ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Προσεκτικά βήματα, ασφαλείς επιλογές

ΑΓΟΡΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Το φθινόπωρο του 2010 έμοιαζε με άγνωστη χώρα. Η κρίση ήταν εδώ, αλλά κανείς δεν μπορούσε να προδιαγράψει με ασφάλεια το τοπίο στην ούτως ή άλλως ευμετάβλητη αγορά της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού. Τώρα, παραμονές ενός καθόλου εύκολου χειμώνα, η γνώση που κληρονόμησε σε όλους μια σεζόν στην καρδιά της ύφεσης φαίνεται ότι ορίζει τις επόμενες κινήσεις.

Με τι, λοιπόν, θα μοιάζει ο αθηναϊκός χάρτης του θεάματος στους αμέσως επόμενους μήνες; Σίγουρα όχι με έρημο, γιατί φαίνεται ότι δεν μεταβάλλονται οι ποσοτικοί δείκτες, είναι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά από σεζόν σε σεζόν που παρουσιάζουν ενδιαφέρουσες μετατοπίσεις.

Τρία από τα σημαντικότερα πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης, Εθνικό Θέατρο, Εθνική Λυρική Σκηνή και Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών ανακοινώνοντας το πρόγραμμα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου έκαναν λόγο για ενίσχυση του ελληνικού τους ρεπερτορίου. Ελληνοκεντρικός ο κορμός του Εθνικού για τα επόμενα δύο χρόνια, έμφαση στην ελληνική παραγωγή δίνει και η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Ο διευθυντής της κ. Χρήστος Καρράς έκανε πρόσφατα λόγο για «τη δυνατότητα εξαγωγής των δικών μας παραγωγών».

Ολες αυτές οι επιλογές εμφανίζονται συντονισμένες με ένα ανάλογο κλίμα στην κοινωνία, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι απαντούν και σε μια δύσκολη οικονομική πραγματικότητα. Είναι μια εποχή που οι εισαγωγές θεαμάτων και οι μετακλήσεις μοιάζουν ακριβό σπορ, ενώ την ίδια στιγμή τα περιθώρια για εμπορικές αποτυχίες στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν. Πολιτιστικά ιδρύματα όπως το Μέγαρο ή η Στέγη είναι υποχρεωμένα να συντηρούν μεγάλες εγκαταστάσεις και ακριβό εξοπλισμό. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που το Μέγαρο Μουσικής επιδεικνύει τα τελευταία χρόνια μεγαλύτερη διάθεση για την εκμίσθωση των αιθουσών του προκειμένου να φιλοξενηθούν πιο «εμπορικά» θεάματα.

Ανοίγματα επιχειρεί και η Εθνική Λυρική Σκηνή, επιλέγοντας ανάμεσα στις νέες παραγωγές της ένα μιούζικαλ με ιδιαίτερα «λαϊκό» θέμα: τη σχέση του Αριστοτέλη Ωνάση με τη Μαρία Κάλλας. Η αποφυγή καλλιτεχνικού ρίσκου γίνεται εμφανής και στις προτάσεις της εταιρείας «Ελληνική Θεαμάτων» για τα δέκα της θέατρα. Οι νέες παραγωγές είναι συνήθως επιθεωρήσεις, αρκετές επαναλήψεις παλαιότερων επιτυχημένων παραγωγών, ενώ το «Παλλάς»  θα ανοίξει τη σεζόν με την επιστροφή ενός θεατρικού μπλοκμπάστερ. «Το Τρίτο Στεφάνι» που έσκισε τα ταμεία στο Εθνικό Θέατρο ετοιμάζεται για μια δεύτερη χρυσή σεζόν.

Ο προσανατολισμός των «μεγάλων»  παικτών σε πιο «σίγουρες» επιλογές επιστρέφει το «γήπεδο» του ρίσκου στην όλο και πιο πληθωρική σκηνή της underground Αθήνας. Ομάδες που δεν έχουν να χάσουν τίποτα, στηριζόμενες σε πιο «συνεταιριστικούς» μηχανισμούς παραγωγής, αξιοποιούν παλιούς και νέους χώρους, συγκροτούν τα δικά τους ανεξάρτητα δίκτυα. Εκεί φύεται η Αθήνα της νέας δεκαετίας που μόλις άρχισε.