ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Δύο ιστορικοί ναοί επιστρέφουν στη ζωή

ΠΟΛΗ. Δύο από τα σημαντικότερα δείγματα της νεότερης αθηναϊκής ναοδομίας, ο ιερός καθολικός ναός του Αγίου Διονυσίου στην οδό Πανεπιστημίου και ο Αγιος Κωνσταντίνος στην Ομόνοια, είναι σήμερα τυλιγμένα με ικριώματα και σκαλωσιές. Ο πρώτος για δεύτερη φορά τα τελευταία 20 χρόνια, ο δεύτερος έκλεισε 12 χρόνια χρόνια στην ίδια προβληματική κατάσταση μετά το ισχυρό χτύπημα του Εγκέλαδου τον Σεπτέμβριο του 1999. Ο τελευταίος μεγάλος σεισμός της Αττικής είχε πλήξει και τα δύο κτίρια. Ο Αγιος Διονύσιος είχε πληγεί συγκριτικά λιγότερο, καθώς είχαν προηγηθεί εργασίες πλήρους αποκατάστασης στη δεκαετία του ’90. Αντίθετα, στον ήδη καταπονημένο από τον σεισμό του 1981 Αγιο Κωνσταντίνο οι φθορές ήταν πολύ πιο εκτεταμένες (διαμπερείς ρωγμές, προβλήματα στον τρούλο).

Το σημαντικό είναι πως οι εργασίες στον Αγιο Διονύσιο ξεκίνησαν ήδη, ενώ καλά είναι τα νέα και για τον Αγιο Κωνσταντίνο. Το έργο, με προϋπολογισμό 3.440.000 ευρώ, δημοπρατήθηκε και αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε σύντομα ανάδειξη εργολάβου. Αν δεν σημειωθούν σοβαρές καθυστερήσεις με τις ενστάσεις των εργοληπτικών εταιρειών οι εργασίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μέσα στο 2011. Ο Αγιος Κωνσταντίνος παρουσιάζει μια σοβαρή κοινωνική παράμετρο· την επισημαίνει η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Λίνα Μενδώνη. «Είναι γνωστό ότι πίσω από τις λινάτσες κρύβονται ανθρώπινα δράματα» λέει στην «Κ» και αναφέρεται στη χρήση ναρκωτικών περιμετρικά του ναού, υπό την «προστασία» της βαριάς κατασκευής που υποστηρίζει προσωρινά τη στατική επάρκεια της εκκλησίας. «Δεν μπορούμε από τη μια πλευρά της οδού Αγίου Κωνσταντίνου να έχουμε το απαστράπτον Εθνικό Θέατρο και ακριβώς απέναντι να επιτρέπουμε την απαράδεκτη αυτή εικόνα. Το θέμα δεν είναι μόνο αισθητικό, αλλά πρωτίστως κοινωνικό». Ο μνημειακός ναός τύπου τρίκλιτης βασιλικής (θεμελιώθηκε το 1871, ολοκληρώθηκε το 1905) συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του αρχιτέκτονα Λύσσανδρου Καυταντζόγλου (1811 – 1885). Διαθέτει εντυπωσιακή πρόσοψη με στοιχεία νεοκλασικής και αναγεννησιακής προέλευσης, μνημειώδη είσοδο σε μορφή αρχαίου πρόπυλου και ενδιαφέροντα εσωτερικό διάκοσμο.

Δεν θα κλείσει

Ο Λύσσανδρος Καυταντζόγλου είχε εμπλοκή και στον σχεδιασμό του ναού του Αγίου Διονυσίου. Κατόπιν επιθυμίας του Οθωνα, η μελέτη ανατέθηκε στον φημισμένο Γερμανό αρχιτέκτονα Leo von Klenze, ο οποίος σχεδίασε μια μεγαλοπρεπή τρίκλιτη βασιλική νεο-αναγεννησιακού ρυθμού. Η οικοδόμηση ξεκίνησε το 1853, αλλά αμέσως μετά τη θεμελίωση διακόπηκε, λόγω έλλειψης χρημάτων. Τότε ανέλαβε την επίβλεψη των εργασιών ο Καυταντζόγλου, ο οποίος το 1858 πρότεινε μια παραλλαγή του αρχικού σχεδίου, με κύρια χαρακτηριστικά τις μικρότερες διαστάσεις, την κατάργηση του κωδωνοστασίου και τον λιγότερο διάκοσμο (πηγή: Αρχείο Νεοτέρων Μνημείων ΕΙΕ). Σύμφωνα με την κ. Μενδώνη οι επεμβάσεις στον Αγιο Διονύσιο (προϋπολογισμός: 1,6 εκατ.) είναι κυρίως στατικής φύσεως. Η εκκλησία δεν θα κλείσει όσο διαρκούν οι εργασίες, ενώ και τα δύο έργα είναι ενταγμένα στο ΕΣΠΑ.