ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αιρετική έκθεση με πολιτικές αιχμές

Σούρουπο. Οι τσιμεντένιοι τοίχοι του παλιού σφαγείου της Υδρας έχουν συσσωρεύσει τη θερμότητα του καυτού ήλιου και την αναδίδουν σαν άδηλο αναπνοή. Από το 2009, σε αυτό το γοητευτικό, απλό κτίσμα, παρουσιάζεται κάθε χρόνο μια εικαστική έκθεση, με έργα της Συλλογής του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ. Φέτος, πρόκειται για μια ομαδική, με τον αινιγματικό τίτλο «Animal Spirits», που συμπεριλαμβάνει σχέδια. Μια εναλλακτική προσέγγιση για την τεταμένη εποχή της κρίσης; Οχι ακριβώς. Αν και ο όρος «Animal Spirits» παραπέμπει στον περίφημο Τζον Μέιναρντ Κέινς που πίστευε ότι πίσω από τους κύκλους της οικονομίας βρίσκονται τα ανθρώπινα ένστικτα, τα οποία δεν είναι μετρήσιμα ούτε προβλέψιμα, η έκθεση είναι μια αυτοτελής αφήγηση με πολιτικές αιχμές.

Ενώνοντας «κουκκίδες»

Συμπεριλαμβάνει πρωτίστως Αμερικανούς καλλιτέχνες που είδαν με λοξό τρόπο την Ιστορία, ανέδειξαν τους δικούς τους ήρωες και αντιήρωες, γύρισαν την πλάτη στα στερεότυπα. Εργα μεστά, ανατρεπτικά, με την πλοκή που μόνο το σχέδιο μπορεί να αποδώσει, καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια από το ύψος των ματιών μέχρι και την οροφή. Σε σχέση με προηγούμενες χρονιές όπου στα σφαγεία παρουσιαζόταν το πρότζεκτ ενός ή δύο καλλιτεχνών (Μάθιου Μπάρνεϊ, Μαουρίτσιο Κατελάν, Νταγκ Αϊτκεν), ο θεατής στη φετινή έκθεση πρέπει να ενώσει τις «κουκκίδες» για να μπορέσει να δει τη συνολική εικόνα.

Η ιδέα και η επιλογή των έργων έγινε από τον ίδιο τον Δάκη Ιωάννου. Η παρουσίαση είναι και αυτή αιρετική. Ορισμένα μεγάλα έργα με πολλές λεπτομέρειες είναι τοποθετημένα αρκετά ψηλά, έτσι ώστε οι επισκέπτες να έχουν μια «ιμπρεσιονιστική» αίσθηση θέασης. Αλλα, μικρότερα, είναι πιο προσβάσιμα. Εχει κανείς τη δυνατότητα να παρατηρήσει από πολύ κοντά πως το χέρι του καλλιτέχνη τράβηξε τις γραμμές, να ανακαλύψει τη «σπονδυλική» στήλη της έμπνευσης. Ο συλλέκτης ξεκίνησε με αφετηρία κάποια νεοαποκτηθέντα σχέδια με την υπογραφή του Πολ Τσαν, ο οποίος έχει αρκετά έργα στην έκθεση. Ισως το πιο εντυπωσιακό είναι μια προσωπογραφία του Σαντάμ Χουσεΐν, όταν τον εντόπισαν στο κρησφύγετό του.

Υστερα η διαδρομή περνά σε άλλους σταθμούς, σαν μια σπονδυλωτή εξιστόρηση. Ο Τομ Σακς έχει φτιάξει την αμερικανική προεδρική σφραγίδα με τον αετό, σε τεράστιο μέγεθος, ένα ειρωνικό σχόλιο για τη χώρα της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας. Ο Ολλανδός γλύπτης Φόκλερ Ντε Γιονγκ τοποθετεί ένα κεφάλι πάνω σε ένα ντουφέκι, στο έργο του με τίτλο «Soldier’s death». Ο δικός μας Πάνος Κουτρουμπούσης συμμετέχει με την πρωτότυπη και πάντα επίκαιρη δουλειά που είχε κάνει τη δεκαετία του ’60 (να μερικά μικρά διαμαντάκια που αξίζει να ανακαλύψει κανείς).

Με θέμα το Βιετνάμ

Ο Κιμ Τζόουνς είναι ένας καλλιτέχνης που πολέμησε στο Βιετνάμ και επιστρέφοντας στην Αμερική έκανε τη δική του καταγραφή του πολέμου, σαν μια διαχείριση της τραυματικής του εμπειρίας. Το ίδιο και τα υπέροχα σχέδια του Σαμ Ντούραντ που είχε και αυτός επηρεαστεί από το ίδιο θέμα καθώς και το πνεύμα διαμαρτυρίας στη δεκαετία του ’70. Ο Κάμερον Τζέιμι εμπνέεται από αμερικανικές και ευρωπαϊκές μάσκες για να μιλήσει για τα προσωπεία και τους μύθους. Ο Ανταμ Χελμς αντιστρέφει τους όρους στο θέμα της ηρωοποίησης και της παρανομίας. Κάποια από τα έργα είχαν παρουσιαστεί στη μεγάλη έκθεση σχεδίων του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ με τίτλο «Panic Room», όπου είχαμε πάρει μια χορταστική γεύση των σχεδίων που διαθέτει η συλλογή. Ομως το «Animal Spirits» ιχνηλατεί ένα πολιτικό μονοπάτι, ως τροφή για σκέψη, ως ερέθισμα για την έλευση μιας νέας εποχής με τους επαναστατικούς απόηχους της παλιάς.