ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το Μεγάλο Αλμα ήταν τελικά ένας Μεγάλος Λιμός;

ΒΡΑΒΕΥΣΗ. Σαράντα πέντε εκατομμύρια άνθρωποι νεκροί. Δεν είναι απίστευτο νούμερο; Κι όμως, αυτό φαίνεται πως ήταν το αποτέλεσμα του Μεγάλου Αλματος, που ξεκίνησε ο Μέγας Τιμονιέρης στην Κίνα στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Τουλάχιστον αυτό το εξωπραγματικό νούμερο προκύπτει από την ιστορική μελέτη «Ο μεγάλος λιμός του Μάο» (Mao’s Famine: The History of China’s Most Devasta-ting Catastrophe, 1958-1962), του Δανού πανεπιστημιακού Φρανκ Ντίκοτερ (Frank Dikotter), η οποία τιμήθηκε με το βραβείο Σάμιουελ Τζόνσον στη Βρετανία.

Για τα μέλη της κριτικής επιτροπής του εν λόγω βραβείου, το βιβλίο του Ντίκοτερ είναι «το βιβλίο της χρονιάς». Ο Δανός καθηγητής είχε πρόσβαση σε μυστικά αρχεία της Κίνας και έπειτα από σχολαστικές έρευνες κατέληξε ότι στην προσπάθειά του να οδηγήσει την Κίνα στην κατάκτηση της Δύσης μέσα σε δεκαπέντε χρόνια, υπέβαλε τους πολίτες της χώρας σε ένα απάνθρωπο πρόγραμμα καταναγκαστικής εργασίας, λιμού αλλά και εκτελέσεων. Το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής σχετίζεται, βέβαια, άμεσα με το σύγχρονο οικονομικό θαύμα της Κίνας. «Δεν είναι απλώς ένα σημαντικό βιβλίο αυτή τη στιγμή, αλλά θα γίνει ακόμα σημαντικότερο στα κατοπινά χρόνια, καθώς η Κίνα γίνεται όλο και πιο ισχυρή στην υφήλιο.

» Για να καταλάβει κανείς γιατί η Κίνα είναι αυτό που είναι, πρέπει να διαβάσει αυτό το βιβλίο. Εάν θέλει να καταλάβει γιατί είναι μια χώρα ματεριαλιστική, δίχως ιδεολογία, θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι μια γενιά πριν, αυτή η αποκρουστική καταστροφή, που είναι έργο ανθρώπων, επισκέφθηκε τον λαό της», δήλωσε ο Μπεν Μάκινταϊρ, δημοσιογράφος και ιστορικός, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής.

Οπως επίσης γράφτηκε, ενώ σχολιαστές στη Δύση ισχυρίζονται ότι ο λιμός ήταν ένα είδος παράπλευρης απώλειας, ο συγγραφέας αποδεικνύει ότι όλο αυτό ήταν απόλυτα ενορχηστρωμένο από τον Μάο και τους επιτελείς του.

Ο Ντίκοτερ είναι καθηγητής Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ και διδάσκει Σύγχρονη Κινεζική Ιστορία, ζει εκεί και έχει στο ενεργητικό του εννέα βιβλία σχετικά με την Κίνα. Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο είκοσι χιλιάδων λιρών.