ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

O Γκοντάρ στοχάζεται υπέρ της Ελλάδας

ΠΡΟΣΩΠΑ. Ενα κρουαζιερόπλοιο διασχίζει τη Μεσόγειο. Συναντάμε εγκληματίες πολέμου, Γάλλους και Ρώσους αστυνομικούς, έναν Παλαιστίνιο πρέσβη, ακόμα και πρόσωπα όπως τον Αλέν Μπαντιού και την Πάτι Σμιθ: είναι μερικοί από τους επιβάτες και δίνουν την αφορμή για διαλόγους σε διαφορετικές γλώσσες και για διαφορετικά θέματα, με αναφορές σε φιλοσόφους και λογοτέχνες όπως τον Γκαίτε, τον Σαρτρ, τον Μπέκετ, τον Κόνραντ ώς τον Αριστοτέλη και τον Μπίσμαρκ. Το «Film Socialism» του Ζαν Λικ Γκοντάρ, που προβάλλεται ήδη στις ελληνικές αίθουσες με ένα χρόνο καθυστέρηση, είναι ένα φτηνό, «ανάλαφρο» σαν πρόταση παραγωγής, αλλά κατάφορτο σκέψης και αγωνιώδους προβληματισμού φιλμ με «θραύσματα» ευρωπαϊκής κουλτούρας και αγωνία για το μέλλον της Ευρώπης. Ο Γκοντάρ τολμά να επισημαίνει πληγές και αναπάντητα ερωτήματα πάνω στην Παλαιστίνη, την ελληνική περίπτωση, το Σεράγεβο, ανατρέχοντας μέχρι τον ελληνικό Εμφύλιο, με πλάνα αρχείου κι ένα μοιρολόι της δεκαετίας του ’40 να πλημμυρίζει την οθόνη…

Ο ελβετογαλλικής καταγωγής auteur και ιδρυτής του αποδομητικού «αντι-κινηματογράφου» σχολιάζει και δηλώνει, εντός και εκτός του έργου του, υπέρ της Ελλάδας: «Θα έπρεπε να ευχαριστήσουμε την Ελλάδα. Είναι η Δύση που χρωστάει στην Ελλάδα. Η φιλοσοφία, η δημοκρατία, η τραγωδία… Πάντα ξεχνάμε τη σχέση ανάμεσα στην τραγωδία και τη δημοκρατία. Χωρίς Σοφοκλή δεν θα υπήρχε Περικλής. Χωρίς τον Περικλή δεν θα υπήρχε Σοφοκλής. Ο τεχνολογικός κόσμος στον οποίο ζούμε τα χρωστά όλα στην Ελλάδα. Ποιος ανακάλυψε τη λογική; Ο Αριστοτέλης… Ολος ο κόσμος χρωστάει χρήματα σήμερα στην Ελλάδα. Θα μπορούσε να ζητήσει από τον σημερινό κόσμο μας εκατομμύρια για τα δικαιώματα του συγγραφέα και θα ήταν λογικό να της τα δώσουμε. Πάραυτα».

Το «Film Socialisme» είναι ένα είδος μπροσούρας φιλοσοφικής, ηθικής, θεωρητικής, κινηματογραφικής, πάνω στον σύγχρονο κόσμο και την κατάντια του: εν μέρει μάθημα Ιστορίας, εν μέρει πολιτικό σχόλιο, εν μέρει μια συμφωνία σε τρία μέρη, βασικά, μια ταινία του Γκοντάρ, άρα αταξινόμητη, απρόβλεπτη και ανατρεπτική. Το τρομερό παιδί της Nouvelle Vague, που γιορτάζει φέτος τα 81του χρόνια, αποδεικνύει ότι η δημιουργική μαγεία του είναι ακόμα ενεργός.