ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ηττημένος είναι αυτός που παραιτείται

Φαίνεται πολύ νεότερος από την ηλικία του ή, τουλάχιστον, έτσι θέλει να δείχνει. Μ’ ένα μαύρο Τ-shirt, ολόμαυρο κοστούμι και μ’ ένα μικρό κοτσιδάκι, κατάλευκο όπως τα μαλλιά του, να ξεχωρίζει από το κοντοκουρεμένο κεφάλι του.

Ο Πάουλο Κοέλο (έτσι προφέρεται το όνομά του στα βραζιλιάνικα) έφτασε για ιδιωτική επίσκεψη στη χώρα μας την περασμένη Τρίτη και είδε για μία ώρα τους Ελληνες δημοσιογράφους, οι οποίοι έσπευσαν στο ξενοδοχείο St George Lycabettus, δημιουργώντας το αδιαχώρητο στον χώρο της συνάντησης. Μόνο με τον Ιρβιν Γιάλομ είχε δημιουργηθεί τέτοιος συνωστισμός δημοσιογράφων για συγγραφέα. Δεν είναι τυχαίο. Είναι και οι δύο σταρ.

Ο Πάουλο Κοέλο διέσχισε χαμογελαστός και άνετος τη μεγάλη αίθουσα μέχρι να φτάσει στο βήμα, χαιρετώντας στη διαδρομή όλους. Οι φωτογράφοι έπεσαν πάνω του, αλλά ο ίδιος φαινόταν να απολαμβάνει τα δεκάδες φλας, ενώ την ίδια στιγμή φωτογράφιζε ο ίδιος τους… φωτογράφους! Επειτα από μια μικρή εισαγωγή των Ελλήνων εκδοτών του, του Ηλία και της Γιώτας Λιβάνη, είπε για λίγο τον λόγο της επίσκεψής του στην Ελλάδα και άρχισε να δίνει ο ίδιος τον λόγο στους δημοσιογράφους. Και όχι μόνο αυτό. Εδινε ιδιαίτερη σημασία στη λεπτομέρεια και στους τύπους, και ζήτησε από δημοσιογράφο που έκανε την ερώτηση καθιστή να σηκωθεί όρθια!

Δεν αρνήθηκε ν’ απαντήσει σε καμία από τις λίγες ερωτήσεις που δέχθηκε, μια που ήταν φανερό ότι ήθελε να χαρεί όλο τον χρόνο της ιδιωτικής του επίσκεψης στη χώρα μας. Απαντούσε όμως χωρίς να παίρνει ουσιαστικά θέση για τα κρίσιμα ζητήματα. Επεδίωκε πιο πολύ να επαναλαμβάνει τις ουμανιστικές του απόψεις και τη φιλοσοφία του για τη ζωή, είτε μιλούσε για τα βιβλία του είτε μιλούσε για τους φίλους του και το ταξίδι του στην Ελλάδα, καταφεύγοντας πάντα σε μια ακίνδυνη καλλιέπεια με το πλεονέκτημα του καλού αφηγητή. Ετσι, όταν ρωτήθηκε για την κρίση, είπε: «Δεν έχω να δώσω καμία συμβουλή για την οικονομική κρίση. Υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που δηλώνουν ειδικοί, αλλά δεν επαληθεύονται. Κατά τύχη, καμιά φορά, πέφτουν μέσα». Το ίδιο προσεκτικός ήταν και όταν ρωτήθηκε για τον νέο Πάπα, που προέρχεται από τη Λατινική Αμερική. «Είμαι καθολικός και φύλακας άγγελός μου είναι ο Αγιος Ιωσήφ. Δεν σημαίνει ότι συμφωνώ με όλα όσα συμβαίνουν στην Καθολική Εκκλησία. Ελπίζω ότι ο νέος Πάπας θα κάνει ό,τι είναι αναγκαίο ώστε να επιτευχθούν οι αλλαγές. Εγώ πήγα σε σχολείο ιησουιτών. Ο νέος Πάπας είναι ιησουίτης. Ας ελπίσουμε ότι η ελπίδα θα ξεπηδήσει από το Κουτί της Πανδώρας».

Μότο του τελευταίου του βιβλίου, που κυκλοφορεί και στην Ελλάδα με τίτλο «Το χειρόγραφο της Ακρα», είναι: «Ηττημένος δεν είναι αυτός που χάνει, αλλά αυτός που παραιτείται». Είναι και η μόνη φράση που αναγράφεται στο οπισθόφυλλο, το οποίο για ήρωα έχει έναν Ελληνα την εποχή των Σταυροφοριών στην Ιερουσαλήμ. Με αφορμή και το ταξίδι του στην Ελλάδα και τον Ελληνα ήρωά του, ο Πάουλο Κοέλο έπλεξε το εγκώμιο της χώρας μας για την ομορφιά της και την επίδρασή της στον παγκόσμιο πολιτισμό. «Εχω έρθει στην Ελλάδα πολλές φορές. Αλλά κάθε φορά είναι θαυμάσια. Είναι θαυμάσια σύμπτωση που αυτό το ταξίδι συνέπεσε με την έκδοση του τελευταίου μου βιβλίου. Επέλεξα τον Ελληνα, γιατί εσείς είστε η έκφραση των αληθινών αξιών. Εσείς δημιουργήσατε τον πυρήνα του πολιτισμού στον οποίο ανήκουμε». Αυτός ο Ελληνας Κόπτης πιστεύει πως η πραγματική γνώση βρίσκεται στις αγάπες που ζούμε, στις απώλειες που υφιστάμεθα, στις στιγμές της κρίσης και της δόξας και στην καθημερινή συνύπαρξη με το αναπόφευκτο του θανάτου.

Μιλώ με όλο τον κόσμο

Δεν παρέλειψε να αναφέρει τη μεγάλη επίδοση και παρουσία που έχει στα social media. «Είμαι εξαιρετικά παρών και συνομιλώ με όλο τον κόσμο. Διαπιστώνω ότι υπάρχει έλλειψη αξιών. Ομως, ποιος είμαι εγώ που θα τις διδάξω; Εγώ τις αναζητώ. Ετσι, σκέφτηκα να γράψω πώς θα αντιμετώπιζα εγώ την κατάσταση με τρόπο που να διαβάζεται αποσπασματικά και στο Διαδίκτυο, χωρίς να χάνει τη συνοχή του». Οταν ρωτήθηκε, δεν αρνήθηκε ότι το βιβλίο εκφράζει και το προσωπικό του άγχος. «Δεν μπορεί να γράψει κανείς για πράγματα που δεν αισθάνεται. Και φόβο και άγχος νιώθω για το ότι μπορεί κάποια στιγμή να χάσω την άνεσή μου, τα πάντα. Ομως η ζωή είναι μια σειρά επιλογών. Πάντα υπάρχει η δυνατότητα της επιλογής, ακόμα κι αν ηττηθούμε». Παραδέχτηκε όμως ότι «τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εμπειρία».

Ο Πάουλο Κοέλο ξέρει πολύ καλά να πλασάρει όσο και να υπερασπίζεται τον εαυτό του. Η μόνη στιγμή στη διάρκεια αυτής της ώρας που «τσιτώθηκε» ήταν όταν δέχθηκε μια ερώτηση που αφορούσε τη γνωστή φράση που υπάρχει στο πιο μεταφρασμένο βιβλίο του, τον «Αλχημιστή»: «Οποιος θέλει κάτι πάρα πολύ, συνωμοτεί το σύμπαν για να πραγματοποιηθεί ο στόχος τους». Η δημοσιογράφος πρόσθεσε ότι «λέγεται πως αυτή η φράση έχει κάνει ανθρώπους δυστυχισμένους».

Και ο Πάουλο Κοέλο απάντησε: «Μα το λέγεται, ακούγεται κ.λπ. φέρνει συνήθως την καταστροφή. Τι σημαίνουν οι φήμες χωρίς αποδείξεις; Ναι, εξακολουθώ να πιστεύω ότι το σύμπαν συνωμοτεί για να βοηθήσει κάποιον να εκπληρώσει τον σκοπό του. Ομως, το 90% των ανθρώπων επιθυμούν το χειρότερο για τον εαυτό τους. Το σύμπαν συνωμοτεί και για το καλό και για το κακό. Αν εσείς με τις επιλογές σας ακολουθείται το χειρότερο, αυτό θα συμβεί».

Αυτός ο μικροκαμωμένος αλλά δαιμόνιος άνθρωπος γεννήθηκε το 1947 στο Ρίο ντε Τζανέιρο και πριν γίνει συγγραφέας εργάστηκε ως σκηνοθέτης, ηθοποιός θεάτρου, συνθέτης και δημοσιογράφος. Συνεργάστηκε με τον Βραζιλιάνο συνθέτη και τραγουδιστή Ραούλ Σέισας και μαζί υπέγραψαν μερικά από τα πιο σημαντικά ροκ τραγούδια της Βραζιλίας.

Είναι φανερό ότι έχει συνηθίσει από πολύ νωρίς να βρίσκεται στον κόσμο του θεάματος και να γνωρίζει, μέσα από τις κατά καιρούς επαγγελματικές του ιδιότητες, πώς να απασχολεί τα media και το ενδιαφέρον του κοινού. Και αυτό το κάνει πάρα πολύ καλά, χωρίς να χάνει καμία στιγμή την αμεσότητά του και την προσωπική του γοητεία. Εχοντας ένα ακόμη μεγάλο ταλέντο: να μιλάει με πολύ απλό τρόπο για θέματα που απασχολούν όλους τους ανθρώπους, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης.

Γκίνες ο «Αλχημιστής»

Η σχέση του Πάουλο Κοέλο με τους αριθμούς και τις πωλήσεις των βιβλίων του είναι μοναδική. Εχει πουλήσει, σε όλο τον κόσμο, περισσότερα από 145 εκατομμύρια αντίτυπα, τα βιβλία του κυκλοφορούν σε 168 χώρες και έχουν μεταφραστεί σε 74 γλώσσες! Το 2009 τού απονεμήθηκε το βραβείο Γκίνες, με αφορμή το βιβλίο που τον έκανε διάσημο, τον «Αλχημιστή», θεωρώντας τον τον πιο μεταφρασμένο συγγραφέα στον κόσμο.

Τα βιβλία του που κυκλοφορούν στην Ελλάδα, όλα από τις εκδόσεις Λιβάνης, είναι:

«Ο αλχημιστής» 1995, «Το πέμπτο βουνό», «Το εγχειρίδιο του πολεμιστή του φωτός», «Η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει», «Το ημερολόγιο ενός μάγου», «Ο διάβολος και η δεσποινίδα Πριμ», «Εντεκα λεπτά», «Στις όχθες του ποταμού Πιέδρα κάθισα και έκλαψα», «Ταξίδια: μόνιμος σύντροφος και προσωπικό ημερολόγιο», «Ζωή», «Αλχημεία: προσωπικό ημερολόγιο 2005», «Ζαχίρ», «Αλλαγές: ατζέντα 2006», «Πρόκληση: ατζέντα 2007», «Η μάγισσα του Πορτομπέλο», «Αίνιγμα: ατζέντα 2008», «Χαρά: ατζέντα 2009», «Μπρίντα», «Ο νικητής είναι μόνος», «Εμπνεύσεις: ατζέντα 2010», «Αγάπη», «Σοφία: ατζέντα 2011», «Βαλκυρίες», «Στιγμές: ατζέντα 2012», «Αλεφ», «Μεταμορφώσεις: ατζέντα 2013». Το τελευταίο βιβλίο έχει τίτλο «Το χειρόγραφο της Ακρα» και εκτυλίσσεται στην Ιερουσαλήμ μία μόλις μέρα πριν από την εισβολή των Σταυροφόρων, στις 14 Ιουλίου 1099. Ενας Ελληνας, γνωστός ως Κόπτης, είναι ο ήρωας. Και όπως είπε στη συνάντησή του με Ελληνες δημοσιογράφους την περασμένη Τρίτη: «Επελέγη η Ιερουσαλήμ, όπου ζούσαν ειρηνικά άνθρωποι που πίστευαν σε 3 θρησκείες. Ηρωάς του είναι ένας Ελληνας που αναζητεί τη σοφία».