ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Υπογραφή Καρτιέ και στην τέχνη

Για μερικούς παραμένει επένδυση, άλλοι το θεωρούν υπερβολή σε τόσο δύσκολους καιρούς, ενώ για κάποιους άλλους είναι ένας τρόπος ζωής που δεν αλλάζει. Λίγοι όμως μπορούν να αμφισβητήσουν ότι στα ατελιέ των μεγάλων ιστορικών οίκων του χώρου το κόσμημα συχνά μετατρέπεται σε τέχνη, καινοτομία και ένα είδος πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο Salon d’Honneur του Grand Palais, στο Παρίσι, η έκθεση «Cartier: Le style et l’histoire» είναι η πρώτη μεγάλη του γαλλικού οίκου στην πόλη μετά τη ρετροσπεκτίβα στο Petit Palais το 1989. Μέσα από 600 εκθέματα, οι διακριτικοί προβολείς του μουσείου φωτίζουν τον ρόλο της Cartier στο παγκόσμιο πανόραμα του στυλ και των διακοσμητικών τεχνών από την ίδρυσή της, το 1847, έως και τη δεκαετία του ’70. Πολλές φορές η ιστορία αντικατοπτρίζεται στις δημιουργίες της, όπως όταν το 1942 η σχεδιάστρια του οίκου Jean Toussaint δημιουργεί καρφίτσες που απεικονίζουν πουλιά σε κλουβιά, συμβολίζοντας με αυτόν τον τρόπο την υπό γερμανική κατοχή Γαλλία.

Η έκθεση παρουσιάζει την πορεία του οίκου από το τέλος του 19ου αιώνα, όταν ο ιδρυτής της Louis Cartier βάζει τη δική του δημιουργική υπογραφή στην αρ νουβό εποχή μέσα από το στυλ «guirlande» –όπου η πρωτοποριακή χρήση της πλατίνας σε συνδυασμό με διαμάντια κάνει βραχιόλια και τιάρες να μοιάζουν με ευλύγιστη δαντέλα– μέχρι τις ειδικές παραγγελίες που αναλαμβάνει ο οίκος για τη σταρ της χρυσής εποχής του μεξικανικού κινηματογράφου, Μαρία Φέλιξ, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται ένα κολιέ σε σχήμα φιδιού.

Δεσπόζουν ανάμεσα στα εκθέματα κομμάτια όπως το μαγευτικό κολιέ Πατιάλα, ειδική παραγγελία στον οίκο στο Παρίσι το 1928. Πλατίνα και 2.930 διαμάντια–μεταξύ των οποίων και το 234 καρατίων διαμάντι De Beers– συνέθεταν το αρχικό κόσμημα που φτιάχτηκε και πήρε το όνομά του από τον μαχαραγιά του Πατιάλα, Bhupinder Sing, το 1928.

Το κολιέ χάθηκε το 1948, για να ξανακάνει την εμφάνισή του σε μία δημοπρασία του οίκου Sotheby’s το 1982.

Πολλές οι παραγγελίες στον οίκο από τον Δούκα του Γουίνσορ με παραλήπτη την Ουόλις Σίμσον, τη γυναίκα που τον οδήγησε να παραιτηθεί από τον βρετανικό θρόνο το 1936. Ανάμεσα στα κομμάτια της έκθεσης που κάποτε ανήκαν στο ζευγάρι ένα περιδέραιο από χρυσό, πλατίνα, μπριγιάν, διαμάντια μπαγκέτες και αμέθυστο σε σχήμα καρδιάς, αλλά και η καρφίτσα-φλαμίνγκο, δεμένη με διαμάντια, ρουμπίνια, ζαφείρια, σμαράγδια και μια κιτρίνη για ράμφος.

Η τιάρα Ηalo

Επίσης στο Grand Palais η τιάρα Halo, δημιουργία του οίκου το 1936, η οποία αγοράστηκε από τον Δούκα του Γιορκ, μετέπειτα βασιλιά Γεώργιο ΣΤ΄ και πατέρα της βασίλισσας Ελισάβετ. Η τελευταία δημόσια εμφάνιση του κοσμήματος ήταν πάνω στο νυφικό πέπλο της Κέιτ Μίντλετον το 2011. Ενα ακόμη ξεχωριστό αντικείμενο είναι το 478 καρατίων ζαφείρι της Μαρί του Εδιμβούργου, συζύγου του βασιλιά Φερδινάνδου Α΄ της Ρουμανίας. Δεμένο από την Cartier, ανήκει σήμερα στον οργανισμό μουσείων του Κατάρ.

Η πλειονότητα των εκθεμάτων προέρχεται από τη συλλογή του οίκου, ενώ κάποια άλλα από ιδιωτικές συλλογές και μουσεία. Οι επιμελητές Laurent Salome και Laure Dalon αντιμετώπισαν την έκθεση ως ένα σχέδιο βασισμένο στην ιστορία της τέχνης, Δίπλα στα πολύτιμα κοσμήματα, ρολόγια και αξεσουάρ, σκίτσα, φωτογραφίες και σημειώσεις από το αρχείο του οίκου δείχνουν τη διαδικασία της δημιουργίας και της παραγωγής, ενώ η καινοτόμος πλευρά του οίκου αναδεικνύεται μέσα από κομμάτια όπως τα περίφημα Mystery Clocks, ρολόγια-αντικείμενα πάνω στα οποία δεν φαίνεται ο μηχανισμός τους.

Σίγουρα δεν είναι δείκτης ευτυχίας, όμως μια ριβιέρα από πολύτιμους λίθους έχει τη δύναμη να λαμπρύνει και να συντροφέψει την καθημερινότητα. Στο Grand Palais μια βιτρίνα αφιερωμένη στην Αμερικανίδα Μπάρμπαρα Χάτον, κληρονόμο των πολυκαταστημάτων Woolworth, περιλαμβάνει μία τσάντα, ένα σετ από σκουλαρίκια και καρφίτσα, καθώς και μια φωτογραφία της με τον Κάρι Γκραντ, τρίτο κατά σειρά από τους συνολικά επτά συζύγους της.

Το δαχτυλίδι των αρραβώνων της με τον πρίγκιπα Ρενιέ συνυπάρχει ανάμεσα στις καρφίτσες, τις τιάρες και τα περιδέραια που συνθέτουν το κομμάτι της έκθεσης αφιερωμένο στην ηθοποιό και μετέπειτα πριγκίπισσα  του Μονακό, Γκρέις Κέλι. Ο γιος της και τωρινός ηγέτης του πριγκιπάτου των Μονεγάσκων, Αλβέρτος, ήταν ανάμεσα στους 200 καλεσμένους στο δείπνο που παρέθεσε η Cartier στον χώρο του μουσείου τη βραδιά των εγκαινίων.

​​Η έκθεση του οίκου, τον οποίο ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Ζ΄ είχε κάποτε χαρακτηρίσει «χρυσοχόο των βασιλιάδων και βασιλιά των χρυσοχόων», θα διαρκέσει μέχρι και τις 16 Φεβρουαρίου.