ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΑΠΟΨΗ : Λήμματα προς διόρθωση

Λένε πως κάποτε στο λεξικό της Οξφόρδης το λήμμα Greek (Ελληνας) αποδιδόταν ως «κλέφτης» (thief). Υποθέτω ότι η απόδοση αφορούσε τους κλέφτες και αρματολούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τους οποίους ρομαντικοί Αγγλοι ευγενείς έρχονταν σε επαφή και γνωριμία -όχι πάντα με διασκεδαστικό τρόπο- κατά τη διάρκεια των επιμορφωτικών grand tour τους. Μετά την απελευθέρωση έγιναν πολλές προσπάθειες από λόγιους και κυβερνήσεις ώστε να διορθωθεί το λήμμα και να ανορθωθεί η εθνική τιμή, κάτι που χρειάστηκε τελικά πολλές δεκαετίες για να επιτευχθεί. Οι προκαταλήψεις πεθαίνουν αργά. Ωστόσο πεθαίνουν τελικά, κι έτσι όταν πρωτοέφυγα από την Ελλάδα στη δεκαετία του ’80, και ξεκίνησα να ζω ή να ταξιδεύω στο εξωτερικό, κανείς ξένος δεν συνέδεε ευθέως ή εκουσίως την εθνική καταγωγή μου με τη ληστεία.

Το 2010 τα πάντα άλλαξαν. Η αντιπατριωτική δήλωση του Παπανδρέου ότι στη χώρα μας βασιλεύει η διαφθορά χαρακτήρισε τη φύση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Η καθολική συνενοχή επισφραγίστηκε με την αγοραία ρήση του Πάγκαλου ότι «μαζί τα φάγαμε». Στον διεθνή Τύπο τα Greek statistics έγιναν συνώνυμα της κλοπής και οι πεθαμένοι από καιρό λεξικογράφοι του 19ου αιώνα νεκραναστήθηκαν. Τώρα ήμουν ξανά ένας Greek που έπρεπε να υπερασπισθεί τον εαυτό του και τον λαό του σε ένα πανευρωπαϊκό, παγκόσμιο δικαστήριο που συνερχόταν σε κάθε συνάντηση, σε κάθε ευκαιρία, σε κάθε κουβέντα.

Νομίζω πως έτσι πρέπει να αισθάνθηκαν οι περισσότεροι Ελληνες του εξωτερικού τα πρώτα δύο χρόνια της κρίσης: υπόλογοι. Θυμάμαι Ελληνας ευρωβουλευτής τον Νοέμβρη του 2010 στις Βρυξέλλες να μου εκμυστηρεύεται ότι οι ξένοι συνάδελφοί του συμπεριφέρονταν στους Ελληνες ευρωβουλευτές ως πτυελοδοχεία. Τα πράγματα έχουν κάπως βελτιωθεί τους τελευταίους μήνες, αλλά μόνον επειδή οι κατήγοροί μας ανακάλυψαν ότι κι εκείνων το σπίτι τρέμει. Αλλά η ρετσινιά δεν έχει φύγει. Greek ίσον κλέφτης, για μια ακόμα φορά. Πόσος καιρός θα χρειαστεί άραγε ώστε να αλλάξει πάλι το καταραμένο λήμμα;

* Ο κ. Γιώργος Ζαρκαδάκης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του μυθιστόρημα, «Οδηγός επιβίωσης», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.