζε την πορεία της Ευρώπης σε μια περίοδο με τρομερή ανάγκη σε ανθρώπους τολμηρούς, ενθουσιώδης, ρηξικέλευθους και οραματιστές.

Ολα αυτά ήταν η προκλητική και πνευματώδης Μαντάμ ντε Σταλ. Η γυναίκα που δεν δίστασε να υπερασπιστεί τη Μαρία Αντουανέτα λίγο πριν αυτή οδηγηθεί στο ικρίωμα, αλλά και να αντιταχθεί αργότερα στον πανίσχυρο Μέγα Ναπολέοντα ο οποίος και την καταδίκασε σε πολύχρονη εξορία. Από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες στον χώρο των γραμμάτων -έγραψε δημοφιλή βιβλία όπως τα «Σκέψεις για τη Γαλλική Επανάσταση», «Για την επίδραση των παθών στην ευτυχία των ατόμων και των εθνών» και «Για τη λογοτεχνία» τα οποία αγαπήθηκαν και από τις μετέπειτα γενιές- η Germaine de Staal (1766-1817), γεννήθηκε στους κόλπους της γαλλικής πολιτικής και οικονομικής ελίτ πριν από την Επανάσταση. Ηταν κόρη του πλούσιου Ελβετού τραπεζίτη Νεκέρ, υπουργού Οικονομικών του τελευταίου Γάλλου βασιλιά πριν από τη Γαλλική Επανάσταση, Λουδοβίκου 16ου.

Την ιστορία αυτής της φλογερής προσωπικότητας αφηγείται υπέροχα η Αμερικανίδα συγγραφέας Francine du Plessix Gray, στο βιβλίο με τίτλο «Μαντάμ ντε Σταλ, έρωτας και πολιτική στη Γαλλική Επανάσταση» (εκδόσεις Κριτική). Η συγγραφέας ξεκινάει την αφήγηση από τα παιδικά χρόνια της ντε Σταλ, τη σχέση της με την αυστηρή μητέρα της από την οποία κληρονόμησε μια ροπή στο μελόδραμα και μια σχεδόν ψυχοπαθολογική υπερευαισθησία που την οδήγησε στην ηλικία των 12 ετών να πάθει νευρικό κλονισμό. Μανιοκατάθλιψη θα έλεγαν σήμερα οι ψυχίατροι, η οποία τη συνόδευσε σε όλη της τη ζωή. Ο πατέρας της, από την άλλη πλευρά, ήταν ο έρωτας της ζωής της. «Από όλους τους άνδρες του κόσμου εκείνον θα διάλεγα για εραστή μου», έγραφε στο ημερολόγιό της. Και γνώρισε πολλούς άνδρες, ισχυρούς πολιτικούς και σπουδαίους διανοούμενους, αρκετοί από τους οποίους την ερωτεύθηκαν παράφορα κι ας ήταν μια στρουμπουλή και χωρίς ιδιαίτερη ομορφιά γυναίκα. Ερωτες, πολιτική, η Ευρώπη του 18ου και 19ου αιώνα, η Γαλλική Επανάσταση, ο Ροβεσπιέρος και ο Μέγας Ναπολέων, σπουδαία γεγονότα και εμβληματικές μορφές της εποχής παρελαύνουν στο βιβλίο της du Plessix, η οποία καταφέρνει κάτι σπουδαίο: τη συναρπαστική αφήγηση της περιπετειώδους ζωής της Μαντάμ ντε Σταλ παράλληλα με την αφήγηση συγκλονιστικών επεισοδίων της γαλλικής ιστορίας. Ενα βιβλίο που δύσκολα το αφήνεις αν δεν το τελειώσεις.