ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η μοντέρνα Αθήνα και οι χιλιάδες πολυκατοικίες της

Πυκνός πολεοδομικός ιστός της Αθήνας με κυρίαρχη τη μορφή της μεταπολεμικής πολυκατοικίας.

Μια «αμιγώς ελληνική εκδοχή της μοντέρνας πολεοδομικής ανάπτυξης» στην Ελλάδα, η πολυκατοικία, γίνεται αντικείμενο μελέτης διεθνώς αλλά και αποτελεί το δέλεαρ για μια δημόσια συζήτηση. Αφορμή είναι το βιβλίο του Richard Woditsch, Γερμανού αρχιτέκτονα και καθηγητή της Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής και του Ντιζάιν στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Νυρεμβέργης, με θέμα την αθηναϊκή πολυκατοικία. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα αγγλικά το 2019 με τίτλο «The Public Private House – Modern Athens and its polykatoikia» και είναι η αφορμή για την εκδήλωση που διοργανώνει το Ινστιτούτο Γκαίτε Αθηνών την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου (20.00-22.00) στο αίθριο του ανακαινισμένου κτιρίου, με όλες τις οδηγίες τήρησης της δημόσιας ασφάλειας και υγείας. 

Για την παρουσίαση του βιβλίου αλλά και για την οργάνωση μιας πολυπρισματικής συζήτησης με αυτό το τόσο ενδιαφέρον και πολύπτυχο θέμα που είναι η πολυκατοικία θα μιλήσουν οι Αλκηστις Π. Ρόδη, Πάνος Δραγώνας, Michalis Langenfass, Θωμάς Μαλούτας, Παναγιώτης Τουρνικιώτης και Richard Woditsch. Η πολυκατοικία, έτσι όπως καθιερώθηκε και αναπαράχθηκε στο ελληνικό αστικό τοπίο, ταυτίστηκε με την εξέλιξη της μεταπολεμικής εικόνας της Ελλάδας και συνδυάστηκε με μια σειρά από επιμέρους πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Οπως σημειώνεται από το Ινστιτούτο Γκαίτε, «η πολυκατοικία θα αναγνωριστεί ως ένα παράδειγμα του πώς ένα μαζικό προϊόν της ανώνυμης, λαϊκής αρχιτεκτονικής, το οποίο προωθήθηκε στο πλαίσιο της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, παρουσιάζει συνεχή προσαρμοστικότητα, υποστηρίζει την οικειοποίησή του από τον εκάστοτε χρήστη και συγχωνεύει στην πράξη τη δημόσια και την ιδιωτική σφαίρα της αστικής ζωής της ελληνικής πόλης». 

Εχει ενδιαφέρον το αναλυτικό βλέμμα του Richard Woditsch όταν μιλάει για την αθηναϊκή πολυκατοικία και τη θέα της πόλης ως «μιας θάλασσας λευκών κύβων». Οπως σημειώνει, η έρευνα για την πολυκατοικία οδηγεί στην έρευνα της νεότερης αστικής Ιστορίας και ανάπτυξης της ελληνικής πόλης γενικότερα και της Αθήνας ειδικότερα. Η πολυμορφία της πολυκατοικίας και οι πολλαπλές λειτουργίες της την καθιστούν ελκυστικό ερευνητικό πεδίο.